rahim ağzı kanserinde hangi testler yapılır - rahim ağzı kanserinin testleri - rahim ağzının incelenmesi
Tarama
Gelişmiş ülkelerde her yıl 10.000’in üzerinde kadına invaziv (yayılıcı) rahim ağzı kanseri teşhisi konulur ve her yıl 4.000 civarında kadın rahim ağzı kanseri nedeniyle hayatını kaybeder. Bu ölümlerin çoğu gerekli tarama testlerinin yapılması halinde önlenebilecek ölümlerdir.
Birçok tarama testi takvimi, taramalara 21 yaşında başlanmasını önerir. Bazı takvimler testlere ilk cinsel ilişkinin ardından üç yıl içerisinde veya 21 yaşını geçmeden başlanmasını tavsiye eder. Tarama testleri şunlardır:
Simir testi. Simir testinde, doktorunuz rahim ağzınızdan (rahimi alt bölümündeki uzun boyun) hücre örnekleri alır ve bu örnekleri incelemek üzere laboratuvara gönderir.
Simir testi rahim ağzı bölgesindeki anormal hücreleri saptayabilir. Bu, kanser öncesi aşamadır. Bu aşamada anormal hücreler (displazi) sadece rahim ağzı dışında bulunur ve derin dokulara ilerlememiştir. Tedavi edilmediği takdirde bu anormal hücreler kanserli hücrelere dönüşebilir. Daha sonra rahim ağzı, vajina ve pelvik bölgesi ve vücudun diğer bölgelerine yayılabilir. İnvazif olmayan kanser ve kanser öncesi durumlar yaşamı tehdit edici boyutlarda değildir ve genellikle sadece ayakta tedavi gerektirir.
HPV DNA testi. Doktorunuz HPV DNA adı verilen bir laboratuvar testi uygulayabilir. Bu testle rahim ağzı kanserine neden olması olası 13 tür HPV virüsü saptanır. Simir testi gibi HPV DNA testi de rahim ağzından hücre örnekleri alınmasını gerektirir. Bu test yüksek riskli HPV virüs türlerini rahim ağzındaki hücrelerde değişikliğe neden olmadan saptayabilir.
HPV DNA testi simir testinin bir alternatifi değildir ve 30 yaşın altındaki kadınlarda uygulanmaz. 30 yaş altındaki çoğu kadında HPV enfeksiyonları kendiliğinden geçer ve rahim ağzı kanserine neden olmaz.
Teşhis
Rahim ağzı kanseri belirtileri gözlemliyorsanız veya simir testiniz rahim ağzı bölgesinde kanserli hücreler olduğunu tespit ettiyse kanser teşhisi için başka bazı testler yaptırmanız gerekebilir.
Bu testler:
Rahim ağzının incelenmesi. Kolposkopi incelemesi sırasında doktorunuz özel bir mikroskopla (kolposkop) rahim ağzı bölgesindeki anormal hücreleri inceler. Eğer doktorunuz anormal bir bölgeyle karşılaşırsa bu alandaki hücreleri test etmek için hücre örnekleri alabilir (biyopsi).
Rahim ağzı hücre örneklerinin alınması. Biyopsi sırasında doktorunuz özel bir alet yardımıyla rahim ağzı bölgesinden anormal doku örnekleri alır. Özel bir biyopsi türü olan punch biyopside (deri biyopsisi) doktorunuz rahim ağzından ufak bir dairesel kesit almak için dairesel bir bıçak kullanır. Diğer özel biyopsi türleri anormal hücrelerin görüldüğü alanın yerine ve büyüklüğüne bağlı değişir.
Rahim ağzı hücrelerinden koni şeklinde bir alanın alınması. Koni biyopsisiyle (konizasyon) rahim ağzı bölgesinden koni şeklinde hücre örnekleri alınır. Bu sayede doktorunuz laboratuvar testleri için rahim ağzı hücrelerinden daha derin bir kesit almış olur. Doktorunuz dokuyu almak için neşter, lazer veya elektrikli bir kablo kullanabilir.
Kanser Aşamalandırma
Doktorunuz rahim ağzı kanseri olduğunuzu tespit ederse kanserin ne oranda yayıldığını belirlemek için kanser aşamalandırması adı verilen bir süreç uygulayabilir. Kanserinizin evresi tedavi yöntemlerini belirlemede anahtar etmendir.
Kanserin aşamalandırılması için yapılan testler:
Görüntüleme testleri. Röntgen, bilgisayar destekli tomografi taraması ve MR testi gibi görüntüleme testleri doktorunuzun kanserin rahim ağzı bölgesi dışına yayılıp yayılmadığını tespit etmesine yardımcı olur.
İdrar kesesi ve bağırsakların görsel incelenmesi. Doktorunuz özel aletlerle idrar kesenizin (kistoskopi) ve bağırsaklarınızın (prostoskopi) içini görsel olarak inceleyebilir.
Ardından doktorunuz kanserin aşamasını genellikle Roma rakamlarıyla belirler. Kanser aşamaları şunlardır:
Evre 0. Karsinoma in situ veya invaziv olmayan kanser olarak da bilinen bu aşama kanserin erken bir aşamasıdır ve kanserli hücreler rahim ağzının ufak bir bölümünü kapsar.
Evre I. Kanser rahim ağzıyla sınırlıdır.
Evre II. Bu aşamada kanser rahim ağzı ve rahimi kapsar; fakat pelvik duvar veya vajinanın alt bölümlerine ilerler.
Evre III. Bu aşamadaki kanser, rahim ağzı ve rahimin dışına yani pelvik duvar veya vajinanın alt bölümlerine ilerlemiştir.
Evre IV. Bu aşamada kanser idrar kesesi, bağırsak gibi çevre organlara da yayılmıştır. Ayrıca akciğer, karaciğer ve kemiklere de ilerlemiş olabilir.