Mercekler Konu Anlatımı

Son güncelleme:
  • mercekler hakkında - mercek çeşitleri - mercekler ve çeşitleri nelerdir

    Mercekler en az bir yüzü küresel olan saydam cisimlerdir. Cam veya plastik gibi saydam maddelerden yapılır. Işığı kırarak görüntü oluşturur. Verdikleri bu görüntüler cisimden büyük ya da küçük olabilir.
    Kenarları ortalarına göre ince olan mercekler ince kenarlı (yakınsak), kalın olanlar ise kalın kenarlı (ıraksak) mercek olarak adlandırılır.

    İnce Kenarlı Mercek(Yakınsak):Yanda birbirinden farklı ince kenarlı mercekler görülmektedir.
    noimagenoimagenoimagenoimage
    noimage
    Bu mercekleri pratik olarak yanındaki
    oklu çizimle gösterilir..

    Yakınsak merceğe sonsuz uzaktan gelen paralel ışık ışınları mercekten geçerken kırılarak bir noktada toplanır
    ve buradan tekrar yayılır. Kırılma, merceklerde iki kez
    gerçekleşir. İlki merceğe girişte, ikincisi ise mercekten
    çıkışta meydana gelir. Kırılan ışık ışınları bu iki kırılma
    sonucunda bir noktada toplanır. İnce kenarlı merceklerde kırılan ışınların toplandığı bu noktaya ince kenarlı merceğin odak noktası denir.
    Bir kitap sayfasına ince kenarlı mercekle baktığımızda yazıları olduğundan büyük görürüz.İnce kenarlı mercekler belli bir mesafede cisimlerin düz ve büyük bir görüntüsünü verdiğinden kuyumcular, antikacılar ve araştırmacılar bu mercekleri büyüteç olarak kullanırlar.

    Kalın Kenarlı Mercek(Iraksak):Kalın kenarlı mercekler, yandaki gibi farklı şekillerde olabilir.
    noimagenoimagenoimagenoimage

    noimageBu mercekleri pratikte sağda gördüğümüz ters oklu bir çizimle temsil ederiz.

    Sonsuz uzaktan gelerek kalın kenarlı mercek üzerine düşen paralel ışık ışınları bir noktadan
    çıkıyormuş gibi dağılarak kırılır. Kırılan ışınların uzantıları ışığın geldiği taraftaki bir noktada kesişir.
    Işık ışınlarının uzantılarının kesiştiği bu nokta, kalın kenarlı merceğin odak noktasıdır.
    Bir kalın kenarlı mercekten bakarsanız etrafınızdaki cisimlerin çoğunu görürsünüz. Ancak bu görüntüler cisimlerden küçüktür.
    Merceklerin büyüklüğünde bir sınırlama yoktur. Mercekler kullanılacağı yere göre uygun büyüklükte yapılabilir. Merceklerden yaygın olarak göz kusurlarının düzeltilmesinde yararlanılır.
    noimagenoimage
    Göz kusurları olan miyop ve hipermetrobun meydana çıkış sebeplerinden biri, ince kenarlı olan göz merceklerimizdeki yapısal bozukluklardır.
    Göz kusurlarının düzeltilmesinde yararlanılan
    gözlük veya kontak lensler de benzer görevi yerine getirir. Birer mercek olan gözlük ya da kontak lens kullanılarak daha iyi görmemizi sağlar.

    noimageİnce kenarlı mercekler kullanılarak yapılan gözlük ve kontak lensler hipermetrop göz kusurunu gidermede kullanılır.

    noimageKalın kenarlı mercekler kullanılarak yapılan gözlük ve lensler ise miyop göz kusurunun düzeltilmesinde kullanılır.
    noimage
    Eğer dürbünle bakılırsa dürbünlerdeki merceklerin uzaktaki nesneleri gerçekte olduklarından daha yakında ve daha büyük gösterir.

    noimage
    Bir mikroskop, merceklerinin de yardımıyla gözle görülemeyecek kadar küçük olan hücreleri görünür hâle getirir.
    noimage
    Uzaktaki gök cisimlerine teleskopla bakarsanız onları daha net görebilirsiniz.

    noimageAilemizin ve arkadaşlarımızın fotoğraf ve video görüntülerini kamerayla kaydedebiliriz. Kameralarda diğer elemanlarının yanında mercekler de bulunur.

    Mikroskop, teleskop ve dürbün gibi araçlar gözlem ve inceleme araçlarıdır. Bu araçlarda birden fazla mercekten meydana gelen mercek sistemi mevcuttur.

    Örneğin basit bir mercekli teleskopta; bir uçta büyük odak uzaklığına sahip ince kenarlı mercek olan objektif bulunurken, gözlemcinin baktığı tarafta daha küçük odak uzaklığına sahip ince kenarlı bir mercek olan oküler bulunur. Objektif mercek iç içe geçmiş kızaklı sistemle hareket ettirilip ayarlanarak uzak bir cisimden gelen ışık ışınlarını toplar ve net
    bir görüntü oluşturur. Bu görüntüden gelen ışınlar okülerden geçerken kırılarak paralel hâle gelir. Okülerden bakıldığında ışığın kırıldığı fark edilmez. Ancak cisimler çıplak gözle göründüklerinden daha büyük görünür.
0 0 0
```[cite: 10]