Zuiderzee nerededir - Zuiderzee köprüsü - Zuiderzee körfeziDenilebilir ki, Hollandalılar gibi, komşularına hiçbir zarar vermeden, topraklarını genişletebilen ve bu arada hiçbir sınır anlaşmazlığı olmayan bir başka ulus, hemen hemen yok gibidir. Gerçekten de onlar, barışçı yollarla, bıkıp usanmadan, denize karşı aralıksız savaşarak, onu yer yer gerileterek, verimli polderler yaratmayı başarmışlardır.
Luctor et emergo, «Savaşırım ve su yüzüne çıkarım». Bu, HollandalIların parolasıdır. Sürekli kurutma çalışmalarından sonra bu çalışmalara, su boşaltma tulumbalarını işletmekte kullanılan o görkemli değirmenlerin de büyük katkısı olmuştur-, ülkenin yarısına yakın kesimi açık deniz seviyesinin altında bulunuyor. Bu durum, bentlerden, alavere havuzlarından ve kanallardan oluşan ve bakımı özel bir bakanlığın servislerince yapılan muazzam bir koruma ve düzenleme sistemini gerektirmiştir; Waterstaat, «Sular Devleti» adını taşıyan söz konusu bakanlığın dünyada bir eşi daha yoktur. Bu bakımdan, Dünya’yı Tanrı, Holanda’yı Hollandalı -denizi ve ırmakları yok etmek pahasına yaratmıştır denilebilir…
Hollanda kıyılarında dalgalar bazen görülmemiş bir şiddetle çarpıp çatlar ve yıllar boyu harcanan çaba, fırtınalı bir gecede yok olur gider. Ama, çok geçmeden, açılan gedikler doldurulur ve yeni tesisler kurulur.
İnsanoğlunun en görKemıı yapıtlarından biri sayılan Hollanda «şaheser»i, derinliği yer yer onbeş metreyi geçen Zuiderzee körfezinin bir tatlısu gölüne -Yssel gölü- dönüştürülmesiyle gerçekleştirildi. Bu amaçla, HollandalI ünlü mühendis Cornelis Lely’nin planına göre, açık denizde, Hollanda’nın güneyinden Frise’ye kadar uzanan, sağlam bir baraj seti inşa edildi. Uzunluğu otuz iki kilometreyi geçen bu set, 1927 ile 1937 arasında yapılmış ve suları tuzlu Zuiderzee körfezinin Yssel tatlısu gölüne dönüşümü doğal bir şekilde ve beş yılda; göle dökülen Yssel ırmağı suyunun tuzlu suyu alavere havuzlarından dışarı atmasıyla gerçekleşmiştir.
Bazaltla kaplı bu seti HollandalI mühendisler, genişliği 100 ile 120 metre arasında değişen bir temel üzerine oturttular. Setin 90 metre genişlikteki üst yüzeyinde taşıtlar için çift şeritli bir yol, bir bisiklet yolu ve bir yaya yolu vardır.
1931’de kapatılacak üç açıklık kalmıştı. 28 Mayıs 1932 günü, gemilerin düdükleri, sonuncu açıklığın kapatılışını selâmlıyorlardı. Böylece, doğa güçlerine karşı verilen olağanüstü bir savaş sona eriyordu. Artık, Zuiderzee körfezi, Kuzey Denizimden ayrılmıştı. Bu, çalışmanın ilk aşamasıydı. İkinci aşama, polderler düzenlemek amacıyla, Yssel gölünün kısmen kurutulmasını kapsıyordu. Bugün beş tane olan polderlerin yüzölçümü toplamı 225.000 hektardır.
Biliyor muydunuz?..
Zuiderzee, bir zamanlar Flevo gölüydü. 1282 de, korkunç bir deniz baskını, onu denizle birleştirdi. Ancak, yeniden ve bu kez insan eliyle göl olmak, bu körfezin kaderinde varmış…
Daha önce, sözünü ettiğimiz beş polderi diğer iki polder tamamlayacak. Bunların tümü, Hollanda’nın on ikinci ilini. Zuiderzee’yi oluşturacak. İlin merkezi şimdiden kurulmuş bulunuyor ve bu büyük projeyi başlatan mühendis Lely’nin anısını ölümsüzleştirmek üzere, Lelystad adını taşıyor. Mühendisin büyük setinin bir ucunda, bronz heykeli yükseliyor
1935′te, amansız bir kasırganın azdırdığı ve yakın çağlarda eşi görülmemiş büyük bir deniz baskını felâketinden bir gün sonra, kraliçe Juliana şöyle diyordu: «Setlerin yıkılışı, kardeşlik duygularımızın taşkın bir deniz gibi kabarmasına yol açtı. Savaş sırasındaki ulusal birliğimiz, yeniden ve hemen kuruldu.»