Osmanlı Kitap Sanatları
Son güncelleme:
-
osmanlıda sanat - osmanlı kitap kültürü - osmanlı cilt sanatı - osmanlı hat sanatıKitaba olan saygı geleneği, kültürümüzde kitap kültürü olarak adlandırabileceğimiz bir anlayışın ortaya çıkmasına yol açmıştır. El yazması eserler, içerdiği bilgilerle sadece bilim dünyasını değil, kitap sanatları bakımından da kültür ve sanat dünyamızı da alakadar etmektedir. İşte, sizin için kitap sanatlarını kısaca anlatalım istedik.
Cilt Sanatı: Kökeni Orta Asya’ya kadar uzanmakta olan kadim bir sanattır. Orta Asya’da kağıt kullanılmaya başlanmasıyla beraber, ciltçilik Türklerde gelişme göstermeye başlamış ve bir sanat dalı haline gelmiştir.
Hat Sanatı: Yazı, çığır ve yol anlamlarına gelen Arapça “Hatt” mastarından türemiş, Arap yazısının estetik ölçülere bağlı kalınarak güzel bir biçimde yazma sanatı anlamına gelmektedir. Günümüze estetik anlayış çerçevesinde yüzyıllar boyu gelişerek gelen bir sanattır.
Ebru Sanatı: yoğunlaştırılmış sıvı üzerine renklerin sınırsız bir şekilde değişimlerle bir araya getirilmesidir. Ebru, tezhib ve hat sanatıyla beraber kitap sanatı, murakka kenarlarında, yazı boşluklarında ve koltuklarında, ciltlerde kullanılmakla birlikte, zamanımızda ayrı bir sanat eseri olarak görülmekte ve yapılmaktadır.
Tezhip Sanatı: Tezhip, Arapçada altınlama, yaldızlama ve bezeme, yazma kitapların sayfalarına, murakkalara, hat levhalarına altın tozu ve boya ile yapılmakta olan her çeşit süsleme anlamına gelmektedir. Altınla yapılan tezhibe “ Halkari”, tezhip yapana “Müzehhib”, tezhiplenmiş esere de “Müzehheb” denilmektedir.
Minyatür sanatı: Minyatür kelimesi, genel manasıyla çok ince işlenmiş ufak ebatlı resimler ve bu çeşit resim sanatları için kullanılır. Minyatür kelimesi Latince kırmızıyla boyamak manasındaki “Miniare” kelimesinden türemiş olduğu Fransızcaya da “Miniature” şeklinde geçtiği belirtilmektedir.
alıntı