Psikolojik Yardım Almak isteyenlere Öneriler
Son güncelleme:
-
psikolojik yardım nedir - kimler psikolojik yardım alır - psikolojik yardım uzmanlarının özellikleri - psikolojik danışmanlıkPsikolojik yardım, günümüzde pek çok insanın, yaşadığı psikolojik sorunlarla ilgili aklına ilk gelen sorun çözme yöntemi olarak dikkat çekmektedir. Meselelere psikoloji gözlüğüyle bakma çabası, psikoloji kelimesini doğru telaffuz edemeyenlerde bile (mesela pisikoloji ya da puskoloji şeklinde telaffuz edenler) görülmektedir artık. Zeitgeist (bir çağın düşünce ve duygu biçimi) ya da “zamanın ruhu” bu olsa gerek.
Hal böyle olunca, psikolojik yardım süreciyle ilgili pek çok yanlış beklenti, uygulama ve sonuca da şahit olmaktayız. Ben bu yazımda, yaklaşık on yıllık psikolojik yardım uzmanlığı tecrübemden hareketle, psikolojik yardım alacaklara bazı önerilerde bulunmak istiyorum.
Psikolojik yardıma hazırlık süreci
Kendi psikolojik danışmanlık tecrübelerimden hareketle söyleyebilirim ki, insanlar, psikolojik yardıma başvuru süreci, psikolojik yardımdan beklentileri ve psikolojik yardıma katılımları açısından ciddi farklılıklar sergiliyorlar. Kimisi yaşadığı can sıkıcı bir olaydan (aldatıldığını öğrenme, panik atak yaşama gibi) hemen sonra bir arayışa giriyor ve mümkünse o gün randevu almak istiyor. Kimisi ise psikolojik yardım düşüncesini aylarca zihninin bir kenarında tutuyor (mesela iletişim bilgilerimi not alıyor) ve sonrasında yardıma başvuruyor. Bazıları sadece bir rahatlama bekliyor, bazıları ise hayatında ciddi değişimleri hedefliyor. Bazıları, sadece benim ona soru sormamı, onu açmamı istiyor, bazıları ise hiçbir şeyi atlamamak için çok ayrıntılı anlatıyor; bazıları ev ödevlerini ihmal ediyor, bazıları ise hatasız iş çıkarmaya çalışıyor vb.
Ben psikolojik yardım öncesi şunları öneriyorum:
Sorunlarınızın ne olduğunu net bir şekilde tespit etmeye çalışın. Bunun için bir kalem kağıt alın ve yazarak (çünkü yazı düşünceyi damıtır) bazı soruları cevaplamaya çalışın. İlk etapta sorularınız şunlar olabilir: “Hayatımda, beni rahatsız eden ve gidermem gereken hangi sorunlar var?”, “Hayatımda neler olsa (ya da olmasa) kendimi daha iyi hissederdim?”, “Psikolojik yardım süreci bittiğinde ne elde etmiş olmak istiyorum?”, “Psikolojik yardım sürecinden sonra, hayatımda somut olarak nelerin değişmiş olmasını istiyorum?” bu ve benzeri sorular üzerinde yazılı olarak çalışmak sizi psikolojik yardım sürecine hazırlayacaktır. Bunları yaparken aşırı mükemmeliyetçi bir tutum içine girmeyin; çünkü uzmanınızla birlikte zaten ilk seanslarda hedefleriniz üzerinde ayrıntılı çalışacaksınız.
psikolojik yardım
Psikolojik yardım, ama nasıl?
Sorununuz için uygun uzmandan yardım almaya çalışın. Yaşadığınız soruna bağlı olarak ihtiyacınız değişebilir. İlaç tedavisi, psikoterapi ya da psikolojik danışmanlık gibi psikolojik yardım yaklaşımlarından hangilerine ihtiyacınız olduğunu araştırın. Bunun için uzmanlarla ön görüşme yapmanızı öneririm. Çünkü her psikolojik yardım uzmanı her konuda çok iyi olamaz. Bununla birlikte internet üzerinden yaşadığınız sorunları daha önce yaşamış ve aşmaya çalışmış insanların oluşturduğu forumlara bakın. Etrafınızdaki insanlardan akıl almaya çalışın.
Psikolojik yardım için aceleci olmayın (panik atak yaşama, aldatıldığınızı öğrenme gibi akut durumlar hariç), etraflıca araştırma yapın.
Bana kalırsa, kendinize yakın bir adresten yardım almak daha sağlıklıdır. Çünkü uzun vadede, yol ve trafik gibi faktörler sizi psikolojik yardım sürecinden soğutabilir.
Psikolojik yardım uzmanı ile ilgili öneriler
Psikolojik yardım sürecinde en etkili faktör uzman ve yardım alan arasındaki “ilişki”dir. Dolayısıyla, yardım alacağınız kişinin kim olduğu, ne mezunu olduğu, hangi eğitimleri aldığı, hangi alanlarla ilgilendiği çok önemlidir.
Mümkünse, psikolojik yardım almayı düşündüğünüz uzmanla ön görüşme yapın. Hangi konuyla ilgili yardım almak istediğinizi, beklentilerinizi, seans ücretini, psikolojik yardım süreciyle ilgili kafanızdaki tüm soruları kendisiyle paylaşın. Elinizden geldiğince açık olun. Unutmayın ki psikolojik yardım, ilk görüşmede başlar!
Uzmanın hayata bakışı sizin için önemliyse bu düşüncenizi de onunla paylaşın. Kendi hayata bakışınızı uzmana sunun ve onun da hayata bakışını sorun. Bu yaklaşım pek çok kişiye gereksiz hatta saçma gelebilir, ama psikolojik yardım sürecinde bunun ne kadar önemli olduğunu görüyorum.
Psikolojik yardım süreciyle ilgili öneriler
Şunu bilmelisiniz ki, kolay bir süreçten bahsetmiyoruz. Bir yanınız değişmek, gelişmek isterken bir yanınız buna direnç gösterecektir. Gelişme arzusu ve buna karşı gösterilen direnç insanın en temel dilemmalarından biridir. Attığınız her adımda bunu hesaba katmalısınız. Hatta, gelişimin kendini en çok hissettirdiği nokta, endişenizin ve direncinizin de en yoğun olduğu nokta olacaktır. Bütün mesele neyi tercih edeceğinizdir: gelişmeyi mi direnmeyi mi?
Mümkün mertebe açık olmaya çalışın; önce kendinize sonra psikolojik yardım uzmanınıza. Düşüncelerinize, duygularınıza, davranışlarınıza eskisinden daha farklı bir gözle bakmaya çalışın. Görecekleriniz canınızı yaksa da gözlerinizi kapatmayın. Bir derginin çok sevdiğim sloganıyla ifade edersek, “keşfetmek için bak”ın!
Seanslarınız düzenli olsun. Psikolojik yardım seansları ortalama haftada bir gerçekleşir. Ancak bazı durumlarda seanslar
Psikolojik yardım nedir?
Psikolojik yardım nasıl bir süreçtir?
arasındaki süre artar ya da azalır. İdeal olarak bu süre ne çok uzun ne çok kısa olmalıdır. Seansların sıklığını, çözmeye çalıştığınız sorunun özellikleri, uzmanınızın psikolojik yardım anlayışı, ekonomik yapınız gibi faktörler belirler. Bütün bu faktörleri uzmanınızla birlikte değerlendirin. Gelişigüzel seansların çok sağlıklı sonuçlar vermeme ihtimali yüksektir.
Yardım sürecinde, uzmanınız size bir takım uygulamalar önerecektir. Mesela, günlük tutma, aktivite listesi oluşturma, duygu ve düşüncelerinizi takip etme vb. Bu uygulamalara bazı terapi yaklaşımları “ev ödevi” demektedir. Ev ödevlerinizin mantığını anlamaya çalışın ve kafanıza takılan soruları mutlaka uzmanınızla paylaşın.
Şayet psikiyatrik bir destek alıyorsanız, ilaç kullanma ile ilgili düşüncelerinizi hekiminizle paylaşın. İlaçların etki süreci ve yan etkileri hakkında bilgi edinin. İlaçları kullandığınız süre dahilinde de her türlü soru ve sorununuzu hekiminizle paylaşın.
Yusuf Bayalan
alıntı