Urartular M.Ö. 860 - M.Ö. 580
Son güncelleme:
-
urartu uygarlığı - urartu imparatorluğu - urartu krallarıBaşkentleri Van yani Tuşpa olan Urartular milattan önce 7. ve 8. yüzyıllarda Van Bölgesinde yaşamışlardır. İran ve Irak’ın bir kısmınıda içine alan Urartu İmparatorluğu, İskit akınlarıyla zayıflamış Med’lerin saldırısıyla da yıkılmıştır. Urartular Asur çivi yazısı kullanmışlardır. Asur çivi yazısı çözüldüğü için Urartuların yaşayışları, kralları ve tanrıları hakkında oldukça geniş malumata sahip olabiliyoruz. Urartu tarihi hakkındaki bilgilerimizin önemli bir kısmını da Asur kaynaklarından öğreniyoruz. Çünkü Asur kaynakları Urartu ülkesine sık sık seferler düzenlendiğini tafsilatlı bir şekilde yazmışlardır. Hatta bir tablette Asur kralının ağzından “Urartu ülkesini baştan sona yok ettim ekinlerini ve ağaçlarını yaktım” şeklinde ifadeler bulunmaktadır.
Doğunun Kılıç Ustaları At Ustaları Mimarları
Urartular, belki de Anadolu medeniyetleri içinde en gelişmiş mimariye, maden işlemeciliğine sahiptiler. Üstelik en güzel atlar, Urartu ülkesinde yetiştiriliyordu. Urartuların, hala Van bölgesinde dimdik ayakta duran kaleleri mevcuttur. 80 km uzunluğunda bir su kanalı yapan Urartular mimaride bu kadar gelişmelerini etkileşime açık bir coğrafyada olmalarına borçludurlar… Büyük Ölçüde Asurlardan ve Kuzey Suriye’den etkilenen Urartular’un sanat yapısında Hitit İzleri de görülmektedir.
Çok tanrılı din sistemine sahip olan Urartuların en büyük tanrısının adı Haldi’dir.
Haldi İçin Kuban Edilen Çocuklar
Yapılan araştırmalar Urartular’ın tanrıları Haldi için çocuk kurban etiklerini de göstermiştir. Kazılarda ortaya çıkan yakılmış oğlak ve inek kemiklerinin arasında çocuk kemiklerinin de bulunması Urartularda insan kurban etme geleneği olduğunu gösterir niteliktedir. Ayrıca çocuk kurban etmeyle ilgili bir tane de tablet bulunmaktadır. Urartuların kestikleri kurbanların kanları kanallar vasıtası ile tek bir noktada toplanıyordu. Birçok tanrısı bulunan Urartular, hangi tanrı için ne kadar kurban kesileceğini bile belirlemişlerdir.
Urartu Krallarının Kronolojik Sıraya Göre Listesi:
Aramu
MÖ 860 - MÖ 840
I. Sardur
MÖ 840 - MÖ 830
İspuini
MÖ 830 - MÖ 810
Menua
MÖ 810 - MÖ 780
I. Argisti
MÖ 780 - MÖ 760
II. Sardur
MÖ 760 - MÖ 730
I. Rusa
MÖ 730 - MÖ 713
II. Argisti
MÖ 713 - MÖ 685
II. Rusa
MÖ 685 - MÖ 645
III. Sardur
MÖ 645 - MÖ 625
Erimena
MÖ 625 - MÖ 605
III. Rusa
MÖ 605 - MÖ 590
IV. Sardur
MÖ 590 - MÖ 580
alıntı