Kurşunlu Camii - Kayseri

Son güncelleme:


  • [TH="width: 16"]
    Kurşunlu Camii, Mimar Sinan tarafından Kayseri'de inşa edilen iki camiden biridir. Caminin bir Kayserili olan Mimar Sinan tarafından inşa edilmesi yapıya farklı bir anlam katmaktadır.
    [TH="width: 15"]


    noimage





    noimage





    noimage





    Kurşunlu Camii, klasik dönem Osmanlı mimarisinin Kayseri’deki özgün eserlerinden biridir. 16. yüzyıl mimari karakterini taşıyan tek kubbeli, tek minareli, son cemaat mahalli çift revaklı bir camidir. Kubbesinin kurşunla kaplı olmasından dolayı halk arasında 'Kurşunlu Cami” olarak bilinir.

    Caminin banisi, Rumeli, Şam ve Karaman Beylerbeyi Kızıl Ahmedli Hacı Ahmed Paşadır. Doğancı Ahmed Paşa olarak da tanınır. Kayıtlarda "Hacı Ahmed Paşa Camii" şeklinde geçen Kurşunlu Cami’nin onun tarafından yaptırıldığı, giriş kapısı üzerindeki iki satırlık dört mısra halinde yazılmış kitabeden anlaşılmaktadır.

    "Şehr-İ Zilhicce'de urmuşsun ânın bünyâdın
    Dilerim haşre değin sahibine ola dua
    Oldu mamür velayet dedim ana târih
    Yapalı Kayseri'de camiin Ahmed Pâşâ"

    Son satırdaki kelimeler ebced hesabıyla H.994 (M.1585) olarak camiin inşa tarihini belirtmektedir. Bu tarihte Mimar Sinan 97 yaşındadır. Fakat Osmanlı İmparatorluğu'nun hassa mimarbaşılığına devam etmektedir. Onun bu tarihlerde İstanbul’dan çok uzakta, Kayseri’de Kurşunlu Camii gibi bir eseri bizzat yapıp yapmadığı hakkında bazı farklı görüşler vardır.





    [TH]





    noimage





    noimage






    noimage





    Mimar Koca Sinan, Sai Çelebi’ye yazdırdığı söylenen Tezkiret-ül Bünyan adlı eserde meydana getirdiği yapıtlar arasında Kayseri’de iki cami ve 1 hamamdan söz etmektedir. Bu iki cami, Osmanpaşa ve Hacıpaşa camileridir. Albert Gabriel “Kayseri Abideleri” adlı kitabında Osmanpaşa Camii’nin izine rastlayamadığını söylemektedir ki caminin ismi itibariyle de zaten ilişki kurulamaktadır. Aynı şekilde Halit Erkiletlioğlu’da “Geniş Kayseri Tarihi” adlı eserinde bu caminin şimdiki valilik binası ile saat kulesi arasında olduğundan ve de yok olduğundan bahsetmektedir. Buna karşılık Mimar Sinan’ın bahsettiği diğer cami olan Hacıpaşa Caminin günümüz Kurşunlu Camii olması muhtemeldir ki tarihi kayıtlarda da Hacı Ahmet Paşa Camii olarak geçmektedir.

    Ahmed Paşa, Osmanlı Devleti'nin muhtelif rütbelerinde hizmet vermiş, aynı zamanda Sultan II.Selim ve onun oğlu Sultan II Murad'ın en yakın hizmetlerini gören kişi olmuştur. Yüz yıldan fazla yaşayan Ahmed Paşa'nın İstanbul'da Doğancılar Meydanı'nda türbesi ve bir de hamamı bulunmaktadır.

    Ahmed Paşa, Kurşunlu Camii'ni Mimar Sinan'a Konya valisi iken yaptırmıştır. Kayseri o tarihlerde sancak olarak Konya vilayetine bağlı idi. Ancak Konya valileri bu tarihlerde Kayseri'de ikamet etmekte idiler.





    noimage





    noimage






    noimage





    Mimari

    Kurşunlu Camii; gri renkli kesme taştan yapılmış kare planlı bir yapıdır. Yüksek cephe duvarları kıble yönü hariç üç cephede kalkık kemerlerle desteklenmiştir Bu kemerler dıştan görülmez. Kıblesinde ise dışta yükselen İki büyük payanda vardır. Pencereler üç sıralıdır; doğu ve batı cephelerinde altta üç büyük, ortada üç küçük dikdörtgen formlu; üstle de sivri kemerli üç küçük pencere bulunur. Kıble tarafında; altta iki büyük, yukarı doğru üç büyük sivri kemerli pencere ve üstte de tek küçük sivri kemerli ve onun iki yanında yuvarlak pencereler vardır. Köşeleri küçük desteklerle düzenlenmiş kubbe kasnağında da sivri kemerli, on küçük pencere vardır. Bütün pencereler renkli camlarla süslüdür, mihrabın üzerindekiler ise camiye zengin bir hava katmaktadırlar.

    Caminin içerisinde yine üç yöne doğru uzayan taştan yapılmış yüksekçe bir mahfel vardır. Buraya binanın sol köşesindeki merdivenlerle çıkılmaktadır. Bu merdivenlerin simetriğinde de kesme taştan yapılmış çok sade bir tarzda minare yer alır. Giriş kapsının içinde hemen yanında bir kaç basamaklı merdivenle çıkılan bir de müezzin mahfeli bulunmaktadır.

    Kurşunlu Camii'nin beyaz mermerden yapılmış mihrap ve minberi oldukça mütevazi çizgiler taşır. Mihrab istalaktitli olup, tacında bir sıra rumi motif dolaşır. Caminin giriş kapısı ise çok nefis tarzda işlenmiş mukarnaslarla süslüdür. Bina kitabesi de burada yer almaktadır. Ahşap kapı kanatları çok kollu yıldız motifleriyle işlenmiştir. Doğu duvarına sırtını dayamış bulunan mermer vaaz kürsüsü klasik olmaktan çok, Rokoko özelliği taşımaktadır.

    Klasik Osmanlı cami mimari elemanlarının başarı ile kullanıldığı Kurşunlu Cami, kalem nakışları ve süslemeleri yönünden Kayseri camileri içinde benzeri görülmeyen bir güzelliğe sahiptir. Sade kompozisyonların kullanıldığı renkli tezyinat caminin ana kubbesi ve son cemaat yeri kubbelerinde kendisini göstermektedirir. Şadırvan kubbesinde de süslemeler vardır.






    noimage





    noimage






    noimage





    Ana kubbenin ortasında "Halim" 1360 (M.1941) imzalı celi sülüsle yazılmış bir göbek yazısı vardır. Bu yazı Cuma suresinin 9. ayetidir ve siyah zemine oksit sarıyla yazılmıştır. Türkçe anlamı şudur:

    “Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağnldığı(nız) zaman, Allah'ı anmağa koşun, alışverişi bırakın. Eğer bilirseniz, bu sizin için daha hayırlıdır."
    Kubbe göbeğinden eteklere doğru on iki dilime ayrılmış olarak inen dendanlar aşağıda diğer dendanlarla karşılanır. Rumi ve hatayilerin kullanıldığı bu zarif kompozisyonlar lacivert-mavi, koyu kırmızı, beyaz, yeşil renklerde boyanmıştır. Bütün motiflerin tahrir rengi ise siyahtır. Camide ana kubbeden başka nakışlı kısım bulunmamaktadır.

    Caminin son cemaat mahalli beş adet küçük kubbe ile örtülmüştür. Ortadaki daha küçük çaplı ve yüksekçedir. Bu kubbeleri altı mermer sütun üzerinde sivri kemerler taşımaktadır. Sütun başlıkları baklava dilimli olan bu mekânda orta kubbe hariç diğerleri aynı desenlerle süslüdür. Son cemaat mahallinin bundan sonrası da yirmi dört sütunundan sonrası da yirmi dört sütunun taşıdığı meyilli çatıyla örtülü kısımdır ve bu sistem 16. yüzyılda oldukça yaygın oarak kullanılmıştır.

    Meyilli revaklı bölümden avluya bir kaç basamakla inilir. Avlu içerisinde giriş kapısı ekseninde kubbeli, sekiz sütunlu bir de şadırvan vardır. Bunun da iç kubbesi kalem işi nakışlarla süslenmiştir.






    Kayseriden.biz
0 0 0