Eskişehir Tülomsaş Tarihi
Son güncelleme:
-
Bundan yüzyirmi yıl kadar önce, Sultan Abdülhamit Han'ın saltanat yıllarında İstanbul-Bağdat demiryolu inşa edilir.
1890'lı yıllarda demiryolu, o güne kadar tarımdan başka bir üretimi olmayan Eskişehir'den geçer. İşte o günden sonra, Eskişehir'in çehresi demiryolu ile birlikte değişmeye başlar. Demiryolunun ardından Eskişehir'e mütevazı bir tesis kurulur: Buharlı Lokomotif Tamir Atölyesi
Sultan Abdülhamit Han'ın emirleri ile Eskişehir'e 1894 yılında küçük bir atölye kuruldu. Bu atelye esas itibarıyla İstanbul Bağdat demiryolunda çalışacak lokomotif ve vagonları imal ve tamir edecekti, fakat ihtiyaç duyuldukça memleketin her türlü işine koştu. 1. Dünya Savaşı'nın son günlerinde İngilizlerin eline geçen atölye 20 Mart 1920 de İngilizler'den geri alınarak, milli güçlerin emrine girdi. Buharlı Lokomotif Tamir Atölyesi, İstiklal Savaşı yıllarında ordumuzun ihtiyaç duyabileceği her türlü ateşli ve ateşsiz silahları üreterek savaşa dolaylı olarak katkıda bulundu. Atölye, bünyesinde Tophane'den gelen ustaların katkılarıyla vagon akslarından toplar döküldü. Burada imal edilen toplar Sakarya Meydan Muharebesi'nde kullanılarak, atölyenin savaşın kazanılmasında önemli rol oynamasını sağladı.
OSMANLI MİRASI ORDUMUZUN EMRİNDE
İstiklal Savaşı'nı kazanan Türkiye'nin ekonomi alanında başlattığı hamleler Buharlı Lokomotif Bakım ve Tamir Atölyesi'nden ilham aldı ve demirağlarla kuşattı dedelerimiz, yurdu bir baştan bir başa. Türkiye'nin ekonomisinde ayrı bir yeri olan Buharlı Lokomotif Tamir Atölyesi o günden beri memleketin dışa bağımlılığını bir nebze olsun kırmayı başardı. 1894 yılında kurulan bu küçük atelye l974 Kıbrıs Barış Harekatı'nda da ordumuzun imdadına yetişti ve ambargo dolayısıyla sıkıntıya düşen ordumuz için roketatar parçaları üretti.
Buharlı Lokomotif Tamir Atölyesi yeri geldi silah ve silah parçaları üretti, yeri geldi ülkenin ihtiyaç duyduğu herşeyi üretti. Ve yeri geldi Karakurt'u, Devrim'i üretti. Evet Buharlı Lokomotif Tamir Atölyesi 5600 beygir gücüne sahip ilk Türk yapımı Lokomotifi 1961 yılında hizmete verdi. Bu ilk Türk lokomotifine zamanın büyükleri, KARAKURT adını verdiler. Lokomotif ve vagon fabrikası ilk Türk lokomotifini yapmakla kalmadı, ilk Türk otomobilini de üretti. Orgeneral Cemal Gürsel'in emirleri ile fabrikada 'devrim' üretildi. 1960 ihtilalinin etkisiyle 4.5 ay gibi çok kısa bir sürede tamamen Türk mühendis ve işçisinin emeğiyle üretilen bu otomobile yine devrin adamları Devrim adını vermeyi uygun gördüler. Evet Sultan Abdülhamit Han'ın küçük Buharlı Lokomotif Tamir Atölyesi lokomotif ürettiği gibi otomobil de üretti.
DEV BİR SANAYİ TESİSİ
1970'li yıllırda tamamen bir sanayi devi hüviyetini kazanan 1890'lı yılların küçük atölyesi yıl 1974 olduğunda 17.500 parçadan oluşan ve herbiri 100 ton gelen lokomotiflerden tam 431 adet üretmişti. Bugün ülkemizin en büyük sanayi kuruluşları arasında sayılan TÜLOMSAŞ 1970 yılında Eskişehir Lokomotif ve Motor Sanayi Müessesesi adını aldı. 1986'da dünyada ve ülkemizde değişen şartlara göre fabrikanın adı TÜRKİYE LOKOMOTİF VE MOTOR SANAYİ A.Ş. (TÜLOMSAŞ) olarak değiştirildi.
1894 yılında Sultan Abdülhamit Han zamanında küçücük bir atölye olan Eskişehir Buharlı Lokomotif Tamir Atölyesi veya TÜLOMSAŞ bakın bugün ne kadar büyük!
ABDÜLHAMİT HAN'IN MİLLETİMİZE HEDİYESİ
- TÜLOMSAŞ: 600 bin metrekare alana yayılmış, 4000 personeli, 7 değişik fabrikası olan büyük ve entegre bir kuruluş. Bu fabrikalarda yılda 60 adet lokomotif, 1000 adet çeşitli tip ve tonajlarda bojili yük vagonu, 2500 ton çelik konstrüksiyon ve 3000 ton pik ve çelik döküm, 100 adet elektronik ve mekanik kantar, 300 adet demiryolu makası, 15 adet açık saha ve atölye vinç üretimi gerçekleştiriyor. Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayi A.Ş. bu alanda Türkiye'nin ve Ortadoğu'nun en büyüğü olma özelliğini uzun yıllardır taşıyor.
Sultan Abdülhamit Han tarafından kurulan ve yüz yıllık bilgi birikimi ile hizmet vermeye devam eden bu dev sanayi kuruluşu Batılı dev şirketlerin ilgilerini de üzerine çekerek Batılılar'ın tanınmış şirketleriyle ortak üretim ve lisans anlaşmaları yapmış durumda.
Bundan yüz yıl önce küçük bir atölye olarak çalışmaya başlayan ve yüzyılda büyük bir sanayi devi haline gelen Eskişehir Buharlı Lokomotif Tamir Atölyesi yüz yıl önce çalışmaya başladı. Zamanla gelişip büyüdü, kendisiyle birlikte Eskişehir de gelişti, büyüdü. Yetkililer tesisin bu sahadaki yerini kaybetmemek için çağdaş teknolojiyi günü gününe takip ettiklerini söylüyorlar. TÜLOMSAŞ'ın daha çok yüz yıllar boyunca Türk sanayiine katkıda bulunmaya devam edeceği ifade ediliyor.
2.ABDÜLHAMİT HAN'IN YADİGARI
Ülkemizin gelişmesi ve sosyo-ekonomik bütünlüğünün sağlanması için ulaşım ve taşımacılığın önemini gayet iyi bilen Sultan 2. Abdülhamit Han tarafından yaptırılan demiryollarının paralelinde, başlangıçta küçük bir işletme olarak kurulan 'Buharlı Lokomotif Tamir Atölyesi', bugün dev bir entegre tesis görünümünde. Asırlık macerası ise çok ilginç: Lokomotif ve otomobil üretiminden silah yapımına kadar her alana 'burnunu sokmuş'
alıntı