Borsa işlemi Nasıl Döner
Son güncelleme:
-
Bu bilgileri, ülkemizde İstanbul başta olmak üzere değişik illerde faaliyet gösteren borsa komisyoncularından olan Arz Menkul Kıymetler Genel Müdürü Atilla Zaimoğlu'nun katkılarıyla hazırladık.
Borsa, Fransızca 'bourse' sözcüğünden gelmekte ve kese anlamında kullanılmaktadır. Bruges kentinde Hotel de Bourses adında bir han ve Van der Bourse isminde de bir sahibi varmış. Armasında üç tane para kesesi bulunan bu hana diğer kentlerden gelen tacirler, örnek mamuller üzerinden alışveriş yaparlarmış. Daha sonra bu han kısa sürede ün yaparak kıta Avrupası'nda kurulacak borsalara ismini vermiştir.
Mazisinden aldığı bu ismi günümüze taşıyan borsalar soyut pazarlardır. Satıcı elinde bulunmayan bir malı, bedelini ödemeyen bir alıcıya satabilir. Satış akdi sözle yapılır. Alıcı ve satıcı, menkul kıymetler borsasına giremediğinden dolayı işlemler profesyonel bir aracının hizmetinden yararlanılarak gerçekleştirilir. Aracılara, borsa komisyoncusu, borsa simsarı, gibi isimler verilebiliyor.
Günümüzde hisse senedi alım veya satımı yapmak isteyen yatırımcılar önce çalışmayı tercih ettikleri aracı kurumun veya bankanın merkezinde veya resmi izinli ve yetkili şube ve acentalarında bir cari hesap sözleşmesi imzalamak suretiyle hesap açtırırlar. Yatırımcı, hisse senedi almak veya satmak istediği zaman bizzat giderek veya telefonla alım ve satım emrini verir. Sözkonusu emri alan aracı kurum veya banka yetkilisi işlemi gerçekleştirmek üzere Borsa binasında bulunan elemanına (broker) emri iletir ve işlemi gerçekleştirir. Yatırımcı hemen alım satımını aktif yapabileceği gibi, kendisine daha uygun olan fiyatlardan işlem yapılması için pasif olarak işleminin bilgisayara kaydedilmesini talep edebilir ve beklemeye geçebilir.
Borsada işlemler tamamen bilgisayarlar aracılığıyla gerçekleştirilir. İşlemlerde 2 günlük takas süresi uygulanmaktadır. Bugün alım yapan kişi en geç ikinci gün itibariyle işleminin bedelini ödemek zorundadır.
Hisse senetleri, Takas ve Saklama A.Ş. nezdinde muhafaza edilmekte, isteyen yatırımcı fiziken hisse senedini teslim almaktadır. Hisse senedinin sermaye artırım işlemleri ve kâr dağıtım işlemleri aracı kuruluş tarafından müşteri adına takip edilmekte ve gerçekleştirilmektedir.
Borsada aşırı iniş ve çıkışlar (krizler) nasıl yaşanıyor?
Borsa bir ülkenin ekonomik gücünü gösteren bir "barometre" gibidir. Ülkenin içinde bulunduğu ekonomik ve siyasi şartlardan derhal etkilenir. Eğer ülkede birtakım siyasi belirsizlikler olumlu yönde kısa zamanda çözüme kavuşturulamıyorsa borsada da aynı belirsizlik devam edecek ve yatırımcı hisse senedinden uzaklaşmak isteyecektir.
Bunun dışında ülkenin reel üretim gücünde problemler çıkmaya başlarsa ve makro-ekonomik göstergeler olumlu değilse, hükümetin kamu açıkları büyümeye devam ediyor ve yeterli finansman kaynağı bulunamıyorsa borsada krizler yaşanabilir. Bu nedenle yatırımcı bu tür risklerin mevcut olduğu kanaatine vardığı takdirde borsadan uzaklaşabilir ve şartların elverişli olduğuna inandığı dönemde ise tekrar alıma geçebilir. Ancak bütün bu unsurların yanında yatırımcının aynı gayri menkul yatırımı gibi hisse senedine yatırım yapması ve kâr payı ve değer artışlarından yararlanmak amacıyla uzun vadeli bir yaklaşım içerisinde hareket etmesi de mümkündür.
BORSADA KAZANMAK İÇİN
Öncelikle iyi bir aracı kuruluşla çalışmalı ve yeterli bilgi elde edilmelidir. Bunun yanında yatırımcı, günlük basından ve haftalık dergilerden ekonomi, borsa ve şirketler ile ilgili haberleri yakından izlemelidir. Hisse senedi alırken alış emrini pasif olarak yazdırmalı ve o anda işlem gören fiyatının altında satın alabilmek için sabırla beklemelidir. Piyasadaki dedikodu ve söylentilerden ziyade, temel (mali tablolar) ve teknik (fiyatının grafiksel değişimi) analizi sağlam olan ve piyasada hakkında olumlu gelişmeler beklenen sanayi şirketlerini seçmeye özen göstermelidir
Borsadan kazançlı çıkmak istiyorsanız
Öncelikle iyi bir aracı kuruluşla çalışmalı ve yeterli bilgi elde edilmelidir
Bunun yanında yatırımcı, günlük basından ve haftalık dergilerden ekonomi, borsa ve şirketler ile ilgili haberleri yakından izlemelidir . Hisse senedi alırken alış emrini pasif olarak yazdırmalı ve o anda işlem gören fiyatının altında satın alabilmek için sabırla beklemelidir . Piyasadaki dedikodu ve söylentilerden ziyade, temel (mali tablolar) ve teknik (fiyatının grafiksel değişimi) analizi sağlam olan ve piyasada hakkında olumlu gelişmeler beklenen sanayi şirketlerini seçmeye özen göstermelidir . Yüzde 20, yüzde 30 gibi makul oranda yükselmeler sağlandığı takdirde hisselerini satmalı, kârını realize etmelidir
Borsa'da fırsatlar bitmez, her zaman için takip edilen hisseler uygun fiyatlarla tekrar alım fırsatı verecektir .Çok kısa sürede hızla artış gösteren hisseleri yüksek fiyatla almanın riskli olduğu unutulmamalıdır . Yatırımcı, tasarruflarının dörtte birini bu alanda değerlendirmeli ve borç almak ya da halihazırda kullandığı gayri menkulünü satmak suretiyle hisse senedi almamalıdır . Borsa her zaman alım fırsatı verdiği gibi satış fırsatı da verecektir . Bu nedenle iyi seçilmiş ve ucuza alınmış hisseler, çok önemli bir sorun olmadıkça (örneğin; şirketin iflas noktasına gelmesi) zararına satılmamalı orta ve uzun vade hedef alınarak beklenilmelidir
Kısaca özetlemek gerekirse hisse senedi alırken ve satarken "sabırlı olunmalı", "paniğe kapılmamalı" ve "zararına satış yapılmamalı"dır.