Getto Nedir
Son güncelleme:
-
Aynı ırk ya da din mensuplarının kentin çoğunluğundan ayrı olarak topluca birlikte yaşadıkları mahalle ya da bölgeye bugün ‘getto’ deniyor. Kelimenin genel anlamı böyle. Özel anlam bakımından ise getto Yahudiler ile özdeşleştirilmiş bir kelime ve menşei de Ortaçağ’daki Venedik Devleti’ne kadar gidiyor.
Tarihçilere göre, her ne kadar Yahudiler için ayrı bir mahalle düşüncesi eski çağlara kadar uzansa da bu düşüncenin belli bir kalıba ve kelimeye dökülmesi Venediklilerin işi. Venediklilerin 1515–1516 yıllarında hem kentteki hem de İspanya ve Portekiz’den Yahudileri ‘Ghetto Nuovo’ diye bilinen, bir adada kurulu top dökümhanesine toplama teşebbüsleriyle getto kelimesi tarihe girişini yapmış.
Daha sonralar Venedik dışına yayılan getto kavramı ve sözcüğü Orta Avrupa’da da kabul edilmiş ve böylece getto Avrupa’daki Yahudi mahalleleri için kullanılan kelime olmuş çıkmış.
Getto Yahudi tarihi bakımından çok derin iz bırakmış bir kelime ve kavram. Dışlanmışlığı, acıyı, eziyeti, kötü muameleyi temsil ediyor. Bu yüzden zaman zaman gerek Yahudi aydınlarında gerekse de devlet adamlarının konuşmalarında, yazılarında bu kelimenin kullanımına rastlıyoruz.
Nitekim geçen gün İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu İngiliz The Times gazetesine konuşurken ‘İsrail, asla Akdeniz kıyısında bir getto devleti olmayacaktır. Biz Doğu Kudüs’te Har Homa Yahudi yerleşim birimlerinin inşasına devam edeceğiz. Ev, okul yapımının barışa engel olduğu düşüncesi tamamen saçmadır. Arafat, halkına açıkça, 1967 sınır çizgisiyle barış sağlanamayacağını anlatmalıdır! demiş.
Netanyahu’nun bu sözlerinden onun kafasında getto düşüncesinin hâlâ yaşadığı, İsrail’in bir gün getto devleti olmasından endişe ettiği anlaşılıyor. Hem Filistinlilerin önümüzdeki yıllarda İsrail’in işgal altında tuttuğu topraklarda çoğunluk durumuna gelmesinden, hem de Oslo Anlaşması süreci sonucu Filistinlilere iade edilmesi gereken topraklar yüzünden İsrail’in kuşatılmasından korkuyor herhalde İsrail Başbakanı.
İşte bu yüzden de Oslo barış sürecini elinden geldiği kadar yavaşlatmaya çalışıyor, bu amaçla gereksiz anlaşmazlıklar, problemler, krizler çıkarıyor, İsrail’in ihtiyacı olmadığı ve bu husus Amerikan uyduları ile tespit edildiği halde yeni Yahudi yerleşim yerleri kuruyor sırf bu toprakları İsrail’in malı olarak göstermek ve tescil etmek için. Bunlar ve başka gereksiz, kasıtlı politikalar sonucu İsrail’i korktuğu getto devleti haline getiriyor bizzat kendisi.
Milletlerarası topluluk bakımından bugün Netanyahu’nun politikaları sonucu İsrail kendi kendisini tecrit eden, başta komşuları olmak üzere belli başlı devletler nezdinde itibarını hızla kaybeden bir getto devleti konumuna geliyor.
Bunu söyleyen sadece ben de değilim. Bizzat bazı İsrailli yetkililer hemen hemen aynı düşünceleri açıkça ifade ediyorlar. Mesela İsrail Dışişleri Bakanlığı’nın siyasi araştırma bölümü başkanlığını yapan David Afek. Geçen gün bir toplantıda söyledikleri gazetelere de yansıdı. “İsrail’in, Arap ve Batı dünyasında, Amerika da dahil olmak üzere partneri (ortağı) kalmadı; İsrail tecrit oldu. Barış süreci de öldü. İsrail milletarası itibarını da kaybetmeye başladı.” diye konuşan bu zat Netanyahu Hükümetin’in hangi yönelim içine gireceğini dünyaya açıklamak için siyasi bir atağa kalkması gerektiğini, aksi takdirde ülkenin diplomatik olarak durumunun daha da kötüleşeceğini de belirtmiş aynı konuşmasında.
İsrail halkı da ufukta net olarak beliren milletlerarası tecritin çok iyi farkında. Yapılan kamuoyu yoklamalarının birçoğunda bu durumun sorumlusu olarak Başbakan Netanyahu ve politikaları görülüyor. Hatta kimilerinde bugün seçim yapılsa ‘Kaybeder, İşçi Partisi kazanır’ sonucu çıkıyor.
Netanyahu “İsrail getto devleti olmayacaktır” diye konuşuyor, ama söz ve eylemleriyle bizzat kendisi İsrail’i buna doğru götürüyor.
alıntı