Hilekarlık Sebepleri

Son güncelleme:
  • İnsanın; iyilik, doğruluk, dürüstlük ve adaletlilik gibi nitelikleri toplumun değer yargılarından kaynaklandığından çocukta; milli, manevi ahlaki, insani ve kültürel değerlerimizin gelişmesine ve yerleşmesine önem ve ağırlık vermek gerekiyor.

    Erkeklerle kızlar arasında, hilekarlık bakımında önemli bir fark bulunamamıştır. Genel olarak parlak zekalı çocuklar, diğerlerinden daha dürüst oluyorlar. Duygusal başarısızlık gösteren çocuklar, duygusal uyumları daha iyi olan çocuklara kıyasla, hilekarlığa fazla eğilim gösteriyorlar. Çocuklar, ailelerinin sosyo-ekonomik durumlarına göre dört sınıfa ayrıldıklarında ise, en zenginlerin en az hilekar, ikinci ve üçüncü sırada yer alan orta hallilerin onlardan daha hilekar ve en yoksulların ise en hilekar oldukları görülmüştür. Aynı aileden, gelen çocuklar, hilekarlık ve dürüstlük bakımından rastgele seçilmiş çocuklara oranla, birbirine daha çok benziyorlar. Fakat tamamen aynı şartlar altında büyütülmüş olsalar bile çocukların dürüstlük ve hilekarlık bakımından aralarında bireysel ayrılıklar olmaktadır. (Jersild, 1976, s.610)

    ÇOCUKLARDA FARKLI DAVRANIŞLAR

    Hilekarlık ile okul başarısızlığı arasında pozitif bir ilişki vardır. Örneğin, bu araştırmada sınavlarda kopya çeken ya da kopya çekme girişiminde bulunan öğrenciler, diğerlerinin puan ortalamalarının altında bir puan almışlardır. Hatta bunlardan, sınıf geçme standartının altında puan alarak başarısız duruma düşenler bile olmuştur. Değer yargılarına sıkı sıkıya bağımlı oldukları varsayılan öğrenciler, derslerine yeterince çalışmamış olsalar bile, sınav gözetmenlerinin kolayca gözetleyebilecek ve denetleyebilecekleri ön sıralara oturmayı, diğerleri ise, arka sıralara oturmayı tercih etmişlerdir. Öğrencinin arkadaşlarından biri hilekar ise, örneğin kopya çekiyorsa, diğerinin de böyle olma ihtimali yüksektir. Daha az hile yapan çocuklar, başkalarının etkisinde daha az kalan insanlar olabiliyorlar. İşbirliğini ve iyi niyeti geliştiren iyi öğretmenlerin yönetiminde olan çocuklar da daha az hile yapıyorlar. Klasik yöntemlerle sıradan bir öğretim ise hileyi artırıyor. Başlıca amaçlarından biri dürüstlüğü yaymak olan derneklerden birindeki çocuklar, diğer çocuklardan daha az hilekar olmuyorlar. Bu araştırma verilerine göre, tek bir dürüstlük ölçüsü bulunmamaktadır. Belli bir şart altında yalan söyleyen, kopya çeken ve hile yapan bir çocuk, başka bir şart altında bu gibi davranışları göstermeyebiliyor. Eğer fırsat bulursa, bir sınavda azılı bir kopyacı olabilen bir çocuk, bir spor yarışmasında gayet dürüst davranabiliyor. (Aynı, s.610-611)

    HİLEKARLIĞA İTEN SEBEPLER

    Eğer bir çocuk hile yapıyorsa, bunun altında yatan bir neden vardır. Onun için önem taşıyan bir istek bir amaç vardır. Her halükarda kazanmak zorunda olması bunlardan biridir. Çocuğun bu davranışı dışardan bakıldığında dürüstlüğe aykırı görülebilir, ama kendi değer ölçülerine göre çocuk dürüsttür. (Aynı, s.611)

    Bir görüşe göre çocuğun vicdanı ana ve babasının bir özdeşi, bir kopyasıdır. Daha doğru ve kesin bir anlatımla özdeşlikten söz edilebilir. Çocukların bilinçli ya da bilinçsiz olarak, ana-babayı kopya etmeleri ve onların tutumunu benimseme yolları da yaşam biçimleri kadar çeşitlidir. Eğer bin çocuk varsa, bin türlü özdeşleşme biçimi olacaktır. (Bronfenbrenner, 1960)

    DEĞER YARGILARINI UYGULAMANIN ÖNEMİ

    Değer yargıları ve ilkeleri konusunda bilgili olmak başka şey, bu yargı ve ilkeleri özenle uygulamak başka şeydir. Onun için bilmekten daha çok uygulamak, bildiklerimizi davranışa dönüştürmek önemlidir. Yapmak ve bilmek, anlatmaktan daha etkilidir. Bu nedenle "hocanın dediğini yap, yaptığını yapma" denir. Bunun içindir ki, hal dili, konuşma dilinden daha etkilidir. Bir çocuğun kabahatini çekinmeden itiraf etmesi ve hatta yaptığı bir yanlış hareketten ötürü kendisini kınaması, özür dilemesi, bundan sonra içinden gelen bu tür tepki ya da güdüye karşı direnç göstereceği anlamına gelmez. Ayrıca çocuğun değer yargıları ve adalet konusunda fikirlerindeki olgunluk, davranışlarının değer ve adalet ölçülerine uygun olacağını göstermez.

    Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde yapılan gözlem, inceleme ve araştırmalarda değer yargıları sağlam olan öğrancilerde hile (örneğin kopya) yapma olayı ya hiç görülmemiş ya da nadiren olmuştur. Bu nedenle bizim toplumumuzda dürüstlüğün iç ölçülerine sahip olanlar, ya asgari düzeyde suç işlemekte ya da hiç suç işlememektedir. Bunları suç işleme ya da hile yapma eğilimlerine ya da içgüdülerinin sesine kapılmaktan koruyan, içlerindeki manevi yasakçı ve sorumluluk duygusu ve bilincidir. Yani bu değer yargılarında bilgilendirilmiş ve bilinçlendirilmiş olmalarıdır.

    YETENEKLERİN KÖTÜYE KULLANIMI

    Araştırmalar göstermiştir ki; Türkiye'de hırsızlık, soygunculuk, rüşvet, sabotaj, adam kaçırma ve öldürme gibi büyük yolsuzluklara adı karışanların üst düzeyde eğitim görmüş kimseler olması nedeniyle, eğitim kurumlarının görev ve sorumluluklarının gereğini tam anlamıyla yapamamaktan dolayı bu durumlardan her ne kadar sorumluluk payı varsa da, tamamen sorumlu sayılamazlar. Çünkü, üst düzeyde eğitim görenlerin hepsinin bu tür yolsuzluklara adı karıştığı iddia edilemez. Karışanların oranı ise pek az, belki binde biri bile geçmez. Elverişsiz ortam, kötü çevre şartları ve arkadaş grupları, bunların yetenek ve niteliklerini kötüye kullanmalarına neden olmuştur.

    Demek ki, belli bir çevre ve şartlarda yalan söyleyen, hırsızlık ya da hile yapan bir kimse, başka bir çevre ve koşullarda bu gibi davranışları yapmayabilir. Eğer fırsat bulursa bir sınavda azılı kopyacı olan bir öğrenci, bir spor yarışmasında gayet dürüst davranabilir. Bu nedenle Yusuf Peygamber (a.s)'in dediği gibi "nefs-i emmareye itimat edilmez" insan ne kadar eğitim görmüş olursa olsun, suç işleme konum ve durumlarından sakınması, o gibi çevre şartlarından kendini uzak tutması ve koruması gerekir, yoksa kapılabilir.

    ÖDÜL CEZADAN DAHA ETKİLİ

    Çocuklar, ana-babalarını taklit etmeleri ve onlarla özdeşleşmeleri nedeniyle, ana-babalar çocukları yanında örnek davranışlarda bulunmalıdırlar. Kötü davranışlarda bulunmamaları gerekir. Çünkü 0-6 yaş arasında kazanılan davranışlar ve alışkanlıklar ömür boyu devam eder, izleri silinmez. (Başaran, 1995) Ana-babalar, kişisel yollara sapmaz ve psikolojik yöntemlere başvurmazlarsa, çocuğun ana-babayı örnek alması ihtimali de o oranda yüksek olacaktır. Uzun dönemde iyilikle anlatma ve istenmeyen durumlarda kaş çatma, çocuğun karakteri üzerinde, kesin cezalandırmadan daha etkili olmaktadır. Fiziksel cezalar daha çok korkuya dayalı bir ahlak geliştirir. Bu nedenle çocuğa davranışların kazandırılmasında övme ve ödül cezadan daha etkili olmaktadır. (Varış, 1995)

    Çocuk doğuştan nötr olduğu, ne iyiliğe, ne de kötülüğe eğilimi olmadığı, her ikisine de eşit olarak yetenekli yaratıldığı kabul edilmekle birlikte (Canan, 1979), kötülük ve tahrip yapmak kolay (Örneğin insan bir haneyi bin saatte yıkabildiği halde bir senede yapamadığı) ve insanın doğasının kötülük ve tahribe daha yatkın olması nedeniyle, eğitsel çalışma ve uğraşılarla çocuğu iyiliğe ve olumlu davranışlara yöneltmek gerekmektedir. Hangi yaşta olursa olsun, insan eğitilmeye ve eğitsel müdahaleye muhtaçtır.

    İnsanın; iyilik, doğruluk, dürüstlük ve adaletlilik gibi nitelikleri toplumun değer yargılarından kaynaklandığından çocukta; milli, manevi ahlaki, insani ve kültürel değerlerimizin (YÖK Yasası s. 6) gelişmesine ve yerleşmesine önem ve ağırlık vermek gerekmektedir.

    KAYNAKÇA

    Başaran, İbrahim Ethem. Eğitim Psikolojisi,Ankara: 1995.

    Eğitime Giriş, Ankara: 1996.

    Bronfenbrenner,U. Freudion Theories of Idendification and Their Derivatives, Child Development, 1960. Canan, İbrahim. Çocuk Terbiyesi, İstanbul:1990.

    Grinder, R.E. "New Techniques for Research in Children's" Tempatation Behavior Child Development, 1961.

    Jersild, Arthur T. Çocuk Psikolojisi, Çev.: Gülseren Günçe, Ankara: A.Ü. Fakültesi Yayınları, 1976. Kaya, Namık Kemal. İnsan Yetiştirme Düzenimiz, Ankara: 1981.

    Mitchell, C. Dovirtues and Vices Change School and Society, 1943.

    Thompson, G.G. and S.L. Witryol. Adult Recall of Unpleasant Experiences During Three Periods of Childhood, Journal of Genetic Psychology, 1949.

    Tozlu, Necmettin. Eğitim Problemlerimiz Üzerine Düşünceler, Van: 1992.

    Öymen, Hıfzı Rahman Reşit. Eğitime Giriş, Ankara: 1971.

    Varış, Fatma. Eğitime Giriş, Ankara: A.Ü. Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları, 1995.

    Yüksek Öğretim Yasası, 1983, Md.4.

    alıntı
0 0 0
```[cite: 10]