Bize, bizim içimizden bir Rasul gönderdin.
O, büyük bir ahlâk üzerineydi.
Biz apaçık bir sapıklık ve cehalet içindeydik de O, ahlâkı tamamlamak üzere aramızdaydı.
Bize ayetlerini okurdu.
Bize kitabı ve hikmeti öğretirdi.
Bizi arıtırdı, temizlerdi.
Arındıkça biz, yeryüzü arınırdı, sana hazırlanırdı.
O merhametliydi, yumuşak tabiatlı, ağırbaşlıydı.
Beklerdi. "Onlar bilmiyor" der, sabırla, duayla beklerdi.
Yürürdü. Sanki ayakları değmezdi yere, toprak incinmezdi adımlarından.
Söylerdi. Söz, bir nisan yağmuru gibi inerdi, öyle işlerdi çorak gönüllerimize.
Dururdu. Bir emrin karşısında öyle bir duruşla ki, sanki dağlar yürürdü.
Din, güzel ahlâktır
Sahabilerden biri Rasul-i Ekrem s.a.v.'e gelerek sordu:
- Ey Allah'ın Rasulü, din nedir?
Rasul-i Ekrem s.a.v. buyurdular:
- Güzel ahlâktır!
Din güzel ahlâktır. Peki güzel ahlâk nedir? Müslüman'ın aslî halidir:
Doğru sözlü, merhametli, güler yüzlü, tatlı sözlü, neşeli, sabırlı...
Hilm, vakar ve şükür sahibi...
Gıybet, haset etmeyen, söz gezdirmeyen, hiçbir varlığa eziyet etmeyen, kin tutmayan...
Gazabında ve yumuşak huyluluğunda ölçülü olan. Yani mutedil...
Müslüman. Teslimiyetiyle arınan...
Rasul-i Ekrem s.a.v.'in ahlâkı Kur'an ahlâkı idi ve O şöyle dua ederdi:
"Allahım; Senden sıhhat, afiyet ve güzel ahlâk isterim.
Allahım, bana güzel ahlâk ihsan eyle. Zira, Senden başka kimse güzel ahlâk ihsan edemez. Allahım, beni kötü huylardan koru ve uzaklaştır."
Güzel söz, güzel yüz
Sahabilerden biri Efendimiz s.a.v.'e geldi:
- Bana öğüt ver.
Efendimiz s.a.v.:
- Nerede bulunursan bulun, Allah'tan kork, buyurdular. Sahabi:
- Artır ey Allah'ın Rasulü, dedi. Efendimiz s.a.v.:
- Kötülüğün akabinde bir iyilik yap ki, o iyilik günahını gidersin, buyurdu. Sahabi tekrar:
- Artır ya Rasulallah, deyince Efendimiz s.a.v. şöyle buyurdular:
- İnsanlarla güzel geçin.
. . .
Bir gün Allah Rasulü s.a.v.'e bir kadından söz ettiler:
- O, gündüzlerini oruçla geçirir, geceleri uyanıktır. Daima ibadet eder.
Allah Rasulü s.a.v. sordular:
- Onun komşularıyla geçinmesi nasıldır?
Sahabiler:
- Komşuları ile iyi geçinmez, kötü huylu bir kadındır, dediler. Allah Rasulü s.a.v. buyurdular:
- Onda hayır yok, o cehennemliktir!
Ve buyurdular:
"Siz, mallarınızla insanlara yardımı yetiştiremezsiniz, yardıma malınız yetmez. Hiç değilse onları güler yüz ve güzel huy ile hoşnut etmeye çalışın.
Kul, ibadeti zayıf olduğu halde güzel ahlâkı sayesinde ahiretin yüksek derecelerine ve şerefli menzillerine erişir."
Ahlâkımız nasıl sorusuna nasıl cevap veririz?
Bu soruda müslümanlığımız saklıdır; insanlığımız, kulluğumuz saklıdır.
İnsanlarla aramız nasıldır?
Lisanımız halimizdir
Kişiyi dili, sözleri ele verir.
Konuştuğumuzda doğruyu ve hakkı söyler miyiz?
Doğruyu nasıl bir lisan ile söyler, hakkı nasıl savunuruz?
Zeyd bin Seane r.a. müslüman olmadan önce yahudi idi ve faizle borç para verirdi. Rasulullah s.a.v. de ondan borç para almıştı. Ödeme vakti gelmeden Zeyd söylenmeye ve parasını istemeye başladı. Bir gün daha da ileri gitti ve Rasulullah s.a.v.'e gelerek:
- Siz Abdulmuttalip oğulları, borçlarınızı vermemek için bir sürü mazeret ileri sürer durursunuz, dedi.
O sırada orada bulunan Hz. Ömer r.a. hiddetle:
- Allah'ın düşmanı! Peygamber'e nasıl böyle sözler söyleyebiliyorsun, diyerek ileri atıldı. Rasulullah s.a.v. tebessüm ederek şöyle buyurdu:
- Ömer, senden bunu beklemezdim. Sen ona parasını nezaketle istemesini söyleyecek, bana da borcumu süratle vermemi tavsiye edecektin. Haydi, kalk, bu adama alacağıyla birlikte yirmi ölçek hurma ver.
. . .
Bir gün Efendimiz s.a.v.'in huzuruna beş on kişilik bir yahudi heyeti geldi. Huzura girince selam vermiş olmak için:
- Es-sâmu aleyküm (ölüm üzerinize olsun), dediler.
Hz. Aişe r.a. onların bu hain sözlerini anladı ve:
- Ölüm ve Allah'ın gazabı, lâneti sizin üzerinize olsun, diyerek karşılılık verdi.
Bunun üzerine Efendimiz s.a.v.:
- Aişe, ağır ol. Muhakkak ki Allah, her konuda incelik ve yumuşaklıkla muamele edilmesini sever, buyurdular. Hz. Aişe r.a.:
- Ey Allah'ın Rasulü, dediklerini işitmediniz mi, dedi. Efendimiz s.a.v.:
- İşittim. Ben de onlara, "Bizim için dilediğiniz sizin üzerinize olsun." dedim. Onların söylediklerini bu şekilde reddettim. Sen benim söylediğimi işitmedin mi? Benim onlar hakkındaki duam kabul olur. Fakat onların benim hakkımdaki dilekleri kabul olmaz.
Şehirlerden önce...
Arkadaşlarından birisi Rasul-i Ekrem s.a.v.'e ahlâktan sordu. Efendimiz s.a.v. de, "Affa sarıl, iyiliği emret ve cahillerden yüz çevir" (A'raf, 199) ayetini okuduktan sonra şöyle buyurdu:
- O ahlâk; gelmeyene gitmen, vermeyene vermen ve zulmedeni bağışlamandır.
. . .