Eleştiri Sanatı
Son güncelleme:
-
Eleştirel bakış ve olaylara eksik yönleriyle yaklaşma, insan doğasında var olan ve aşırıya kaçmadığı sürece kaliteli bir öğrenme süreci geçirmemize yardımcı olan olgular. Araştırmaların; eleştirme davranışının dizginlenmesinin fiziksel rahatsızlıklara yol açabileceğine dair öne sürdüğü görüşler de, eleştirinin insan doğası için ne kadar gerekli olduğunu destekler nitelikte. Ancak, etkin ve yapıcı yollarla eleştiri yapabilmek ve karşınızdaki insanın kişisel alanına müdahale etmeden eleştiride bulunabilmek ne yazık ki büyük ustalık isteyen bir iş.
Peki, etkin eleştiri yapabilmek ne gibi yetkinlikler gerektiriyor? İyi bir eleştirinin özellikleri neler olmalı?
Sosyal medyanın ve internet yorumlarının insan ilişkilerinde önemli bir rol üstlendiği günümüzde, insanlara etkin eleştirilerde bulunmanız oldukça önemli. İşte profesyonel bir eleştirmen olmanın 10 altın kuralı;
1. Kendinizi ve eleştirdiğiniz insanı iyi tanıyın
Eğer karşınızdaki insanın bir konuda herhangi bir eksikliği varsa ve kendinizi bu alanda yetkin görmüyorsanız, eleştiride bulunmaktan kaçınmalısınız.
2 . Sizden daha az bilgili olduğuna inandığınız insanları eleştirmeyin
Eleştiri yaparken karşınızdaki insanın bilgi birikimini ve eleştiri yaptığınız konudaki yetkinliğini göz önünde bulundurmalısınız. Aksi takdirde istenmeyen tartışmalara girebilir, içinden çıkamayacağınız durumlarla karşı karşıya kalabilirsiniz.
3. Duracağınız yeri iyi bilin
Eleştiri yaparken aşırıya kaçmamaya ve duracağınız yeri iyi bilmeye önem göstermelisiniz. Her konuda olduğu gibi, eleştirinin de fazlası karşınızdaki insanlara bir süre sonra itici gelmeye başlayabilir.
4. Eleştirilerinizde açık ve net olun
Birini eleştirirken dolaylı yollarla eleştirdiğinizi belli etmeye çalışmanız, etrafınızdaki insanlar tarafından samimi bulunmayabilir. Eleştirilerinizi olduğu gibi, açık ve net bir şekilde ifade etmek; dürüst olduğunuz imajını verir ve insanların size olan saygısını arttırır.
5. Sakinliğinizi koruyun
Sıradan bir sokak kavgasını izleyen insanlar bağırıp çağırarak üste çıkmaya çalışan tarafta olabilirler. Ancak gerçek bir eleştirmen karşısındaki insanın da fikirlerine önem vererek, etkili dinleme tekniklerini kullanarak ve yapıcı bir yolla eleştiride bulunur.
6. Eleştiri sırasında kaba ve kırıcı ifadeler kullanmaktan kaçının
Eleştiri yaparken dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri sınırları koruyabilmektir. Ne olursa olsun karşınızdaki insanın kişiliğine ve değerlerine saygı gösterin ve eleştirilerinizi belirli çerçeveleri muhafaza ederek yapmaya çalışın.
7. Kendi eksilerinizin ve artılarınızın farkında olun.
Birini eleştirebilecek bir durumda olmanız dünyanın en muhteşem insanı olduğunuz ya da hiç hata yapmadığınız anlamına gelmez. Eleştiride bulunurken mutlaka karşı tarafla empati kurmaya ve kendinizde de eksik olan bazı şeyler olduğunu aklınıza getirmeye çalışın.
8. Ayrıntılar konusunda dikkatli olun
İyi bir eleştirmen doğru ve yerinde eleştiriler yapabilmek için karşısındaki insanın her söylediğini can kulağıyla dinlemelidir. Unutmayın, eleştiri yaparken en son isteyeceğiniz şey yanlış anlaşılmalar sebebiyle haksız yere karşınızdaki insanı rencide etmektir.
9. Yapıcı olmaya çalışın
Birini eleştirirken, eksik gördüğünüz yerleri belirterek karşınızdaki kişiyi küçük düşürmek yerine, tecrübelerinizden ve bilgilerinizden yola çıkarak bu eksikliklerin nasıl giderilebileceğine dair ipuçları vermeyi deneyin.
10. Eleştirmeyi alışkanlık haline getirmeyin
Dünya üzerinde yaşayan insanların tümü birbirinden farklı ve eşsizdir. Kişilerin görüşleri olayların nasıl olduğuyla değil, bireyler tarafından nasıl algılandığı ile ilgilidir. Bu nedenle kimsenin sizin gibi düşünmesini beklememelisiniz. Herkese eleştirel bir gözle yaklaşmanız, ilişkilerinizi olumsuz yönde etkileyebilir.
alıntı
