Pergamon Krallığı M.Ö. 241 - M.Ö. 133
Son güncelleme:
-
Pergamon Krallığı M.Ö. 241 - M.Ö. 133
Pergamon Krallığı veya Bergama Krallığı, (Yunanca:Βασίλειο της Περγάμου
Batı Anadolu'da başkent Pergamon (bugünkü Bergama) olmak üzere kurulmuş devlettir. Krallığın kurucusu I. Attalos, kuruluş tarihi de M.Ö. 241 yılı kabul edilmektedir. Bunun nedeni devletin ilk hükümdarı olan Filetairos ve halefi I. Eumenes'in kral ünvanını kullanmamış olduklarıdır. M.Ö. 133 yılında Roma Cumhuriyeti'ne bağlanana kadar varlığını sürdürmüştür.
Tarihçe
Granikos Savaşı'ndan sonra M.Ö. 334 yılında Pergamon, Büyük İskender'in eline geçmiştir. Bundan sonra İskender, kentin yönetimini oğlu Herakles ile annesi Barsine’ye bırakmıştır. İskender'in ölümünden Pergamon, Trakya hükündarı Lysimachos'un payına düşmüştür. Lysimachos, Korypedion Savaşı'nda I. Selevkos Nikator tarafından öldürüldükten sonra kendi emrinde çalışmış olan Paflagonyalı Filetairos, efendisinin burada bıraktığı servete nail olarak Pergamon'u ele geçirmiş ve bağımsız bir devlet olarak ilan etmiştir. Filetairos ölmeden önce devletin yönetimini evlatlığı ve yeğeni olan I. Eumenes'e bırakmıştır.
Pergamon Krallığı'nın başkenti Pergamon'un maketi.
I.Eumenes döneminde Pergamon görece sakin bir süreç yaşamış,ardılı ve kuzeni I. Attalos'la birlikte özellikle Galatlara karşı kazınılan zaferle gücünü tüm Anadolu'ya kabul ettirmiştir. I. Attalos'la birlikte Pergamon yöneticileri artık kendilerini Kral olarak adladırmaya başlamıştır. Kral I. Attalos'un oğullları II. Eumenes ve ardından II. Attalos zamanında Pergamon gücünün ve sınırlarınınzirvesine ulaşmıştır. Görkemli Zeus Sunağı bu dönemde inşaa edilmiş, ünlü Pergamon Kütüphanesi bu zamanda 200.000 ciltlik kapasiteye ulaşmıştır.Pergamon heykelcilik, tıp ve eczacılıkla ünlenmiştir. Amcası II. Attalos'un ölmüyle başa geçen III. Attalos dengesiz davranışlar göstermiş, bir varisi olmadığından Pergamon'u Roma'ya vasiyet etmiştir. II. Eumenes'in'un evlilik dışı oğlu olduğu söylenen, Aristonikos bu kararı tanımamış, kendini III.Eumenes adıyla Kral ilan etmiş, Roma'ya karşı isyan etmiştir. Son olarak İ.Ö.129'da Romalılara yenilmiş ve esir düşmüştür. Bundan sonra bu krallık Roma Asya eyaleti olmuştur.
Yöneten Hükümdarlar
Filetairos (M.Ö. 281-263)
I. Eumenes (M.Ö. 263-241)
I. Attalos (M.Ö. 241-197)
II. Eumenes (M.Ö. 197-159)
II. Attalos (M.Ö. 159-138)
III. Attalos (M.Ö. 138-133)
Alıntı