Toksoplazma Nedir - Toksoplazma Önlemleri
Son güncelleme:
-
Toksoplazma, insanlarda ve hayvanlarda sık rastlanan bir hastalıktır. İnsanların çoğu yaşamlarının herhangi bir döneminde enfeksiyonu geçirebilir. Enfeksiyon, sağlıklı kişilerde problem oluşturmaz. Çoğunlukla belirti vermez ve tedavi gerektirmez. Ancak hamilelik döneminde, bebekte anomalilere neden olduğundan oldukça önemlidir. Ciddi riskler oluşturabilir.
Bulaşma, en fazla olarak az pişmiş veya pişmemiş etlerdeki doku kistlerinin yenilmesi ile olur. Diğer bir bulaşma şekli de, yıkanmamış sebze ve meyvaların alınmasıdır. Sıklığı, ülkeden ülkeye özellikle yeme alışkanlıklarına bağlı olarak büyük farklılıklar gösterir. Anneden bebeğe bulaşma ancak, hamilelikte geçirilen toksoplazma enfeksiyonu esnasında olur. Parazitin bebeğe geçme riski, annenin enfeksiyonu geçirdiği hamilelik haftası ve anneye yapılacak tedavi ile yakından ilişkilidir. Parazitin bebeğe geçme ve dolayısıyla bebekte oluşturacağı enfeksiyon riski hamilelik haftası ile orantılı olarak artar. Erken hamilelik döneminde enfeksiyon düşüğe veya rahim içi ölüme neden olabilir. Devam eden ve tedavi edilmemiş hamilelerde ise bebekte beyin, göz, kalp, zeka anomalileri oluşabilir.
Hastalığın tanısı parazitin tesbiti veya parazite karşı oluşan antikorların saptanmasına dayanır. Hamilelikte, bebek için risk taşıyan enfeksiyonu belirlemek gerekir. Hamilelikten önce geçirilen enfeksiyondan ayırt etmek gerekir. Ana hedef hastalığı erken ve doğru olarak saptayabilmektir.
Korunmada amaç, bayanın hamilelik süresince hastalığı geçirmesini önlemektir. Bu amaca ise ancak anne adaylarını eğiterek ulaşabiliriz. Çiğ et yememeli ve yenilen etlerin rengi değişene kadar pişirilmelidir. Yine çiğ etlere çıplak elle temastan kaçınmalı veya sonrası eller iyice yıkanmalıdır. Sebze ve meyvalar iyice yıkanmadan yenmemelidir. Kedi pisliği ile temastan kaçınılmalıdır. Bahçe, toprak ile çıplak elle uğraşılmamalı, eller ağıza ve göze sürülmemelidir.
Hamilelikteki hastalığın tedavisindeki amaç, parazitin bebeğe geçmesini, eğer geçmiş ise de doku hasarını önlemektir. Tesbit edilir edilmez tedaviye hemen başlanmalı ve başlanan tedaviye hamilelik süresince devam edilmelidir. Hamilelik döneminin başından itibaren düzenli kontrollerinizi devam ettirirseniz, görülebilecek bazı olumsuzluklar başından önlenebilir.
Toksoplazma gebeligin ilk 3 ayinda gecirilirse bebekteki enfeksiyonun ciddiyeti fazladır. Son 3 ayda anne bu hastaligi gecirdiginde ise bebegin enfeksiyon ihtimali yuksektir. IgG degerleri 1-2 ayda yukselir ve sonrasinda yillarca dusuk seviyelerde devam eder. IgM degerleri ise ilk haftada yukselir ve bir yil kadar devam edebilir. IgA testi mevcut donemde enfeksiyon var mi onu belirlemede kullanilir. Rovamycin bebege yan etkisi olmayan ilaclardan biridir. Gecirilen toxoplazmozisin tekrarlamasi ancak cig et yememek, kedilerle oynadiktan sonra ellerin iyice yikanmasi ve sokak kedileri ile hasir nesir olmamakla saglanir. Sizdeki IgM yuksekligi saniyorum zaman icerisinde dusecektir.
Annenin toksoplazma gecirmesi bebegin de gecirdigi anlamina gelmez. Buna yonelik tani testleri yapilmalidir: Bebegin sivisinin kulturu, bebegin kaninda IgM tayini, bebegin sivisinda PCR calismasi, ultrasonografi. Annenin enfekte olmasindan en az 4 hafta gecmeden amniotik sivida (su kesesindeki sivida) inceleme yapilmamalidir. Annede enfeksiyon tgebeligin ilk 2 haftasinda olduysa tani gerekmemektedir. Gebeligin sonlandirilmasi anne enfeksiyonu gebeligin 2-10 haftalari arasinda kapmis ise onerilir. Ultrasonografide kafaici sivisinda artis gibi major anomaliler gorulduyse gebelik tahliyesi yapilabilir.
alıntı