Vittore Carpaccio
Son güncelleme: 13.05.2014 13:11
-
Vittore Carpaccio (d. yak. 1465, Venedik - ö. 1526 Capodistria (günümüzde Koper, Slovenya). Venedik Cumhuriyetinde doğup büyüyüp yaşamış İtalyan asıllı Venedik Rönesansı ekolüne bağlı bir ressam. Venedik Rönesansı resiminin 15. yüzyıldan 16. yüzyıla geçiş döneminde önemli olmakla beraber belirli resim akımlarına katılmayıp şahsen kendine mahsus özel bir resim stili geliştirmiştir.
Yaşamı
Yaşamı hakkında fazla bilgi ve belge bulunmamaktadır. Çok muhtemelen 1465 civarinda Venedik'te doğduğu kabul edilmektedir. Babasının adının Piero Scarparzo olduğu ve bir kürk taciri olduğu bilinmektedir. Elimizde bulunan ona ait tek yazılı belge amcası olan keşiş Fr İlerio'nun vasiyetnamesinde geçen ismidir. Bu vasiyetname ile amcası tüm mirasını yeğeni Carpaccio'ya bırakmaktadır. Bazı sanat tarihçileri her hangi bir vasiye mirasın kanunen ancak 15 veya daha buyuk yasinda olursa geçebilmesi gerceğinden hareket ederek Carpaccio'nun 1455 yakınlarında doğduğunu iddia etmektedir.
Carpaccio'nun hazirladigi resimlerde bulunan tarihler 1490-1519 dönemindedir. Venedik'te yaşayıp çalıştıġı kabul edilmektedir. Neden ve nasıl Carpaccio adı aldığı bilinmemektedir. Ayrıca 1526'da Venedik Cumhuriyeti'nin ana karada olan arazisinde bulnan Capoistria şehirinde ölmesinin gizemli açıklaması olup olmadığı bilinmemektedir.
Venedik Rönesans'ının önemli ressamları olan Gentile Bellini, Vivarini ve Antonello de Massina'dan doğrudan doğruya veya endirekt olarak etkilendiği hazırladığı ilk eserlerde hemen görülebilmektedir. Bazı sanat tarihçileri onun Gentile Bellini'nin çırağı olduğunu iddia etmektedirler. Bununla beraber belirli resim akımlarını Venedik'te ortaya çıkartan ve devam ettiren ressamlar ve sanat kritikleri tarafından Carpaccio'ydan bahis geçmediği için bu resim akımlarına katılmadığı kabul edilmektedir. Carpaccio'nun gayet realist resimleri onun şahsen kendine mahsus özel bir resim stili geliştirdiğine isaret etmektedir. Carpaccio tablolarında geyet iyi işlenmış hikaye etem unsurları bulunmaktadır. Hristiyan aziz ve azizeler hayat hikayeleri naratif olarak birbirine bağlantılı birkaç tabloda birlikte ele alınmıştır. Örneğin Azize Ursula'nın hayatı; aziz Yorgo'nun hikayeleri ve Aziz Jerom'un hayatı hakkında birbirine hikaye ile bağlı birkaç tablosu bulunmaktadır. Carpaccio'nun resim eserlerinde kırmızı renk tonu resimlerinin hiç sert ve haşin olmadan gayet güclü ve çekici yapmaktadır. Bu naratif resim tablolarında arka plan olarak kabul edilebilecek doğa sahneleri; şehir mimarileri ve bazan ekzotik kiyafetli (ozellikle sarıklı ve Osmanlı giysileri giymiş) figürler ile gayet detaylı ve realist olarak işlenmiştir.
Resim kritiklerini ilgilendiren bir başka gözlem de hazırladığı tablolarda çok sayıda sarıklı ve Osmanlı müslüman kılıklı kişilerin yer alması ve resim ettiği binaların Osmanlı mimari stilini andırmasıdır. Bu konuların gayet gerçekci ve hatasıiz işlendiği gayet açıktır. Carpaccio'nun Venedik'in "Terraferma", yani şehir esas adaları dışında Adriyatik Denizi kıyı şehirlerinden Capodistria'da olduğu da göz önüne alınmalıdır. Böylece Carpaccio'nun Osmanlılar arazileri ve kişileri ile ilişkileri olduğunun inkar edilmez bir gerçek olduğu düşünülmektedir. Bazı kritikler ise onun Osmanlılar ülkesinde seyahatlar yapmış olma olasılığına işaret etmektedirler ama bunlar hakkında hiçbir belge bulunmamaktadır.
Eserleri
Seçilmiş eserler listesi
Carpaccio hazırladığı eserler arasıdan seçilmiș bir liste:
Dört Havarisini Takdis Eden İsa, yak. 1480-1490, tahta levha üzerine yağlıboya, 70×68 cm, Brescia, Sorlini Vakfı
Pietà, yak. 1480-1493, Floransa, Contini-Bonacossi Koleksiyonu
Zara Poliptiki, yak. 1480-1493, Zara, Zara Katedrali
Harbi Taşıyan Askerler ve Yaşlılar, yak. 1490-1493, tuval üzerine tempera, 68×42 cm, Floransa, Uffizi Gallerisi
Azize Ursula Tarihi, yak. 1490-1495, Venedik, Akademi Galerisi
Colonia'ya Haç İçin Gelme, 1490, , tuval üzerine tempera, 280×255 cm
Azize Ursula ve Ona Refakat Edenleri Apothsiesi, 1491,, tuval üzerine tempera, 841×336 cm
Hacıların Papa Cyriacus ile toplantısı, 1491-1493, , tuval üzerine tempera, 281×307 cm
Hacıların Dinsel Şehit Olmaları ve Aziz Ursula'nın Cenazesi, 1493, , tuval üzerine tempera, 271×561 cm
Nişanlıların Buluşmaları ve Hacıların Ayrılmas, 1495,, tuval üzerine tempera, 280×611 cm
Azize Ursula'ın Rüyası, 1495, , tuval uzerine tempera, 274×267 cm
Britanya Sarayından İngiliz Elçilerinin Gelmesi, yak. 1495, tuval üzerine yağlıboya, 275×589 cm
Elçilerin Uğurlanması, yak. 1495, tuval üzerine yağlıboya, 280×253 cm
Elçilerin İngiltere Sarayına Geri Dönüşleri, yak. 1495, tuval üzerine yağlıboya, 297×527 cm
İsa'nın Yahudiler Tapınağında Tanıtılması, yak. 1491-1510, tuval üzerine tempara, 421×236 cm, Venedik, Akademi Galerisi
Kırmızı Takke Giymiş Bir Adam, yak. 1490-1493, tahta levha üzerine tempera, 35×23 cm, Venedik, Müze Correr
Sahil Gölünde Avcılık, yak. 1490-1495, tahta levha üzerine yağlıboya, 76×65 cm, Los Angeles, Getty Muüzesi
Venedikli İki Hanim , yak. 1490-1495, tahta levha üzerine yağlıboya, 94×64 cm, Venedik, Müze Correr
Bir Hanım Portresi, yak. 1495-1500, Denver, Denver Sanat Müzesi
Rialto Köprüsünde Istavroz Mucizesi , yak. 1496, tahta levha üzerine yağlıboya, 365×389 cm, Venedik, Akademi Galerisi
Passiyonda Ellerinde Çalgılar Taşıyan Dört Melek ve İsa, 1496, tuval üzerine yağlıboya, 162×163 cm, Udine, Sehir Muzesi ve Guzel Sanatlar Tarihi Galerisi
Kilise Sunak Tablosu, yak. 1496-1500, Grumello del Monte, mahalle kilisesi
Meryem ve Bebek İsa ve Aziz Giovannino, yak. 1496-1500, tahta levha üzerine yağlıboya, 69×54 cm, Frankfurt, Städel
Meryem ve Bebek İsa ve Azizeler Cecilia ve Ursula, yak. 1496-1500, Bir parça Morosini Koleksiyonu. Diğer parça bir İngiliz özel koleksiyonu
Temperanza, yak. 1496-1500, Atlanta, High Museum of Art
Prudenza, yak. 1496-1500, Atlanta, High Museum of Art
Pietà, yak. 1496-1500, Floransa, Serristori Sarayı
İskenderiyeli Azize Katerina ve Azize Veneranda, yak. 1500, tahta levha üzerine tempera, Verona, Castelvecchio Muzesi
İsa'nın çocukken Mısır'a Kaçmasi, yak. 1500-1510, tahta levha üzerine tempera, 73×111 cm, Washington, National Gallery of Art
Theseus'un Amazonlar Kraliçesini Karşılaması, yak. 1500-1510, Paris, Jacquemart-André Müzesi
İsa'nın Son Günleri Üzerine Meditasyon, yak. 1500-1510, tahta levha üzerine yağlıboya ve tempera, 70,5×86,7 cm, New York, Metropolitan Museum
Venedik Dükalık Sarayı Duvar Levhaları, yak. 1502-1507, kayıp
Azizler Jerom, Yorgo, Trifone, ve Matta hikayeleri, 1502-1507, tuval üzerine tempera, Venedik, Slavlar Scuola di San Giorgio
Gatsemanne Bahçesinde Izdırap, 1502, 141×107 cm
Aziz Matta'nin Cagirmasi, 1502, 141×115 cm
Aziz Augustin Studyoda , 1502, 141×210 cm
Manastirda Aziz Jerom ve Arslan , 1502, 141×211 cm
Aziz Jerom'un Cenaze Töreni, 1502, 141×211 cm
Aziz Yorgo ve Ejderha, 1502, 141×360 cm
Aziz Yorgo'nun Zaferi, 1502, 141×360 cm
Selenitlerin Vaftiz Edilmesi, 1507, 141×285 cm
Aziz Trifone Basiliski Uysallaştırması, 1507, 141×300 cm
Bakire Meryem'in Hikayeleri, 1504-1508, olio su tela, Venedik, Scuola di Santa Maria degli Albanesi
Bakire Meryem'in Doğumu, 128×137 cm, Bergamo, Carrara Akademisi
Yahudiler Tapınağında Bakire Meryem'in Tanıtılması, 1505, 130×137 cm, Milano, Pinacoteca di Brera
Cicek Acan Degnek Mucizesi (veya Bakire Meryemin Evlenmesi), 1505, 130×140 cm, Milano, Pinacoteca di Brera
Beşaret, 130×140 cm, 1504, Venedik, Galleria Franchetti]] Ca' d'Oro
Visitazione, 130×140 cm, Venedik, Muze Correr, in deposito alla Galleria Franchetti della Ca' d'Oro
Meryem'in Olumu, 130×141 cm, Venezia, Galleria Franchetti Ca' d'Oro
Iki Donatri ile Kutsal Aile, 1505, tuval üzerine tempera, 90×136 cm, Lisbon, Calouste Gulbenkian Muzesi
Kutsal Konusma, yak. 1505, tahta levha üzerine yagliboya, 96×126 cm, Avignon, Petit Palais Muzesi
Kutsal Konusma, yak. 1505, Karlsruhe, Staatliche Kunsthalle Karlsruhe
Kutsal Konusma, yak. 1505, Tucson, Arizona Universitesi
Meryem Okumakta, Ekim 1505, tuval uzeine tempera, 78×51 cm, Washington, National Gallery of Art
Takdis Edilen Isa, yak. 1505-1510, tahta levha üzerine yagliboya, 58×46,5 cm, New Orleans, Isaac Delgado Museum
Maryem Bebek Isa ile Takdis Etmekte, yak. 1505-1510, tuval uzerine tempera, 85×68 cm, Washington, National Gallery of Art
Aziz Marko ve Ludvico di Tolosa Arasinda Muhtesem Aziz Tommaso, 1507, Tuval üzerine tempera, 264×171 cm, Stuttgard, Staatsgalerie
Bakire Meryem'in Ölümü, 1508, tahta levha üzerine yagliboya, 242×147 cm, Ferrara, Pinacoteca Nazionale
Isa'nin Yahudi Tapinagi'nda Tanitilmasi, 1510, tahta levha üzerine tempera, 421×236 cm, Venezia, Gallerie dell'Accademia
Bir Șövalye Portresi, 1510, tuval üzerine yağlıboya,, 218×152 cm, Madrid, Thyssen-Bornemisza Koleksiyonu
Ancona'da Papa III. Aleksandr Venedik Duku Alessandro Zen'e Semsiye Hakkinada Bilgi Vermekte, yak. 1510, tuval uzerine, già a Venedik Maggior Consiglio Salonu, Düklük Saray 1577
Papa III. Aleksander Beşaret Gunude San Marko Katedrali Ziyaretcilerine Enduljanj Dagitimi (Giovanni Bellini ile ortaklaşa), yak. 1510, tuval uzerine , Venedik, Maggior Consiglio Salonu, Düklük Sarayi, 1577
Peygamber, (atıf), yak. 1510, tuval üzerine yağlıboya, 186×87 cm, Floransa, Uffizi Galerisi
Sibilla, (atıf), yak. 1510, tuval üzerine yağlıboya, 186×87 cm, Floransa, Uffizi Galerisiü
Aziz Stefan hikayeleri, 1511-1520, tahta levha üzerine yağlıboya
Aziz Stefan'in Geçiti, kayip
Aziz Stefan ve Alti Sakirdinin Aziz Petros Tarafindan Kutsanmasi, 1511, 148×231 cm, Berlin, Gemäldegalerie
Aziz Stefan'iin Ayini, 1514, 152×195 cm, Paris, Louvre Muzesi
AZiz Stefan'in Tartismasi, 1514, 147×172 cm, Milano, Pinacoteca di Brera
Aziz Stefan'ın Taşa Tutulması, 1520, 142×170 cm, Stuttgard, Staatsgalerie
Santa Fosca Kilise Sunak Tablosu, 1514, Parçalaei : Venedik, Muze Correr ; Zagrep, Strossmayerova Galerisi ve Bergamo Accademia Carrara
Pala di San Vitale, 1514, Venedik, San Vitale Kilisesi
Ağrı Dağı'nda 10,000 din şehiti, 1515, tuval üzerine yağlıboya, 307×205 cm, Venedik, Akademi Galerisi
San Marco Arslani, 1516, tuval üzerine tempera, 130×368 cm, Venedik, Düklük Sarayı
Capodistria Kilise Sunak Tablosu, 1516-1523, Capodistria
Pirano Kilise Sunak Tablosu, 1518, Pirano
Pozzale Kilise Sunak Tablosu, 1519, Pozzale
Aziz Pol, 1520, Chioggia, chiesa di San Domenico
Olmus Isa, 1520, olio su tavola, 145×185 cm, Berlino, Gemäldegalerie
Alıntı
- Vittore Carpaccio Konusuna Benzer Konular
- Carpaccio Of Scallops 23.04.2009
- Carpaccio of curried Cucumbers and Broccio 23.04.2009
- Carpaccio of Salmon 23.04.2009
- Carpaccio Of Pineapple With Coriander 23.04.2009
- Carpaccio Of Sea Bass With Lemon Verbena Oil 17.02.2009