Yaşayanlar ve Ölmüşler
Son güncelleme:
-
Çoğumuz yaşamla ölümü birbirlerine karşıt olarak algılarız. Sanki ölüm elden geldiğince ertelenmesi gereken bir felakettir. Ya sürekli bir ölüm korkusuyla yaşarız ya da ölümün kaçınılmazlığıyla yüzleşmemek için başka işlerle oyalanıp ölüm yokmuş gibi davranırız.
Ölmüşlerle hayattakiler ayrı boyutlara ait olsalar da kollektif vicdanda süreklilik vardır.
Bunu anlamadığımızdan ailenin ölmüş bireyleriyle hayatta olan bireyleri arasında kesin bir ayrım yaparız.
Ölüm konusuyla yüzleşmeyi göze aldığımızda, bizden önce yaşamış aile bireylerinin, kendilerinden sonraki aile sistemi üzerindeki etkilerini ve yeni kuşakları nasıl şekillendiklerini açıkça görebiliriz.
Dizimde atalarımızın yaşamımızın bir parçası olduğunu gözlemlediğimizde iki karşıt yönde bizi farklı sonuçlarla etkilediklerini de görmeye başlarız. Kuşaklar ötesinden onlarla nasıl ilişki kurduğumuza bağlı olarak üzerimizde “olumlu” veya “olumsuz” etkileri vardır.
Örneğin, amcanız çok genç yaşta ölmüş olsun. Babanız, kendi ağabeyini, ağabeyi olarak hatırlarsa, ölmüş olduğunu kabul ederek onunla sevgiyle vedalaşırsa, bunun sizin üzerinizde olumlu etkisi olacaktır. Öte yandan babanız ve ailesinin, ağabeyin varlığını görmezden gelmesi sizi olumsuz etkiler. Olumsuz etki, kollektif vicdanın ailedeki herkesin hatırlanması gereğinden kaynaklanır. Bu doğrultuda amcanızı aileye hatırlatma görevini yüklenmenize neden olur.
Psikoterapi, kendimizde reddettiğimiz parçalara yönelmemizi nasıl sağlıyorsa, Aile Dizimi de geçmişte unutulmuş kişilere yönelmemizi sağlayarak aile sistemimize ait olanlara açılmamıza yol açar. Onları şimdi, bu anda hatırlamalı ve yüreğimizde hak ettikleri yeri vermeliyiz.
Aile geçmişinde unutulan kişiler genelde alışılmışın dışında kaderleri olanlardır.
Sıradışı durumlarda acı çekmiş, genç ölmüş, intihar etmiş, suç işlemiş ya da şiddete maruz kalmış kimselerdir. Bazen günah keçisi, bazen çapkın, bazen de kaçak olmuşlardır. Haklarında konuşmamayı tercih ettiklerimizdir.
İşte özellikle bu haklarında konuşmamayı tercih ettiklerimiz hatırlanmak ister. Hatırladığımızda, genellikle arada kötü duygular, dargınlıklar olmadığını ve bize iyi temennilerde bulunduklarını görürüz. Bu hatırlama aile içinde “iyileşmeye” neden olur.
Hak ettiği yerde hatırlanmayan ölmüş bir aile bireyinin, tüm aile üzerinde güçlü bir etkisi vardır.
Bunun olası sonuçlarından biri, aileye sonradan katılan bir çocuğun yaşamı dolu dolu yaşamak yerine bir ölü gibi yaşamasıdır. Çünkü kilitlenmenin kaynağı çözümlenmemiş sevgi bağıdır.
*Ölmüşlerden Hayır Dua
Ölmüşlerden aldığımız hayır duaları olumlu ve güç vericidir.
Onları içtenlik ve açık yüreklilikle hatırladığımızda onlar tarafından tanınır ve kendimizi rahatlamış, korunmuş ve desteklenmiş hissederiz. Onları hatırlamadığımız veya yaşamımızdaki önemlerini anlayamadığımızda bize verebilecekleri destekten mahrum kaldığımız gibi onlara da tutsak oluruz.
Kollektif vicdanın etkisi altında onların kaderleriyle özdeşleşir ve kendi yaşam hedeflerimize yönelemeyiz.
*Ölmüşleri Bırakamamak
Ölümü yüreğimizi dağlayan birini unutmayı seçmek acıdan kaçma çabamızın en yaygın şeklidir. Ancak bazılarımız bunun tam tersi bir yol izlerler. O da ölen kişinin anısına sıkı sıkıya sarılmaktır. Bu da oldukça yaygın bir davranış biçimidir.
Bize acı vereni kolaylıkla hatırlıyorsak, onu unutamayarak yaşanılanın doğal bir şekilde sonlanmasına izin vermiyoruz demektir.
Ölmüşleri unutamayanlar, onların aile sistemindeki önemlerinin ve yerlerinin farkında olabilirler ama buna rağmen onları huzur içinde bırakamazlar.
Ölmüşlerin dikkatini çekmenin pek çok yolu vardır;
1.Zamanında onları hak ettikleri şekilde sevemediğimizi düşünüp gittiklerinde sevgimizi abartmak;
2.Bizi geride bıraktıkları için bize borçlu olduklarını düşünmek;
3.Bize acı vermek için öldüklerini düşünüp onlara kızgın olmak bunlardan bazılarıdır.
Ancak dizimlerde tekrar tekrar ölmüşlerin kendi kaderleriyle barışık olduklarını ve arkamızdan hayır dualarını eksik etmediklerini görürüz. Sorun onların tarafında değildir. Sadece biz, soyun devamını sağlayan bizler, yaşamla aynı fikirde değilizdir.
*Kendi Önemini Abartmak
Geçmişten kurtulamamamızın en yaygın nedenlerinden biri sorumluluk duygusudur. Sanki sevdiğimizin ölüm nedeni bizimle doğrudan bağlantılıymış gibi ölümlerinden kendimizi sorumlu tutarız. Kendimizi sorumlu ve suçlu hissederek, farklı bir sona ulaşmanın kendi elimizde olduğu izlenimine kapılırız. Olanın gerçekliğini kabul etmek yerine kendimizi suçlayarak işkence çektiririz.
Ölen kişiyi, sevgi ve şükranla hatırlayarak yaşamımıza devam etmek yerine, kendi acımıza ve suçluluk duygusuna odaklanıp ölmüş kişiyle bağımızı koruruz. Kendini suçlama noktasına takılıp kaldığımızda sadece kendi kaderimize değil, ölmüş olanın kaderine de müdahale etmiş oluruz. Onun kendine özgü bir kaderi olduğunu kabul edemeyiz. Öleni kendimizin uzantısı, kaderini de kendimizinkiyle bir olarak görürüz. Ölenin bağımsız bir kadere sahip olma hakkı olduğunu gözardı etmiş oluruz. Bu yıkıcı bir deneyimdir. Acı verici, yaşamanın zor, suçluluk duymanın ve kadere isyan etmenin kolay olduğu bir durumdur.
y.ö.Buradaki ana tema acıdır. Tüm sorunların hepsi acıdan kaçma çabalarımız sonucu ortaya çıkar. İyileşme süreci ancak acının yaşamın bir parçası olduğunu ve kaçınılmaz olduğunu anlamamızla başlar.
Doğa ölüme karşı yargısızdır.
Genç ölmekle yaşlı ölmek sadece iki ayrı kaderdir. Zor bir kaderi olmuş ya da genç ölmüş birini, ona acımadan hatırlamamızın tek yolu, ölümün tarafsızlığını kavramaktır. Aile dizimlerinde iyileşme sürecini başlatmak için ulaşmaya çalıştığımız nokta budur.
Meryem Gültekin
alıntı