1. Ana Sayfa
  2. Biyografi
  3. Ebu Cafer Taberî

Ebu Cafer Taberî

Son güncelleme: 14.05.2014 12:46
DeRDeST DeRDeST foto
  • Ebu Cafer Taberi (d. M.838/H.224), Amul - ö. M.923/H.310) Bağdad), Fıkıh, hadis, tarih, dil, tefsir ve kıraat ilimlerindeki çalışmalarıyla kendini kabul ettirmiş Müslüman bilim adamıdır. Tam adı 'Ebu Cafer Muhammed İbn-i Cerir el-Taberi' (Arapça: أبو جعفر محمد بن جرير بن يزيد الطبري‎;) olan alim, İran'da tarihi bir bölge olan Taberistan'da (günümüzde Mazenderan) doğduğu için 'Taberi' olarak ünlenmiştir.

    En önemli eserlerinden ikisi, İslam dünyasında çok rağbet görmüş bir tefsir kitabı olan 'Tefsir'ul Taberi' -Türkiye'de 'Taberi Tefsiri' ismiyle yayınlanmaktadır- ve Taberi Tarihi'dir.

    noimage

    Hayatı

    Ebu Cafer Taberi, Taberistan'da Hazar Denizi'ne sahili olan Mazenderan Eyaleti'ne bağlı Amul şehrinde varlıklı bir ailede tahminen 838-9 yılında kış aylarında doğmuş ve ilk eğitimini burada yapmıştır. O erken büyümüş yedi yaşında hafız oldu, sekiz yaşında imam, dokuz yaşında hadis ezberlemeye başlamıştır.

    12 yaşında iken doğduğu memleketi bırakıp, İlim tahsili (fi talab al-'ilm) için Rey, Basra, Kufe, Medine, Suriye ve Mısır gibi şehir ve ülkeleri dolaştıktan sonra, hilafet merkezi olan Bağdat'a yerleşmiştir. Kaynaklar onun hocaları ve talebeleri için uzun bir liste vermişlerdir. Zamanında hadis, fıkıh (Hanefi, Şafii ve Maliki fıkıhları), kırâat, tarih ve edebiyat sahalarında meşhur olan birçok âlimden ders almıştır, yetiştikten sonra da bütün bu ilimlerde eserler vermiştir. Kırk sene süreyle, her gün kırk varak yazmak suretiyle, son derece hacimli eserler meydana getirmiştir.
    Fıkıhta önceleri Şafii mezhebine mensup iken, sonradan mutlak müctehidlik mertebesine ulaşmıştır.

    Kaynaklar onun, Cerirî adında sonraları ortadan kalkmış olan bir mezbebin imamı olduğunu kaydederler. Kaynaklar Taberi'nin, Ahmed bin Hanbel'den ilim almak üzere Bağdat'a geldiğini ve fakat ancak onun vefatından sonra Bağdat'a ulaşabildiğini, bunun üzerine memleketine dönmeyerek Basra, Kufa ve Vasit'de saygıdeğer bilginlerden tahsiline devam ettiğini belirtiyorlar.

    19 Şubat 923 yılında Bağdat'ta vefat etmiş ve muhaliflerinin çokluğu sebebiyle, ölümü gizli tutularak geceleyin vefat ettiği eve defnedilmiştir.

    Eserleri

    Ebu Cafer Taberi'nin yazdığı eserlerin birçoğu kaybolmuş ve zamanımıza kadar ulaşamamıştır. Fakat bize kadar ulaşan eserlerinin bile bir ömre sığdırılması zordur. Taberi'nin eserlerinden bazıları şunlardır:

    Tarih er-Rusül ve'l Muluk ve'l Hulafa: Bu tarihsel kayıtlar eseri, İslam erken tarihi ve Emeviler ile Abbasiler hanedanlığı üzerine bugüne kadar önemli bir kaynak oluşturur.
    Cami'ul Beyân an Tevil'il Kur'ân: Kısa adıyla Tefsir'ut Ṭaberi, 883 yılında tamamladığı bu eseri 'Taberi Tefsiri' olarak da bilinir. Taberi, çok meşhur bir tarihçi olması kadar, rivayet tefsirlerinin anası' olarak kabul edilen bu tefsiri ile de şöhret olmuştur. 1903 yılında ilk defa Kahire'de 30 cilt kapsayan kitap olarak basılmıştır.
    Gaririya
    İhtilafu'l Fukaha: Bu eseri İhtilâfu Ulemâi'l-Emsar f Ahkâmi Şerâii'l-İslâm adıyla 1933'de yayımlanmıştır.
    Usulu'l Fıkıh
    Letâifu'l Kavl fi Ahkam-i Şerai'l İslam: Usul-i fıkha dair yazdığı bir eserdir.
    Kitabu'l Kıraat ve Tenzilu'l Kur'an
    Kitabu Şerhi's Sünne: Mezhebî ve itikâdî konuları ihtiva eden eser Mısır ve Bombay (1321)'da basılmıştır,
    Kitab-u Adabi Menasiki'l Hacc
    Kitabu'l Muciz fi'l Usul
    Kitabu'l Garib ve't Tenzil ve'l Aded
    Kitab-u Adabi'l Kudât

    Alıntı
#14.05.2014 12:46 0 0 0