Son dönemlerde sık sık yazılı ve görsel basında birkaç dakikalığına engelli rolüne bürünen çoğu da kamu yöneticileri olan bireylerle karşılaşmaktayız. Özellikle engellilerle ilgili özel gün ve haftalarda bu tip gayretlerin artarak devam ettiğini de görmekteyiz.
Engellileri anlamak ve engelleri kaldırmak için yapıldığı ifade edilen bu eylemlere de kısaca empati kurmak denilmektedir.
Peki nedir empati kurmak?
En geniş anlamıyla empati bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasıdır.
Bu açıdan bakıldığında hangi alanda olursa olsun topluma hizmet veren insanların, hizmet verilen kesimin sorunlarını anlamak için onlar gibi yaşaması mı gerekmektedir? Örneğin engellileri anlamak için bir engelli gibi yaşamak veya hırsızlıktan sabıkalı bir kişinin rehabilitasyonunu daha iyi sağlamak için hırsızlık yapmak mı gerekecektir? Karşılaşılan sorunları tespit etmek ve çözmek için kullanılabilecek bilimsel yöntemler bulunmamakta mıdır? Benzeri soruları daha da çoğaltabiliriz.
Burada asıl sorun bilerek ya da bilmeyerek farklılıklara göstermiş olduğumuz bilinçaltımıza yerleşmiş önyargılarımız ve tutumlarımızdır.
Herkes eşit ve devredilemez haklarla dünyaya gelmektedir. Tüm insan hakları belgelerinin temelinde de bu düşünce yer almaktadır. Öyleyse insan âlemine yönelik hangi alanda hizmet veriliyorsa verilsin, her bireyin doğuştan sahip olduğu insanlık onuru ve değerini korumak öncelikli olmalıdır.
Günümüzde kabul gören yaklaşımlarda da hangi alanda olursak olalım, yapacağımız tüm planlamalarda, düzenlemelerde, uygulamalarda ya da tasarımlarda her türlü önyargı ve tutumlardan uzak, herkes tarafından mümkün olan en geniş bir şekilde kullanılabilecek düzenlemelerin, uygulamaların ve tasarımların yapılmasına ağırlık verilmesi istenmektedir. Örneğin eğitim ve sağlık sistemindeki uygulamaların tüm bireyleri kapsaması ve tüm okulların, sağlık kuruluşlarının herkes için erişilebilir olması durumunda, tüm engellilerde bu hizmetlerden herhangi bir sorunla karşılaşmadan zaten yararlanabileceklerdir.
İşte o zaman empati kavramı da tam olarak anlamını bulacaktır.
Kaldı ki engelliler kendilerine ayrıcalıklı haklar değil, insan olarak zaten sahip oldukları hakların eşit ve herhangi bir ayrımcılığa uğratılmadan uygulanmasını istemektedirler.