deneme türü yazılar - yağmur dergisi - emrah bilğe merdivan
Fiberglas bir tekne aldım kendime, güya balığa çıkacağım. Birkaç defa da çıktık çoluk çocuk ama hâlimizi bir görseniz. Poyrazın önünde uçurtma sanki bizim sandal. Nice zahmetle, dala çıka açıkta bir yer belliyoruz, sonra olta atıp balık bekliyoruz; derken bir de bakmışsın İnkumu sahilindeyiz. "Yahu ne vakit geldik buraya?" deyip tekrar motora yol veriyoruz, bir daha açılıyoruz ama poyraz yine atıyor bizi sahile. Böyle gelgitlerle geçti birkaç saat. Sonra sıkılıp döndük. Tuttuğumuz bir tava ya gelir ya gelmez…
Maksadım ne sandal anlatmak size ne de balıktan bahis açmak. Denizdeki hâlimi dünyanın hâline özdeş gördüm bir an, onun için o bahsi açıverdim. Sen gezersin, balık gezer, rüzgâr bir başka gezdirir. Bunca gezmekler içinde bazen balığa rast gelirsin, hep böyle gidecek zannedersin. Sonra birden kesilir oltaların tıkırdaması. Sen mi gitmişsindir, balık mı gitmiştir, yoksa rüzgâr mı bir yerlere sürüklemiştir bilemezsin. Gözün hemen karaya gider. Dağlara, sahillere bakıp "Nereye gelmişim ben?" hesabını yaparsın. Allah'tan dağlar sabit durur da yerini anlarsın. Sonra dünyaya döner zihnin, sen gidersin, zaman gider, kader bir yerlere götürür. Arada bir dosta çatarsın tam seni kalbinden yakalayan. Hep böyle olacak zannedersin. Sonra kesilir her şey birden, dostun, sevdiğin çeker gider. Buğu düşer gözlerine. Ufuklar kasvet verir. Dönersin sırtını, gitmeyen dağları ararsın. "Ben nereye gelmişim?" dersin. "Dünya'ya" derler, "Hiçbir şeyin kararında kalmadığı Dünya'ya."
Şems'in, Mevlana'yı neden terk ettiğini anlamayanları benim sandalla geziye çıkarayım. İki sandal yan yanayken gittiklerini fark edemezler çoğu zaman. Yanındaki sandala bakarsın, o duruyorsa ben de duruyorum zannedersin. Durmak yoktur esasında, beraber sürüklenmek vardır ve unutturur denizin rüzgârın ve sandalın hâlini. Yanlış bir güven hissi verir, her şeyi sabit zannettirir. Gurbet niye kutsî âlemlerin kapısını açar çoğu vakit, ya hicret? Allak bullak olur insan gidince. Aslında gidince değil, gittiğini fark edince. Sonra gözünü diker yüce dağlara, gitmeyen ve değişmeyene göre yerini bulmaya çalışır. "Ben neredeyim şimdi ve aslında nerede olmam gerekir?" suallerinin cevaplarını arar. Âdem Baba'nın memleketinden ne kadar uzak düşüldüğü de o zaman anlaşılır belki. Peki, gitmek mi gerektir illa? Ne münasebet azizim git demiyorum, zaten gidiyorsun diyorum. Şems gitmiştir de Mevlana yurdunda mı kalmıştır sence? Duran da gider, giden de gider aslında.
Gençken statik şeylere alerjim vardı âdeta. Her şey sürekli değişsin, yeni olsun; yeniliklere yelken açayım isterdim. Yeni şehirler, yeni arkadaşlar, yeni fikirler… İhtiyarladım herhâlde ki artık değişikliğe pek tahammülüm kalmadı. Dursun istiyorum artık. Dursunlar ve bir yere gitmesinler. Hayatın el freni olsa son dişine kadar çekerdim herhâlde, bayır aşağı fren tutmaz ya, o da ayrı mesele…
Nedir bendeki bu hâl? Sandalcılıktır işte, başka ne olsun! Denize yeni açılmış bir balıkçının hâlidir... Sandalı bir doğuya bir batıya sürer, balığa denk geleceği yeri arar. Buna gençlik denir. Belki de bulur, işte o bulduğu ana "orta yaş" deniyor azizim. Çünkü oradan ayrılmak istemez artık. O madeni işleteyim, keyfime keyf katayım der. Sonra poyraz kenara atar, dalga karaya çeker derken kopar gider o mekândan ya da o maden-i ezvak gider ondan önce. Ama içinde bir kıpırtı vardır hâlâ; "Belki biraz daha dolaşsam, biraz daha arasam bulacağım tekrar." diye. İşte o dakika ihtiyarlıktır arkadaşım, çünkü gurubun eşiğindedir. Güneş ve balığın yapışacak olta aradığı vakitlerdir. İşte orada kırılır insan. Akıllı balıkçı önce bidonu tartar eliyle ve sonra da dağları süzüp "Neredeyim?" diye bakar. Eldeki yakıtla ancak limana döneceğini bilir ferasetiyle. Tekrar balık peşine düşmek ölmek demektir. Hakikaten ölmektir ki o dağları hiç görmemek, o limana hiç dönmemek demektir.
İşte, o dostum çekti gitti bir yerlere ve terk edilmişliğin acısı oturdu yüreğime. Bizim köydeki bir adamı hatırladım. Adamın iki oğlundan biri kaza geçirip rahmetli olunca garip sızlanışı hâlâ kulaklarımda: "Kavgada kollayan ağabeyi olmayınca bir oğlan ne işe yarar ki?", Acısından saçmalıyor, dediğim günler geride kaldı şimdi. Çift pistonlu motor gibidir benim gibiler. Yanındaki olmadan hep eksik, hep arızalıdırlar. Tek başına çalışmak için üretilmemişlerdir onlar. Senkronize olurlar, simetriden sinerji alırlar. Kelebek kanadı gibi tevafuk etmekle güzel olurlar. İşte kendimi böyle hissettim uzunca bir süre. Tekleye tekleye yaşamaya çalışan bir adam… Meğer ne özlü hakikatmiş çekip gitmek. O gitmenin içinde ne gitmekler gizliymiş meğer. O gider, zaman gider, ömür gider, sen gidersin... Bir dostun derdindesin ama baksan bütün sevdiklerin bir bir gider. Hepsi ders verir bir gitmekle.
Lisede öğretmenlik yaparken çocuklara sormuştum: "Hayal edin ki yarın evleniyorsunuz ama bir yerden güvenilir bir haber aldınız ki, eşiniz olacak vatandaş meğer sizi terk etmeye karar vermiş. Yarın sizinle evlenmeyecekmiş. Ne yaparsınız?" Hanımefendilerden biri hemen ayağa fırlayıp, "Hocam" dedi, "O beni terk etmeden, ben onu terk ederim." Ben de: "Madem dünya sizi terk edip yüz üstü bırakacak, ondan evvel siz vurun tekmeyi de büyüklük sizde kalsın." demiştim. O çocuklar da gittiler şimdi, ben de gittim. Giden de gider, kalan da gider aslında.
Kimseye "kal" demem artık. "Nereye?" diye sesleneceğim sadece. "Bizim limana dönüyorsan eğer, selam söyle, ben de geliyorum ardından…"
Kelebek kanadı gibi tevafuk etmekle güzel olurlar. İşte kendimi böyle hissettim uzunca bir süre. Tekleye tekleye yaşamaya çalışan bir adam Meğer ne özlü hakikatmiş çekip gitmek. O gitmenin içinde ne gitmekler gizliymiş meğer. O gider, zaman gider, ömür gider, sen gidersin... Bir dostun derdindesin ama baksan bütün sevdiklerin bir bir gider. Hepsi ders verir bir gitmekle.