boyun fıtığı nedir - boyun fıtığı belirtileri - boyun fıtığı tedavisi - spondilosis nedirBoyunda bulunan 7 adet omurun (vertebra) aralarındaki disk denilen yastıkçıkların yapısının bozularak içeriğinin omurilik kanalına çıkması sonucu omuriliğe ve/veya kollara giden sinirlere baskı yapması olarak tanımlanabilir. Bu fıtıklar yumuşak fıtık (Soft Disk) olarak tanımlanır ve sıklıkla 30-40 yaşlarında görülür. İleri yaşlarda ise omurlardaki dejenerasyona bağlı oluşan dikensi kemik çıkıntılarda yumuşak fıtıklar gibi bası yaparak bulgu verebilirler. Bunlara sert fıtık (Spondilosis) denir. Spondilosise radyolojik olarak 50 yaş grubunda %25, 65 yaş grubunda ise %75 oranında rastlanmaktadır.
KLİNİK
Boyun fıtığı eğer dış-yan taraftan (posterolateral fıtık) kola gelen sinire bası yaparsa radikülopati denilen bu durumda kolda ağrı yakınması ve etkilediği kolda kuvvet ve duyu kaybı gibi bulgular ortaya çıkar. Bazen fıtık ortadan geriye doğru (santral) omuriliğe bası yapabilir. Bu durum myelopati denilen kol ve bacaklarda kuvvetsizlik, duyu kayıpları, yürümede güçlük gibi omurilik hasarı bulguları ile kendini gösterir.
TANI
Boyun fıtığını göstermede en iyi yol magnetik rezonans (MR) görüntülemedir. MR ile omurilik, sinir kökleri ve disk hakkında bilgi alınır. Ayırıcı tanıda önemli olan fıtık benzeri bulgu verebilen diğer hastalıklarda görüntülenebilir. Fıtığın baskısının sinir kökü ya da omurilik üzerindeki etkisini belirlemek için sinir iletim çalışmaları (EMG) testi gerek görülürse yapılabilir.
Cerrahi Ne Zaman Gereklidir?
Myelopatisi (omurilik basısı) olan santral fıtıklı hastalar zaman kaybetmeden cerrahi tedavi olmalıdır. Radikülopati (sinir kökü basısı) yapan yan-dış yerleşimli fıtıklarda 4-6 haftalık ilaç ve fizik tedavisi ile iyileşme sağlanamazsa cerrahi önerilir.
Boyun ön-yan kısmında yapılan 3cm.lik cilt kesisi ile girilip mikroskop altında disk aralığının orta hattan boşaltılmasıdır. Santral fıtıklarında çıkartılmasına izin verdiği için en sık yapılan yöntemdir. Ancak bu girişim sonrası boşaltılan disk aralığının çökmemesi için aralığa konulacak malzemenin (protez) özelliğine göre ameliyatın çeşitleri ortaya çıkmıştır.
a- Basit Anterior Diskektomi: Disk aralığına hiç bir şey yerleştirilmez. Tek düzeyli ve boyun deformitesi olmayan olgularda kullanılabilir.
b- Basit Anterior Diskektomi+Otogreft: Diskektomi sonrası aralığa hastanın kendisinden alınan kemik greftin (yama) yerleştirilerek füzyon(kaynaştırma) sağlanmasıdır.
c- Basit Anterior Diskektomi+Allogreft: Disk aralığına başka birinden alınarak bu iş için hazırlanmış kemik greftin konulmasıdır.
d- Basit Anterior Diskektomi+Kafes: Boşaltılan aralığa metal veya PEEK denilen özel alaşımlı kafesler yerleştirilir.
e- Basit Anterior Diskektomi+Yapay Disk: Disk aralığına boyun hareketlerine uyumlu üretilmiş metal protez konur.
Kullanılan protezler ve greftlerle sağlanan füzyon, boyunda çökme, deformite oluşumunu engellemek bakımından yararlıdır. Sakıncaları ise nadiren greftlerin yerinden oynaması sonucu istenen füzyonun elde edilememesi ve protezlerin parasal yüküdür.
Bu yaklaşımda röntgen yardımı ile fıtığın olduğu düzey saptanıp ensede 4cm.lik orta hatta bir cilt kesisi yapılır. Fıtık tarafındaki ense adaleleri dışa doğru sıyrılıp mikroskop altında omurga kanalını arkadan saran kemik yapının (lamina) dış kısmında küçük bir pencere açılarak siniri sıkıştıran fıtık alınır.