beyaz çay - kırmızı çay - bitki çayları - siyah çay - çayların özellikleriSiyah demleme çay, hepimizin baştacı ama farklı çay türlerini denemekten de hoşlanıyoruz. Yeşil çay, uzun yıllardır hayatımızda örneğin. Şimdi de karşımıza beyaz ve kırmızı çaylar çıkmaya başladı.
Çayla özdeşleşmiş ülkelerden biriyiz. Gece gündüz, kahvaltıda, akşam üstü, iş arasında, özetle her an çay içmeye bayılırız. Çay konusunda da çoğumuz gelenekçiyiz ve siyah demleme çaydan pek vazgeçmeyiz. Son yıllarda yararları üzerinde herkesin hemfikir olduğu yeşil çaya mutfaklarımızda yer açtık ama beyaz ve kırmızı çayın adını yeni yeni duymaya başladık. Farklı deneyimlere açık olanlar için bu çayların özelliklerini ve demleme kurallarını bir araya getirdik.
HAFİF VE AZ KAFEINLI BEYAZ ÇAY
Beyaz çay, Çin’den dünyaya yayılan bir çay türü. 1100 yıllarından bu yana biliniyor, o dönemler imparatorluk ailesi için üretilirmiş. Günümüzde geleneksel şekliyle Çin’in Fujian bölgesinde, az olarak da Hindistan, Kenya, Sri Lanka ve Vietnam’da yetiştiriliyor. Türkiye’de ilk beyaz çay üretimi ise 2005 yılında deneme amaçlı gerçekleştirildi. Üretim aşamasında çok az işlem gören beyaz çayda sadece soldurma ve kurutma aşamaları gerçekleştiriliyor, ayrıca hiç okside olmuyor. Diğer çay türlerine göre daha fazla etkin madde içeren beyaz çayda, kafein miktarı çok az.
Son derece hafif olan beyaz çayın, demliğe tam ölçüsünde konulması gerekiyor. Solgun sarı bir renk elde edilmişse, beyaz çay tam kıvamında demlenmiş demektir. Beyaz çayı peş peşe üç kez demlemek mümkün; ikinci ve üçüncü demlemede dem süresini birkaç dakika artırmaya dikkat etmek koşuluyla. Demleme suyunu, kaynadıktan sonra 1-2 dakika dinlendirmek de, uygun demi elde etmek için uyulması gereken bir kural. Poşet beyaz çaylarınsa sadece 1 dakika sıcak suda bekletilmesi yeterli. Kavunu andıran hoş bir aroması olan beyaz çayın hafif yemeklerden sonra içilmesinin önerildiğini de belirtelim.
KURUTMA YERİNE KAVRULARAK ÜRETİLEN KIRMIZI ÇAY
Çin kırmızı çayı da çok iyi tanımadığımız bir başka çay türü. 16’ncı ve 17’nci yüzyılda Çin’in Fujian eyaletinde üretilmeye başlanan bu çay, aynı zamanda Çin’in siyah çaydan çok daha önce ihraç ettiği bir ürün. Aslında bu çay, klasik siyah çay işleme yöntemiyle üretiliyor, ancak son aşamada kurutma yerine yaprakları kavrulur. Yaprak olgunluğu artıkça demin kırmızılığı da artıyor. Üretimi elle yapılan bu çay, 1/5 oranında çay ve su kullanılarak kaynar suyla 10 dakika demleniyor.
BİTKİ ÇAYLARINI NASIL DEMLEYELİM?
Bitki çayları ise ancak vücudumuzda biraz kırgınlık hissettiğimizde hazırlamayı tercih ettiğimiz içecekler. Tek bir bitki kullanabileceğimiz gibi birkaç bitkiyi karıştırarak da kendimize özel lezzetler hazırlayabiliriz. Bu sağlıklı içecekleri hazırlarken 1 tatlı kaşığı kuru veya 1 avuç taze bitki/ot için 1 su bardağı su koymalı, ancak kaynamış suyu 1-2 dakika dinlendirdikten sonra otların üzerine dökmeliyiz. Zaten bitki çayı hazırlarken en fazla dikkat edilmesi gereken konu, bunların diğer çay türleri gibi kaynatılmaması gerektiği. Sıcak suyun içinde 2-5 dakikalık bir demleme süresi yeterli.