Dünya Dilleri - Dünya Dillerinin Sınıflandırılması - Dünya Dilleri Nasıl Sınıflandırılıyor
Diller, ses sistemi, söz dizimi ve biçim yapısına göre benzerlikler gösterir. Bu yakınlığa dil akrabalığı (dil aileleri) denir. Diller yapı ve köken olmak üzere iki ana başlık altında incelenebilir.
1) Yapısına Göre Diller
Dillerin kelime yapısına, ses özelliklerine ve cümle kuruluşuna göre sınıflandırma yapılır.
Tek Heceli Diller:
Sözcükler tek heceden oluşur.
Sözcükler çekim ve yapım eki almaz, değişime uğramazlar.
Sözcüğün anlamı, cümle içinde kullanıldığı yere göre belirlenir.
Vurgu ve tonlama son derece önemlidir. Kelimelerin birbirine benzemesi sonucu oluşan problemler vurgu sistemi ile çözülmektedir.
Çince, Tibetçe, Birmanca, Vietnam dili ve Endonozya dilleri bu gruba örnek dillerdir.
Eklemeli (Bitişken) Diller:
Tek veya çok heceli kelime kökleriyle ekler vardır.
Kelimeler hem yapım eki hem de çekim eki alabilir.
Ek alan kelimenin kökünde değişim olmaz. Yeni oluşan kelimeyle kök anlamı arasında anlam ilişkisi bulunur.
Sözcüklerin ünlüleri arasında düzlük-yuvarlaklık, kalınlık-incelik yönünden uyum bulunur.
Türkçe, Moğolca, Fince, Mançuca dilleri bu gruba örnek dillerdir.
Çekimli (Bükümlü) Diller:
Yeni kelimeler türetilirken ve çekim yapılırken sözcük kökünde değişimler meydana gelebilir.
Kelimelerin hem önüne hem de sonuna ekler gelebilir.
Arapça ve Hint-Avrupa dilleri bu gruba örnek dillerdir.
2) Kökenine Göre Diller
Aynı kaynaktan oluşan, köken bakımından birbirine yakın dillere göre sınıflandırma yapılır.
Hint-Avrupa Dilleri: Avrupa ve Asya kıtalarında konuşulan dil ailesidir. Avrupa ve Hint kolu olmak üzere iki kola ayrılır. Roman dilleri (İspanyolca, Fransızca, İtalyanca, Portekizce), Germen dilleri (Felemenkçe, İngilizce, Almanca ve İskandinav dilleri) ve Slav dilleri (Rusça, Sırpça, Bulgarca, Lehçe) bu dil ailesinin Avrupa kolunu; Farsça, Ermenice ve Hindistan'da konuşulan diller Hint kolunu oluşturur.
Hami-Sami Dilleri: Eski çağlardan beri konuşulan dil ailesidir. Sami ve Mısır kolu olmak üzere iki kola ayrılır. Arapça, İbranice, Aramca, Suriye ve Tunus dilleri, Habeşçe bu dil ailesinin Sami kolunu; Eski Mısır dili, Orta ve Kuzey Afrika’da konuşulan diller, Lidya dili, Berberi lehçesi ve Kıpti dili Hami kolunu oluşturur.
Çin-Tibet Dilleri: Çince, Tibetçe, Aramca gibi dillerin olduğu dil ailesidir.
Ural-Altay Dilleri : Ural ve Altay kolu olmak üzere iki kola ayrılır. Macarca, Samoedce ve Fince bu dil ailesinin Ural kolunu; Türkçe, Moğolca, Korece ve Japonca Altay kolunu oluşturur.