Yalanı necə anlamaq olar

Son güncelleme: 25.08.2015 15:09
  • Həyat tərzi - yalan

    Mərkəzi kəşfiyyat idarəsinin sabiq işçiləri Filip Hyuston, Maykl Floyd və Suzan Kanniçero özlərinin peşəkar yalanı aşkar etmə qabiliyyətlərini heyranedici, indi səliqəli dəri üzlükdə tapılan "Yalanı Aşkar Et" adlı bir kitabda ifadə etmişlər. Aşağıda kitabdan verilən çıxarışda müəlliflər bir kəsin yalan danışmasının 6 işarəsini aşkar edirlər.

    Davranışda fasilə və yaxud ləngimə. Siz bir kəsə sual verirsiniz və ilkin olaraq heç bir cavab almırsınız. Bir qədər ləngiyəndən sonra o cavab verməyə başlayır. Sizcə ləngimə əsaslı şəkildə nə qədər müddətə olmalıdır, siz onu yalanın göstəricisi hesab etməzdən nə qədər öncə? Bu şəxsdən və şəraitdən asılıdır.

    Bu məşqi öz dostunuzda sınayın: Ona belə bir sual verin: “Yeddi il bundan öncə elə bu tarixdə, həmin gün sən nə edirdin?” Həmin şəxs istisnasız olaraq cavab verməzdən öncə fasilə verəcək, çünki bu elə bir sualdır ki həqiqətən də dərhal cavab doğurmur – insan onun haqqında düşünməlidir və çox güman ki hələ də normal əsaslı bir cavab verə bilməyəcək. İndi isə ona belə bir sual verin: “Yeddi il bundan öncə elə bu tarixdə, sən qazdoldurma məntəqəsini qarət etmisənmi?” Əgər dostunuz bu suala cavab verməzdən öncə fasilə edirsə, o zaman yəqin ki siz dostlarınızı daha ehtiyatla seçməlisiniz. Və çox güman ki əksər hallarda heç bir fasilə olmayacaq – dostunuz dərhal cavab verəcəkdir: “Yox!”, yaxud “Əlbəttə ki yox!”. Bu, sadə bir çalışmadır, ancaq həmin məqamı agah edir ki, ləngimə onun suala müvafiq olub-olmamasına görə nəzərə alınmalıdır.

    Əldən-üzə hərəkəti. Bir şəxs sizin sualınıza cavab verərkən onun üzü ilə və yaxud başı ətrafında nə etdiyini müşahidə edin. Bu, çox zaman dodaqların dişləmək və yaxud yalamaq kimi, və ya dodaqlarını və qulaqlarını dartışdırmaq kimi formada baş verə bilər. Səbəbi sadə kollec elminə gedib çıxır. Siz bir sual verdiniz, və sual narahatlıq yaradır, çünki düzgün cavab cavablandıran şəxsə qarşı günahlandrıma, ittihama səbəb olacaqdır. Bu da öz növbəsində avtomatik əsəb sisteminin narahatlığı sakitləşdirmək üçün işə düşməsinə təkan verir, üzün səthində, qulaqlarda və ətraflarda qanın çəkilməsi – hansı ki soyuq və yaxud qaşınma duyğusu yarada bilər. Hətta insan özü hiss etmədən onun əlləri həmin hissələrə doğru gedir, əllər ya bərk-bərk sıxlır, yaxud da birbirinə sürtülür. Bum! – siz yalançı göstəricini yaxalamısınız.

    Hazırlaşdırıcı jestlər. Bəzi insanların öz narahatlıqlarını yatızdırmaq üçün etdikləri başqa üsul bir kəsi və yaxud yaxın ətrafını hazırlaşdırmaq formasında fiziki hərəkətlərdir.

    Suala cavab verərəkən yalançı şəxs öz qalstukunu və yaxud köynəyinin manjetini düzəldə bilər, yaxud öz eynəyini səliqəyə sala bilər. Yalançı qadın saçının bir neçə telini qulağının arxasına keçirdə bilər, yaxud yubkasını düzəldəcəkdir. Biz həmçinin tərləmənin idarə olunmasına da diqqət yetiririk. İnsan tərləyə bilər, bu bizi narahat etmir, ancaq o dəsmalını çıxardırsa (ya da ki, yəqin barmaqsız əlcəklə;) və suala cavab verərəkən qaşının üstündəki təri silirsə, bu artıq mühüm amildir. Ətrafını səliqəyə salmaq başqa bir hazırlaşıcı jestdir. Siz sual verirsiniz, və qəfildən telefon düzgün formada yanmır, su stəkanı çox yaxındadır, yaxud da ki karandaş düz yerində deyil.

    Alinti...
#25.08.2015 15:09 0 0 0