
onun canını alırmı? Bu sualın cavabı qəti deyildir. Quranda bir neçə ayə vardır ki, ölüm anına işarə edir. "Ölüm zamanı insanların ruhunu (onunla bədən arasında heç bir əlaqənin qalmadığı şəkildə
tamamilə, ölməmiş kəsdən isə yuxuda (zahiri əlaqənin kəsildiyi, batini əlaqənin isə qaldığı naqis şəkildə
alan (həqiqətən) Allahdır”. ("Zumər” 42).
öz Rəbbinizin hüzuruna qaytarılacaqsınız!». ("Səcdə” 11).
daxil olun» deyərlər”. ("Nəhl” 32).
«biz heç bir pis iş görmürdük» (deyərlər). «Xeyr, (pis iş görürdünüz)! (Çünki) şübhəsiz Allah etdiklərinizi biləndir»”. ("Nəhl” 28).
belə bir sual verirlər: "Bunu nəzərə alsaq ki, dünyanın hər yerində eyni anda çox sayda insan dünyadan gedir, əgər Ölüm Mələyi tənha bu insanların canını alırsa, Quran ayələrinə əsasən bu, necə ola bilər?”. Həzrət İmam Sadiq (ə
buyurur: "Allah Ölüm Mələyi üçün mələklərdən köməkçilər və yardımçılar qərar vermişdir ki, onlar ölüm mələyinin tərəfindən canları alarlar. Ölüm mələyi isə özü aldığı canlarla yanaşı, mələklərin aldığı canları alar və onların hamısını isə Allah Təala ölüm mələyindən alar və Öz tərəfinə aparar”.
yanına gəlir və deyir: "Quranda təzad vardır, çünki bir ayə deyir ki, Allah insanın canını alar. Başqa bir yerdə deyir ki, Ölüm Mələyi bu işi görər. O biri tərəfdən isə ölüm bəzi mələklərə nisbət verilir. Həzrət (ə
cavabında buyurur: "Ölüm mələyinin rəhmət və əzab mələklərindən olan yardımçıları vardır ki, onların işi - Ölüm Mələyinin işidir. Hər nə iş görsələr, ona aid olar. Ölüm Mələyinin işi isə Allahın işidir. Çünki Allah canları hər kimin əli ilə istəsə, ala bilər. Əta etmək, qadağan etmək, mükafat vermək və cəzalandırmaq işləri kimi hər kimə istəsə, onun əlinə verər. Ona görə də məmurlarının işi - Onun işidir. Necə ki, Quran buyurur: "Aləmlərin Rəbbi olan Allah (yaradılış iradəsi ilə
istəməyincə siz (bu yolu seçməyi) istəyə bilməzsiniz. (Çünki, sizin ixtiyar üzündən olan iradəniz ixtiyari əməlləriniz kimi Allahın iradəsinə bağlıdır.)”. ("Təkvir” 29). İmam (ə
davam edir: "Elə bu qədər sənə kifayət etsin ki, Allah dirildir və öldürür və canları hər kimin əli ilə istəsə alır. Mələklərin və ya qeyri-mələklərin”.
və onun çox sayda köməkçisi vardır ki, onların yardımı ilə insanların canını alır. Əzrayil (ə
isə əmri Allahdan alar və sonra da mələklərə özü əmr edər ki, kimin canını almaq lazımdır. Xülasə, həqiqi əmr verən Allahdır və bu əmrləri yerinə yetirən - Əzrayil (ə
və onun yardımçılarıdır.