Neden çok yaşa denir ?
Son güncelleme: 18.10.2022 20:03
-
Hapşıran bir kişiye ‘çok yaşa’ demek adeti hemen hemen her kültürde vardır.
Anlam olarak biraz değişik de olsalar sonuçta aynı kapıya çıkarlar. Hapşıranlara
İngilizlerin ‘God bless you’, Almanların ‘gesundheit’, İtalyanların ‘felicita’
deme adetlerinin kökeni, hapşırmanın kişi için önemli bir tehlike olduğuna
inanılan çok eski zamanlara gider.
İnsanlar asırlar boyu yaşamın sebebinin ruh olduğuna, ruhun ise insanın başı
içinde olduğuna, hapşırmanın bu hayati güce zarar verebileceğine inandılar.
Hapşırmanın soğuk algınlığı ile ilişkili olması bu inanış; güçlendirdi. İnsanlar
hapşırıklarını tutabilmek için her yolu denediler.
Milattan önce dördüncü yüzyılda Aristo ve tıbbın babası sayılan Hipokrat’ın
öğretileriyle insanlar, hapşırmanın başın yabancı maddelere karşı bir savunma
refleksi olduğunu öğrendiler. Hapşırma bir hastalığın başlangıcı olduğundan
hastalığın sonunun kötü bitmemesi için hapşırana ‘uzun yaşa’, ‘sağlıklı yaşa’
gibi sözlerin söylenmesi adeti bu zamanlarda başladı.
Yaklaşık yüz yıl sonra Romalılar hapşırmanın iyi bir şey olduğuna, insanı
hastalıktan koruduğuna, hapşırığı tutmanın hastalığın kuluçkaya yatmasına belki
de ilerde ölüme sebep olabileceğine inandılar. Artık hapşıranlara ‘tebrikler’
veya ‘iyi şanslar’ deniliyordu.
Hapşırana ‘çok yaşa’ denilmesinin kökeni birçok kültürde bu şekilde olmasına
rağmen bir Hıristiyanlık deyimi olan ‘God bless you’ (Tanrı seni takdis etsin)
cümlesinin kökeni ayrıdır. Altıncı yüzyılda İtalya’da bulaşıcı ve öldürücü veba
hastalığının tüm şiddeti ile başlaması ve bu hastalığın belirtisinin kronik
hapşırma olması nedeniyle, hapşıranlara ‘God bless you’ denilmesi Papa
tarafından yasa olarak yayınlanmış ve mecbur kılınmıştır.
Bu yasa ile ayrıca hapşıranın çevresinde ‘God bless you’ diyecek kimse yoksa, o
kişinin kendi kendisine ‘God help me’ (Tanrı yardımcım olsun) demesi de tavsiye
edilmiştir.
Genelde ‘çok yaşa’ diyene ‘sen de gör’ yani ‘sen de benim yaşamımı görecek kadar
çok yaşa’ denilmesi de adettendir. Hapşırana ‘çok yaşa’ deyince hapşırmanın
kesileceğine inananlar da vardır...
- Neden çok yaşa denir ? Konusuna Benzer Konular
- Neden? 04.03.2004
- Önemli neden 07.03.2004
- Hz. Ömer neden agladi? 12.03.2004
- paluklar neden konusmi 15.03.2004
- Windows Xp neden hep 1 dakika icinde Herunterfahren yapiyor diyorsaniz buraya bak 08.04.2004