Cevat Şakir Kabaağaçlı
Son güncelleme:
-
"O, denizde balık adam, karada ağaç adamdı
Asıl adı Cevat Şakir Kabaağaçlı olan Halikarnas Balıkçısı 1890'da doğdu. İlköğrenimini Büyükada Mahalle Mektebi'nde, ortaöğrenimini Robert Koleji'nde yaptı (1904). Oxford Üniversitesi'nde dört yıl Yakın Çağlar Tarihi okudu, üniversiteyi orada bitirdi. İstanbul'a dönünce Resimli Ay, İnci vb. dergilerde yazılar yazdı, kapak resimleri ve süslemeler yaptı, karikatürler çizdi (1910-1925).
1925 yılında bir öyküsü yayınlanır Cevat Şakir'in Resimli Hafta dergisinde. "Hapishanede idama mahkum olanlar, bile bile asılmaya giderler" başlığıyla yayınlanan bir öykü nedeniyle İstiklal Mahkemesi tarafından yargılanarak 3 yıl sürgüne mahkum edilir ve yeni bir yaşamın başlangıcı olan bu sürgünle 25 yıllık Bodrum yaşamı başlar Cevat Şakir'in. Bodrum'un Karya dönemindeki adından esinlenerek Halikarnas Balıkçısı lakabını kullanır eserlerinde.
Cezasının son yarısını İstanbul'da geçirdikten sonra yeniden döndüğü Bodrum'da kalır. 1947'de İzmir'e yerleşen Halikarnas Balıkçısı, kızının anlatımına göre ilk ve son romanlarını İzmir'de yazar. 13 Ekim 1973'te bu kentte ölen Kabaağaçlı çok sevdiği Bodrum'a gömülür
.Ölümünün üzerinden yıllar geçtikten sonra; İzmir Kültürpark'ta 1500 metrekarelik alanda Halikarnas Balıkçısı Cevat Şakir Kabaağaçlı'nın anısına "Halikarnas Balıkçısı Bitkiliği" oluşturulur.
Halikarnas Balıkçısı Cevat Şakir Kabaağaçlı'nın kızı İsmet Noonan babasını "babam deyince aklıma deniz, ağaç ve orman geliyor. Bu bitkilik babamı çok iyi simgeliyor" diyerek ifade etti.
Yazar Şadan Gökovalı ise Kabaağaçlı'nın yeşili ve çiçeği çok sevdiğini, bu nedenle pantolon ceplerinin birer kilogram tohum alacak kadar büyük olduğunu anlatarak, "O, denizde balıkadam, karada ağaç adamdı" dedi.
Şükrü Kocagöz, bitkiliğin düzenlenmesinde Kabaağaçlı'nın deniz ve doğa sevgisinden esinlendiğini ve Kabaağaçlı'nın Türkiye'ye ilk kez getirerek romanlarına konu ettiği 45 çeşit bitki ile Bodrum'u sembolize eden ağaç ve zeytinlerin yer aldığını da belirtti.
-
Halikarnas Balıkçısı
Cevat Şakir Kabaağaçlı
"Tarih sahibi" Sadrazam Cevat Paşanın kardeşi, tarihçi-yazar-vezir Mehmet Şakir Paşa Girit'te sefirken eşi İsmet Hanım 16/17 Nisan 1890 gecesi bir oğlan doğurdu.Çocuğa,anasının o gece düşünde Musa Peygamberi görmesi dolayısıyla "Musa" amcasının ve babasının adlarından ötürü "Cevat Şakir"adları verildi.
Musa Cevat Şakir'in çocukluğu ,babasının atandığı Atina/Faleron'da,beş yaşından sonra İstanbul/Büyükada'da geçti.Bu yıllarda resim yeteneğiyle dikkati çeken M.C.Şakir,bir yandan Büyükada Mahelle Mketebi'nde okudu.İngilizceyi hayli iyi kavradığı için,hazırlık okumadan Robert Kolej birinci sınıfa alındı.Bu okulu,ilk mezunlarından biri olarak pekiyi derece ile bitirdi.
Kendisi,kendini bildi bileli denizci olmak istiyordu.Ama ailesinin ısrarı üzerine İngiltere'nin Oxford Üniversitesine gönderildi.Orada "Yakın Çağlar Tarihi" bölümünde öğrenim gördü. Bu arada,Oxford'un ünlü kitaplığında yararlandı. Yurda dönünce İstanbul'da ,çeşitli gazete ve dergilerde yazılar yazdı,karikatür ve kapak resimleri çizdi.
Resimli hafta dergisinin 13 Nisan 1925 günlü sayısında yayımlanan "Hapishanede İdama Mahkum Olanlar Bile Bile Asılmaya Nasıl Giderler?" başlığı ve Hüseyin Kenan imzasıyla yayınlanan yazısı yüzünden üç yıl kalebentlikle Bodrum'a sürüldü.Cezasının son yarısını İstanbul'da geçirdikten sonra yeniden döndüğü Bodrum'da yaklaşık çeyrek yüzyıl kaldı.Bodrum'un Karia çağındadaki adından esinlenerek "Halikarnas Balıkçısı" takma adını kullanır oldu.Bodrum'un gelişmesine ve Anadolu uygarlığının tanınıp tanıtılmasına olağanüstü katkılarda bulundu.
Çocuklarının ortaöğrenimleri için 1947'de yerleştiği İzmir'de gazetecilik,yazarlık ve turist rehberliği yaptı.13 Ekim 1973 Cumartesi günü saat 15.10'da İzmir de öldü ve Bodrum'da manevi oğlu Şadan Gökovalı ile birlikte seçtiği yerde gömüldü.
ESERLERİ
Gülen Ada , Çiçeklerin Düğünü , Denizin Çağırışı, Arşipel,Yol Ver Deniz , Dalgıçlar ,Mavi Sürgün
Aganta Burina Burinata, Uluç Reis ,Anadolu Efsaneleri , Bulamaç , Anadolu Tanrıları ,Sonsuzluk Sessiz Büyür