Gümüşhane yemekleri, kültürü ve tarihi açısından oldukça zengin bir ilimiz.
GÜMÜŞHANE'NİN MEŞHUR YEMEKLERİ
Siron
Fasulye Diblesi
Ayvalı Et Yemeği
Fındıklı Un Helvası
Lemiz
Dilber Dudağı
Dut Pestili
Gümüşhane, Doğu Karadeniz Bölgesi’nin iç kesimlerinde yer alıyor. Adı da bol bulunan gümüş yataklarından geliyor. Gümüşhane’de çeşitli meyve, ceviz ve dut ağaçları bol. Özellikle kuşburnu ve dut pestili ile ünlü olan Gümüşhane’nin dağlık, akarsuları bol bir coğrafyası var. Gümüşhane yemekleri, kültürü ve tarihi açısından oldukça zengin bir ilimiz. Peki Gümüşhane yemeklerini hiç denediniz mi? İşte yemek tarifleri ve püf noktaları.
Siron
Yufka, yoğurt ve peynir ile hazırlanan siron, Gümüşhane'nin en sevilen yemeklerinden biridir. Bazı yörelerde 'ziron ve silor' gibi isimlerle de anılır. Ana yemek olarak servis edilen siron, yaklaşık 45 dakika da hazırlanabilir.
Siron Tarifi İçin malzemeler
4 su bardağı un
1.5 su bardağı su
Yarım kg yoğurt
3-4 diş sarımsak
4 çorba kaşığı tereyağı
Tuz
Siron Nasıl Yapılır?
Unu hamur yoğurma kabına alıp tuz ve azar azar su ekleyerek yoğurun. Hamurdan yumurta büyüklüğünde bezeler yapıp oklava ile yufka şeklinde açın.
Yufkaları sacın üzerinde iki taraflı olarak pişirip bir kenara alın.
Yufkaları birer birer rulo yaparak sarın ve ruloları 2'şer cm eninde kesin. Yuvarlak fırın tepsisini yağlayıp kestiğiniz hamurları yan yana aralıksız olarak sıkıca dizin.
Sarımsakları temizleyip ezin ve yoğurda ekleyin. Tuz ilave edip çırpın. Tereyağını eritin.
Hamurların üzerine eritilmiş sıcak tereyağını gezdirerek dökün. Sarımsaklı yoğurdu üzerine döküp yayın.
Tepsiyi önceden ısıtılmış 180 dereceye ayarlı sıcak fırına verin. 20 dakika pişirip sıcak olarak servis yapın. Afiyet olsun.
1 kavanoz taze fasulye
3 orta boy soğan
1 su bardağı pirinç
2 yemek kaşığı domates salçası
1 çay bardağı su
1 yemek kaşığı tereyağı
Tuz
Kırmızı pul biber
Fındık yağı
Fasulye Diblesi Nasıl Yapılır?
Taze Fasulyelerin yarısını tencereye alın. Üzerine piyazlık doğradığınız soğan, pirinç, domates salçası, tuz ve pul biber ekleyin. Kalan fasulyeleri ilave edin. Su ve tereyağını ekleyip kısık ateşte kapağı kapalı olarak kendi buharında pişirin. Yemeği servis tabağına alın. Üzerine tavada ısıtılmış fındık yağını gezdirin. Sıcak servis yapın.
Yüksek Proteinli Ayvalı Et Yemeği
Kuzu eti ve ayva ile hazırlanan bu yemek, Gümüşhane'nin özgün lezzetleri arasındadır. Ayvalı et ile sofralarınızı renklendirin. Gümüşhane mutfağına ait olan bu tarif hoşunuza gidecek.
Ayvalı Et Yemeği Tarifi İçin malzemeler
500 gr kuzu kuşbaşı
200 gr arpacık soğanı
1 ayva
2 yemek kaşığı zeytinyağı
15 gr tereyağı
1 çay kaşığı tarçın
3 su bardağı sıcak su
Tuz
Karabiber
Ayvalı Et Yemeği Nasıl Yapılır?
Soğanların kabuklarını soyup zeytinyağında 2 dakika kavurun. Etleri ilave edip 2 dakika pişirin. Tarçın, tereyağı ve sıcak suyu ekleyerek 15 dakika pişirin.
Ayvanın kabuğunu soyup iri küp şeklinde doğrayın ve yemeğe ilave edin. Tencerenin kapağını kapatıp kısık ateşte yumuşayıncaya kadar pişirin. Tuz ve karabiber ile tatlandırın.
Yemeği servis tabağına alıp üzerini taze kekik ile süsleyerek sıcak servis yapın.
250 gram tereyağı
3 su bardağı un
2 su bardağı toz şeker
1 kahve fincanı su
1 su bardağı ince çekilmiş fındık
Fındıklı Un Helvası Nasıl Yapılır?
Tereyağını geniş bir tavada eritin. Unu ilave edip sürekli karıştırarak hafif pembeleşinceye kadar kavurun.
Tozşekeri 1 kahve fincanı su ile ıslatıp una ekleyin. Karıştırmaya devam ederek şekeri yedirinceye kadar kavurun. Çekilmiş fındığı ekleyip ocaktan alın. Fındığı yedirinceye kadar karıştırın. Kaşıkla şekil vererek servis tabağına alın. Üzerine fındık serpin.
Fasulye Turşusu Kavurması
Karadeniz'in meşhur, oldukça sevilen lezzeti fasulye turşusu kavurması tarifi için malzemeleriniz hazırsa tarifin detayları aşağıda
Fasulye Turşusu Kavurması Tarifi İçin malzemeler
300 gr fasulye turşusu
1 adet soğan
3 yemek kaşığı sıvıyağ
3 diş sarımsak
1 adet kırmızı kapya biber
2 adet patates
Fasulye Turşusu Kavurması Nasıl Yapılır?
Soğan piyazlık doğranır. Tencereye yağ alınır ve doğranmış soğan kavrulur.
Patates küp küp doğranır. Soğan renk alınca patatesler eklenerek kavrulmaya devam edilir.
Doğranmış biber, turşu ve sarımsak eklenir. Karıştırılarak kapağı kapalı pişirilir. Afiyet olsun.
3.5 su bardağı Amerikan pirinci
1.5 kg hamsi
3 pırasa
125 gr margarin
2 soğan
Yarım demet dereotu
1 çay kaşığı tarçın
2 çorba kaşığı nane
2.5 su bardağı su
1 kahve fincanı dolmalık fıstık
Tuz
Karabiber
Yenibahar
Kuş üzümü
Hamsili Pırasalı Pilav Nasıl Yapılır?
Pirinci yıkayıp ılık tuzlu ve limonlu suda 30 dakika bekletin. Bol suyla yıkayıp süzün. Soğan ve pırasayı temizleyip kıyın.
Hamsilerin kılçıklarını temizleyip bol suyla yıkayın. Tuzlayıp süzgeçte bekletin.
Margarini tencerede eritip soğanı pembeleştirin. Pırasayı ekleyip 1-2 dakika soteleyin.
Pirinç, dolmalık fıstık, kuşüzümü, baharat ve tuzu ekleyin. Sıcak su ilave edip kısık ateşte pişirin. Suyunu çekince kıyılmış dereotunu serpiştirin ve 10 dakika dinlendirin.
Yuvarlak bir kalıbın içini yağlayın. Hamsilerin yarısından fazlasını kalıbın tabanına dizin.
Kenarlarda kalan hamsileri uçları dışa taşacak şekilde yerleştirin. Üzerine pilavı yayın.
Kalan hamsileri dizin. 1 su bardağı sıcak su ekleyin. Dışa taşan hamsileri üzerine kapatın. 190 derece fırında 30 dakika pişirin. Sıcak olarak servis yapın. Afiyet olsun.
Vitamin Deposu Nefis Lemiz Tarifi
Gümüşhane'nin sevilen lezzetlerinden lemiz masalarınızı süslesin. Lezzeti ile adından sıkça söz ettiren lemiz hakkında tüm ayrıntılar için aşağıdaki yazımızı incelemelisiniz.
Lemiz Tarifi İçin malzemeler
4 su bardağı un
2 su bardağı ılık su
1 çay kaşığı tuz
İç Malzemesi:
30 gr tereyağı
1 kg ıspanak (veya pazı)
3 çorba kaşığı sıvıyağ
1 soğan
3 yumurta
Tuz
Karabiber
Pul biber
Lemiz Nasıl Yapılır?
Denenmiş yemek tarifleri sunan Lezzet'tin börek tarifleri listesinden iyi bir seçim.
Unu hamur yoğurma kabına eleyip ortasını havuz gibi açın. Bir tutam tuz ve ılık suyu ilave edip yoğurun. Hamurdan küçük bezeler koparıp üzerini bir bezle örtün ve 30 dakika bekletin.
Ispanağı temizleyip bol suyla yıkayın. Kaynar suda hafifçe haşlayıp süzün. Suyunu elinizle iyice sıkıp iri parçalar şeklinde doğrayın. Soğanı soyup kıyın ve sıvıyağda kavurun. Ispanağı ilave edin. Tuz, karabiber ve pul biberle tatlandırıp kavurmaya devam edin. Üzerine yumurtaları kırıp karıştırarak pişirin. Soğumaya bırakın.
Hamur bezelerini unlanmış zeminde oklava ile pasta tabağı büyüklüğünde ince açın. İçlerine hazırladığınız malzemeden 2 kaşık kadar ilave edip ortadan ikiye kapatın. Kenarlarını parmak uçlarınızla bastırıp yapıştırın. Sac üzerinde veya yağlanmış teflon tavada iki taraflı pişirin. Tavadan alıp her iki tarafına da tereyağı sürün. Sıcak servis yapın.
Tatlı Krizlerine Son Verecek Leziz Dilber Dudağı
Türkiye'nin en sevilen tatlılarından biri olan dilber dudağı tatlısının Gümüşhane mutfağından olduğunu biliyor muydunuz? Gelin dilber dudağı nasıl yapılır, püf noktaları nelerdir birlikte öğrelim.
Dilber Dudağı Tarifi İçin malzemeler
1 yumurta
3 çorba kaşığı yoğurt
1 çorba kaşığı sirke
Aldığı kadar un
3 su bardağı ince çekilmiş fındık
Şerbet için:
3 su bardağı su
3 su bardağı toz şeker
Limon suyu
Dilber Dudağı Nasıl Yapılır?
Şerbet için; su ve şekeri tencereye alıp kaynatın. Koyulaşınca birkaç damla limon suyu ekleyip şerbeti ılınmaya bırakın.
Yumurta, yoğurt ve 1 kaşık sirkeyi derin bir kaba alın. Üzerine un ekleyerek kulak memesi kıvamından biraz daha sert bir hamur yoğurun. Hamuru 15 eşit parçaya ayırıp yumurta büyüklüğünde bezeler yapın.
Hamurların aralarına nişasta serperek baklava yufkası şeklinde ince ince açın. 15 yufkayı üst üste serip bardak ağzıyla yuvarlaklar halinde kesin. Üzerlerine ince çekilmiş fındık serpip ikiye katlayın. Yağlanmış fırın tepsisine aralıksız olarak dizin. Önceden ısıtılmış 180 dereceye ayarlı fırında üzerleri kızarıncaya kadar pişirin.
Ilık şerbeti fırından çıkardığınız tatlının üzerine gezdirerek dökün. Soğumaya bırakın. Tatlı şerbetini çekince üzerlerine fındık serpin. Servis tabaklarına alıp soğuk olarak servis yapın. Afiyet olsun.
Gümüşhane dut pestili ile çok ünlü. Her sene dut zamanında dut ağaçlarının altına serilen geniş temiz bezlerin üzerine dutlar silkelenerek toplanır ve pestil yapılır. Dutlar olgunlaştığında bir iki kez sallanıp toplandıktan sonra dallarda kalanlardan pestil yapılırdı. Öğleden sonra silkelenen dutlar toplanır ve tenekelere doldurulur. Ertesi gün bahçede bir ateş yakılır, üzerine büyük bir kazan konur. Dutlar kazana dökülür, üzerine su konup karıştırılarak şıra haline gelene kadar kaynatılır. Ağacın dalına, özel olarak sıkı dokunmuş bir çuval asılır ve şıra çuvalın içine boşaltılır. Altına, geniş, leğen gibi kaplar konur ve şıra süzülerek bu kapların içinde toplanır, yine kazanda kaynatılır. Bir yanda 5-6 kilo fındık dövülür. Bir yanda da geniş bir leğene un konur. Soğumuş bir miktar şıra unun içine dökülüp karıştırılarak yedirilir. Bu karışım kaynayan şıraya ilave edilip koyulaşana kadar sürekli karıştırılarak kaynatılır, soğumaya bırakılır. Diğer yanda 2 metre boyunda özel pestil bezleri güneşe serilir. Pestil, kaşıkla düzeltilerek bezlerin üzerine ince ince sürülür, fındık serpilir. Bezler gece ipe asılır, ertesi gün serilen temiz bezlerin üzerine pestiller ters kapatılır. Tersinden hafifçe ıslatılarak pestiller bezden çıkarılır. Tekrar kurumaya bırakılır. Kalıp halinde tenekelere basılarak saklanır.
ELMA VE ARMUT CENNETİ GÜMÜŞHANE;
Gümüşhane’de son yıllarda kuşburnu öne çıkmakla beraber özellikle elma ve armut çeşitleride çok fazla. Göbek, sandık, sarı hıdır, godil, bey elması, taraklı gelin, misket elması gibi. Armut çeşitlerine gelince; mihranisultan, şalgam, cinci, hacıhamza, göksulu, çermani, arpa armudu.
GÜMÜŞHANE'DE GEZİLECEK YERLER
Süleymaniye Camii,
Çağırgan Baba Türbesi,
Pir Ahmed Türbesi,
Gelin Ebe Türbesi,
Firdevs Hatun Türbesi,
Tarihi köprüler,
Santa Harabeleri,
Salyazı Köyü kalıntıları,
Köse Salyazı Antik Sit Alanı,
İmera Manastırı; mağaralar (başta Karaca Mağarası olmak üzere 22 mağara var);
Kaleler (Gümüşhane’de savunma amaçlı yapılmış yaklaşık 35 kale var),
Artabel Gölleri Tabiat Parkı; yaylalar, Erikbeli Turizm Merkezi, Zigana Turizm Merkezi, Limni Gölü, Çakırkaya Manastırı, Tomara şelalesi, Örümcek Ormanları.
GÜMÜŞHANE FESTİVALLERİ VE ŞENLİKLERİ
Kuşburnu-Pestil Kültür ve Turizm şenliği - Ağustos ayı
Zigana Yayla şenlikleri - Ağustos ayının 3. haftası pazar günü
Kazıkbeli Yayla şenlikleri - Haziran, temmuz, ağustos aylarının çarşamba günleri
Güvende şenlikleri - Haziran, temmuz, ağustos aylarının cuma günleri
Alacapazar şenlikleri - Haziran, temmuz, ağustos aylarının pazar günleri