5G Azərbaycanda nə qədər geniş yayılıb?
Son güncelleme:
-
5G AZƏRBAYCANDA NƏ QƏDƏR GENİŞ YAYILIB?
Salam, dəyərli forum əhli! Bu gün texnologiya dünyasının ən çox danışılan, bizim də gündəlik həyatımızda tez-tez qarşılaşdığımız bir mövzuya toxunmaq istəyirəm: 5G texnologiyası. Dünyada sürətlə yayılan bu yeni nəsil internet bəs bizim ölkəmizdə, yəni Azərbaycanda nə yerdədir? Cib telefonumuzun ekranında o sehirli "5G" yazısını nə dərəcədə tez-tez görə bilirik? Gəlin, bu mövzunu bütün detalları və real vəziyyəti ilə birlikdə analiz edək.
İlk növbədə etiraf etməliyik ki, Azərbaycan mobil şəbəkə infrastrukturunun inkişafına görə regionda kifayət qədər qabaqcıl ölkələrdən biridir. Xüsusilə 4G (LTE) şəbəkəsi artıq ölkənin demək olar ki, hər bir yaşayış məntəqəsini əhatə edir. Lakin 5G tamamilə fərqli bir mərhələdir və onun tətbiqi həm böyük investisiya, həm də ciddi texniki hazırlıq tələb edir.
BƏS HAZIRDA VƏZİYYƏT NECƏDİR?
Azərbaycanda 5G hələ ki, tam olaraq bütün ölkəni və ya paytaxtı əhatə edən kütləvi bir mərhələdə deyil. Hazırda biz daha çox test və müəyyən zonalarda məhdud ərazi (pilot) mərhələsini yaşayırıq. Ölkəmizdə fəaliyyət göstərən mobil operatorların bu istiqamətdə atdığı addımları belə xülasə edə bilərik:
- Bakının Mərkəzi Zonaları: Aparıcı mobil operatorlar (xüsusilə Azercell və Bakcell) paytaxtın bəzi mərkəzi nöqtələrində 5G stansiyalarını quraşdırıb istifadəyə veriblər. Məsələn, Fəvvarələr Meydanı, Dənizkənarı Milli Park (Bulvar) və bəzi böyük ticarət mərkəzləri ətrafında telefonunuz 5G dəstəkləyirsə, bu inanılmaz sürəti şəxsən test edə bilərsiniz. Bu zonalarda saniyədə 1 Gbps-ə yaxın yükləmə (download) sürətləri qeydə alınır.
- Qarabağ və Şərqi Zəngəzur: Bu ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı yenidənqurma işləri çərçivəsində "Ağıllı Şəhər" və "Ağıllı Kənd" konsepsiyaları tətbiq olunur. Məhz bu səbəbdən, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə, xüsusilə rəqəmsal infrastrukturun sıfırdan qurulduğu Şuşada, Zəngilanda (Ağalı kəndi) ilk 5G sınaq stansiyaları uğurla quraşdırılıb və işlək vəziyyətdədir.
- Texnoloji Tədbirlər və Sərgilər: Bakıda keçirilən irimiqyaslı beynəlxalq tədbirlər zamanı (məsələn, COP29, Formula 1 və ya beynəlxalq texnologiya sərgiləri) xarici qonaqların və yerli istifadəçilərin yüksək sürətli internetə çıxışını təmin etmək üçün xüsusi 5G zonaları aktivləşdirilir.
NİYƏ 5G HƏLƏ HƏR YERDƏ YOXDUR?
Tez-tez eşidirik ki, "axı niyə bütün şəhərdə 5G yoxdur?". Bunun arxasında həm qlobal, həm də lokal xarakterli bir neçə əsas səbəb dayanır:
- İnfrastruktur Xərcləri və Tezliklər: 5G siqnalları daha yüksək tezlikdə işlədiyi üçün ötürmə məsafəsi 4G ilə müqayisədə daha qısadır. Bu isə o deməkdir ki, eyni ərazini əhatə etmək üçün daha sıx və daha çox sayda baza stansiyası quraşdırılmalıdır. Bu da milyonlarla dollarlıq investisiya deməkdir.
- Cihaz Dəstəyi: Ölkəmizdə hələ də istifadə olunan mobil telefonların böyük bir hissəsi 5G texnologiyasını dəstəkləmir. İstifadəçi bazası tam hazır olmadıqda, operatorlar üçün bütün ölkəni bu şəbəkə ilə bürümək iqtisadi cəhətdən bir qədər səmərəsiz olur.
- Tezliklərin Tənzimlənməsi: Dövlət səviyyəsində 5G üçün lazım olan tezlik diapazonlarının tam olaraq bölünməsi, lisenziyalaşdırılması və tənzimlənməsi prosesləri zaman tələb edir. Hazırda Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi bu istiqamətdə aktiv işlər aparır.
YAXIN GƏLƏCƏKDƏ BİZİ NƏ GÖZLƏYİR?
Yaxın 1-2 il ərzində Azərbaycanda 5G-nin coğrafiyasının xeyli genişlənəcəyini proqnozlaşdırmaq olar. Dövlətin ümumi rəqəmsallaşma siyasəti və operatorlar arasındakı rəqabət bu prosesi mütləq sürətləndirəcək. İlkin mərhələdə Bakı, Sumqayıt və Gəncə kimi böyük sənaye və yaşayış mərkəzlərində stabil 5G şəbəkəsinin tam fəaliyyətə başlaması, daha sonra isə digər rayon mərkəzlərinə ötürülməsi planlaşdırılır.
Dəyərli forum üzvləri, bəs aranızda Bakıda və ya ölkəmizin digər bölgələrində real olaraq 5G şəbəkəsinə qoşulub onu test edənlər var? Telefonunuzda o sehirli "5G" yazısını görəndə aldığınız sürət göstəriciləri sizi qane etdimi? Hansı operatorla harada bu təcrübəni yaşamısınız? Fikirlərinizi və təcrübələrinizi rəylərdə bölüşün, birlikdə müzakirə edək!