İki mərhələli doğrulama nədir?
Son güncelleme:
-
Salam, dəyərli forum üzvləri!
Bu gün virtual dünyada hər birimizin təhlükəsizliyi üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən, lakin bir çoxumuzun hələ də tənbəllikdən aktiv etmədiyi çox vacib bir mövzuya toxunmaq istəyirəm: İki mərhələli doğrulama (Two-Factor Authentication və ya qısaca 2FA).
İnternetdə demək olar ki, hər gün yeni bir kiberhücum, oğurlanan hesab xəbərləri eşidirik. Bəs özümüzü bu təhlükələrdən necə qoruya bilərik? Sırf güclü bir şifrə təyin etmək kifayətdirmi? Təəssüf ki, yox. Məhz bu məqamda köməyimizə iki mərhələli doğrulama çatır. Gəlin bu sistemin nə olduğunu və necə işlədiyini sadə dildə analiz edək.
İki mərhələli doğrulama nədir?
İki mərhələli doğrulama, hesabınıza daxil olarkən təkcə şifrənizi yox, eyni zamanda yalnız sizə məxsus olan ikinci bir təsdiqləmə üsulunu da tələb edən təhlükəsizlik sistemidir. Bunu evinizin qapısına qoyulan iki fərqli kilid kimi düşünün. Oğru birinci kilidin açarını tapsa belə (yəni şifrənizi ələ keçirsə də), ikinci kilidi aça bilmədiyi üçün evə daxil ola bilmir.
Sistem necə işləyir?
Hesabınıza yeni bir cihazdan daxil olmaq istədiyiniz zaman proses adətən bu şəkildə irəliləyir:
- Birinci mərhələ: Həmişəki kimi istifadəçi adınızı və şifrənizi yazırsınız.
- İkinci mərhələ: Sistem sizdən yalnız sizin telefonunuza gələn birdəfəlik SMS kodunu, xüsusi autentifikasiya tətbiqinin (məsələn, Google Authenticator) yaratdığı kodu və ya təhlükəsizlik açarını daxil etməyinizi tələb edir.
Yalnız hər iki mərhələni uğurla tamamladıqdan sonra hesaba giriş icazəsi verilir. Bu o deməkdir ki, kimsə sizin şifrənizi bilsə belə, telefonunuz fiziki olaraq onun əlində deyilsə, hesabınıza daxil ola bilməyəcək.
Niyə mütləq aktiv etməliyik?
Bir çoxumuz "mənim hesabımda oğurlanası nə var ki?" deyə düşünə bilərik. Lakin bu çox yanlış bir yanaşmadır. Oğurlanan sosial media hesabları üzərindən dostlarınızdan pul istənilə bilər, şəxsi yazışmalarınız və şəkilləriniz yayılma təhlükəsi ilə üzləşə bilər, ən pisi isə bank kartı məlumatlarınız oğurlana bilər.
İki mərhələli doğrulamadan istifadə etməyin əsas üstünlükləri bunlardır:
- Şifrəniz zəif olsa belə yüksək qorunma təmin edir.
- Hesabınıza kənar müdaxilə cəhdi olduqda dərhal telefonunuza bildiriş və ya kod gəlir və siz vəziyyətdən xəbərdar olursunuz.
- Şəxsi məlumatlarınızın kütləvi məlumat sızmalarından zərər görməsinin qarşısını alır.
Hansı üsullar daha təhlükəsizdir?
İki mərhələli doğrulamada ən çox istifadə olunan üsul SMS kodlarıdır. Lakin texnologiya inkişaf etdikcə, hakerlər SİM kartın dublikatını çıxarmaq (SIM swapping) kimi üsullarla SMS kodlarını ələ keçirə bilirlər. Bu səbəbdən mütəxəssislər aşağıdakı üsulları daha təhlükəsiz hesab edirlər:
- Autentifikasiya tətbiqləri: Google Authenticator, Microsoft Authenticator və ya Authy kimi tətbiqlər internet bağlantısı olmasa belə hər 30 saniyədən bir dəyişən kodlar yaradır. Bu üsul SMS-ə görə qat-qat təhlükəsizdir.
- Fiziki təhlükəsizlik açarları (Yubikey və s.): Hesaba daxil olmaq üçün kompüterə və ya telefona fiziki olaraq taxmalı olduğunuz kiçik USB cihazlarıdır. Ən yüksək səviyyəli qorunmanı bu açarlar təmin edir.
Son olaraq...
Dostlar, bu gün texnologiya əsrində təhlükəsizliyimizi özümüz təmin etməliyik. Əgər hələ də Google, WhatsApp, Instagram, Telegram və ya bank tətbiqlərinizdə iki mərhələli doğrulamanı aktiv etməmisinizsə, elə indicə parametrlər (Settings) -> Təhlükəsizlik (Security) bölməsinə daxil olaraq bu funksiyanı aktiv edin. Ayıracağınız cəmi 2 dəqiqə sizi gələcəkdə böyük baş ağrılarından xilas edə bilər.
Mövzu ilə bağlı hər hansı sualınız varsa və ya tətbiqlərdə bu funksiyanı necə aktiv edəcəyinizi bilmirsinizsə, aşağıda qeyd edin, köməkləşək. Özünüzü və hesablarınızı qoruyun!