Selamlar herkese! Freelance çalışırken, ajanslarla el sıkışırken veya yeni bir projeye imza atarken önümüze konan onlarca sayfalık sözleşmeleri satır satır okumaktan gözlerimizin yorulduğu çok olmuştur. Hatta çoğumuz bazen işi kaçırmamak ya da uzun metinlerle uğraşmamak için o küçük puntolu maddeleri üstünkörü geçip imzayı basabiliyoruz. Sonrasında ise ucu açık revizyonlar, genişletilmiş rekabet yasakları veya ödeme belirsizlikleri can sıkıcı hale gelebiliyor.
Bugün kendi anlaşmalarımda güvenlik kalkanı olarak kullandığım, metindeki aleyhinize maddeleri ve gizli riskleri anında yakalayan pratik bir denetçi promptu paylaşıyorum.
Hangi Yapay Zeka İçin Uygun?
Uzun bağlam pencerelerini ve metin içi mantık ilişkilerini çok iyi işleyebildiği için özellikle Claude 3.5 Sonnet, ChatGPT-4o ve Gemini 1.5 Pro modellerinde harika sonuç veriyor. Sözleşme metnini yapıştırabilir ya da PDF formatında doğrudan yükleyebilirsiniz.
Ne İşe Yarar?
Bu şablon, yapay zekaya tecrübeli bir bağımsız sözleşme danışmanı kimliği kazandırıyor. Klasik özetleme yapmak yerine doğrudan şu kritik noktalara odaklanıyor:
- Sizi piyasada kilitleyebilecek haksız rekabet etmeme (non-compete) şartlarını bulur.
- Ödemeleri geciktirmeye veya belirsiz onay süreçlerine bağlayan muğlak ifadeleri yakalar.
- Fikri mülkiyet ve telif haklarınızı fark ettirmeden bütünüyle elinizden alan maddeleri listeler.
- Tek taraflı fesih ve orantısız cezai şartları kırmızı bayrak olarak işaretler.
- En önemlisi, bu riskli maddelerin yerine karşı tarafa önerebileceğiniz dengeli alternatif metinleri hazırlar.
Kullanılacak Prompt
Aşağıdaki metni kopyalayıp ilgili alana kendi sözleşme içeriğinizi ekleyerek kullanabilirsiniz:
Sen, serbest çalışanlar ve hizmet sağlayıcılar için sözleşme risk analizi yapan kıdemli bir bağımsız sözleşme danışmanısın.
Aşağıda sana ilettiğim sözleşme metnini detaylıca analiz etmeni ve benim haklarımı koruyan operasyonel bir risk raporu hazırlamanı istiyorum.
Lütfen analizini şu başlıklar altında yapılandır:
1. KIRMIZI BAYRAKLAR (Acil Düzeltilmesi Gereken Yüksek Riskli Maddeler):
- Aleyhime olan, sektörde iş yapmamı gereksiz kısıtlayan veya süresi mantıksız rekabet yasakları.
- Fikri mülkiyet haklarımı kapsam dışı durumlar için dahi devretmemi isteyen maddeler.
- Tek taraflı cezai şartlar veya adil olmayan fesih koşulları.
2. FİNANSAL VE SÜREÇ RİSKLERİ:
- Ödeme vadelerindeki belirsizlikler, teslimat onay süreçlerindeki açık kapılar (Örn: 'Onay verilene kadar süre uzar' gibi ucu açık maddeler).
- Kapsam kayması (scope creep) yaratabilecek sınırsız revizyon riskleri.
3. DÜZELTME ÖNERİLERİ VE ALTERNATİF MADDELER:
- Tespit ettiğin her riskli madde için orijinal sözleşmedeki ilgili cümleyi alıntıla.
- Hemen altına karşı tarafa teklif edebileceğim, iki tarafı da koruyan alternatif madde metnini yaz.
4. MÜZAKERE E-POSTASI TASLAĞI:
- Karşı tarafa iletebileceğim; yapıcı, profesyonel ama sınırlarımı net çizen kısa bir değişiklik talep e-postası hazırla.
Analiz Edilecek Sözleşme:
[Sözleşme metnini buraya yapıştırın veya dosya olarak yükleyin]
İpuçları ve Örnekler
- Rolünüzü netleştirin: Promptun başına "Ben bu sözleşmede Hizmet Sağlayan / Yazılımcı / Tasarımcı tarafındayım" gibi unvanınızı net yazarsanız, model o pozisyonun zayıf noktalarına göre çok daha keskin bir filtreleme yapar.
- Hukuki tavsiye yerine ön denetim: Bu tarz promptlar büyük bütçeli şirket evliliklerinde elbette resmi bir avukatın yerini tutmaz; ancak rutin serbest çalışma, danışmanlık veya ajans projelerinde gözden kaçan detayları yakalamak için muazzam bir kalkan görevi görür.
- Alternatif maddeleri doğrudan kullanın: Prompt çıktısındaki 3. maddeyi doğrudan alıp karşı tarafa "X maddesini şu şekilde revize edersek süreç iki taraf için de çok daha sağlıklı ilerler" şeklinde iletebilirsiniz.
Sözleşmelerde benzer maddelerden başı ağrıyan oldu mu? Aracı deneyip aldığınız çıktıları başlık altında tartışabiliriz!