Xaricdən telefon gətirərkən hansı xərclər olur?
Son güncelleme:
-
Salam aleykum dostlar!
Son zamanlar xaricdən (xüsusən də Türkiyə, Amerika, Çin və ya Avropa ölkələrindən) telefon sifariş etmək və ya səyahətdən qayıdanda özünlə telefon gətirmək mövzusu çox aktuallaşıb. Forumda da bu haqda tez-tez suallar verildiyini görürəm. Hamını maraqlandıran əsas sual eynidir: Görəsən, xaricdə ucuz gördüyümüz o smartfon bura çatanda bizə baha başa gələcək, yoxsa həqiqətən sərfəli olacaq?
Qərara gəldim ki, bu mövzuda tam ətraflı, addım-addım bələdçi hazırlayım. Çünki yalnız telefonun öz qiymətinə baxıb alsaq, sonradan gömrükdə və ya qeydiyyat zamanı sürpriz xərclərlə qarşılaşa bilərik. Gəlin cibinizdən çıxacaq bütün xərcləri tək-tək hesablayaq.
1. KARQO VƏ ÇATDIRILMA XƏRCİ
Əgər telefonu onlayn saytlardan (Amazon, Trendyol, eBay və s.) sifariş edirsinizsə, ilk xərciniz vasitəçi karqo şirkətinin çatdırılma haqqı olacaq.
- Telefon qutuları adətən kiçik və yüngül olur (orta hesabla 300-600 qram).
- Karqo xərci çatdırılan ölkədən və şirkətdən asılı olaraq təxminən 3 - 8 dollar (5 - 14 AZN) arasında dəyişir.
- Qeyd: Əgər telefonu ölkəyə özünüzlə, yəni səfərdən qayıdarakən şəxsi baqajınızda gətirirsinizsə, təbii ki, karqo xərci ödəmirsiniz.
2. GÖMRÜK RÜSUMU VƏ LİMİTLƏR
Bura ən çox diqqət yetirilməli olan hissədir. Ölkəmizdə fiziki şəxslər üçün xaricdən bağlama ilə mal gətirərkən müəyyən olunmuş rüsumsuz limitlər var.
Karqo ilə sifariş etdikdə:
- Bir təqvim ayı (30 gün) ərzində şəxsi kullanım üçün rüsumsuz limit 300 ABŞ dolları təşkil edir.
- Nəzərə alın ki, bu 300 dollarlıq limitə həm telefonun qiyməti, həm də karqo çatdırılma haqqı daxildir.
- Əgər aldığınız telefonun qiyməti 300 dolları keçərsə, aşan hissədən təxminən 36% gömrük ödənişi (ƏDV, gömrük rüsumu və rəsmiləşdirmə haqqı daxil) hesablanır.
Özünüzlə gətirdikdə (Sərhəddən keçərkən):
- Təyyarə və ya digər nəqliyyat vasitəsi ilə ölkəyə özünüzlə gətirdiyiniz zaman şəxsi əşyalar üçün rüsumsuz limit 800 ABŞ dolları təşkil edir. Limit keçildikdə yenə aşan hissəyə rüsum tətbiq olunur.
3. IMEI QEYDİYYAT RÜSUMU
Telefon ölkəyə çatdıqdan və gömrük rəsmiləşdirilməsi bitdikdən sonra ən vacib addım IMEI kodunun qeydiyyatıdır. Xaricdən gətirilən telefon 30 gün ərzində qeydiyyatdan keçirilməlidir, əks halda cihazın yerli operator sim-kartları ilə işləməsi bloklanır.
IMEI qeydiyyat rüsumu telefonun bazar dəyərinə və imkanlarına görə dəyişir:
- Bazar qiyməti 100 dollara qədər olan telefonlar üçün: 20 AZN
- 101 - 200 dollar arası olanlar üçün: 30 AZN
- 201 - 400 dollar arası olanlar üçün: 50 AZN
- 401 - 700 dollar arası olanlar üçün: 60 AZN
- 701 - 1000 dollar arası olanlar üçün: 70 AZN
- 1001 dollar və daha yuxarı olanlar üçün (məsələn, son model iPhone və ya Samsung Ultra modelləri): 150 AZN
Qeydiyyatı e-gov.az, Smart Customs tətbiqi və ya poçt şöbələri vasitəsilə asanlıqla etmək mümkündür.
4. PRAKTİK NÜMUNƏ İLƏ HESABLAMA
Gəlin məsələni tam anlamaq üçün real bir misala baxaq. Təsəvvür edək ki, Amerika saytlarının birindən qiyməti 600 dollar olan bir smartfon sifariş etmisiniz:
- Telefonun qiyməti: 600 $
- Karqo xərci: ~10 $
- Cəmi bəyan edilən dəyər: 610 $
- 300 dolları aşan hissə: 310 $
- Gömrük ödənişi (310 $-ın 36%-i): ~111.6 $ (təxminən 190 AZN)
- IMEI qeydiyyatı (401-700 $ kateqoriyası): 60 AZN (təxminən 35.3 $)
Yekun əlavə xərciniz: 10 $ (karqo) + 111.6 $ (gömrük) + 35.3 $ (IMEI) = təxminən 157 $ (285 AZN).
Yəni 600 dollarlıq telefon sizə yekunda təxminən 757 dollara başa gələcək.
NƏTİCƏ VƏ MƏSƏLƏYƏ MÜNASİBƏT
Xaricdən telefon almazdan əvvəl mütləq bu düsturu tətbiq edin:
Telefonun Xaricdəki Qiyməti + Karqo + Gömrük Rüsumu + IMEI haqqı
Çıxan yekun məbləği Azərbaycandakı rəsmi zəmanətli mağaza qiymətləri ilə müqayisə edin. Əgər aradakı fərq cüzidirsə (məsələn, 50-100 manat), telefonu yerli bazardan 1-2 illik zəmanətlə almaq daha məntiqidir. Lakin böyük endirim kampaniyalarında və ya ölkəmizdə çox baha satılan bəzi flaqman modellərdə xaricdən gətirmək hələ də 200-400 manat civarında cibinizə qənaət etdirə bilər.
Ümid edirəm ki, hazırladığım bu yazı xaricdən telefon gətirmək istəyənlər üçün aydınlıq gətirdi. Mövzu ilə bağlı suallarınız və ya yaxınlarda yaşadığınız şəxsi təcrübəniz varsa, aşağıda şərhlərdə bölüşməyi unutmayın!