Məlumdur ki, ölkəmizdə avtomobil almaq təkcə bir nəqliyyat vasitəsi əldə etmək deyil, həm də ciddi bir sərmayə qoyuluşudur. İstər ilk maşınınızı alırsınızsa, istərsə də mövcud avtomobilinizi yeniləyirsinizsə, tələsik qərar vermək gələcəkdə cibinizə və əsəblərinizə ciddi zərər vuracağı şübhəsizdir.
İllərdir həm şəxsi təcrübəmdən, həm də avtomobil həvəskarlarının qarşılaşdığı problemlərdən yola çıxaraq, maşın alarkən xüsusilə diqqət etməli olduğunuz ən mühüm məqamları bir araya toplamaq qərarına gəldim.
1. BÜDCƏNİ DÜZGÜN PLANLAŞDIRIN
Avtomobil alarkən edilən ən böyük səhvlərdən biri bütün büdcəni yalnız maşının satış qiymətinə xərcləməkdir. Unutmayın ki, ikinci əl avtomobil aldıqdan dərhal sonra müəyyən xərclər ortaya çıxacaq.
- Yağlar, filtrlər, əyləc bəndləri və digər xırda ehtiyat hissələrinin dəyişdirilməsi.
- Sığorta və DYP rəsmiləşdirmə xərcləri.
- Gözlənilməz xırda texniki xərclər.
Buna görə də, ümumi büdcənizin təxminən 10-15%-ni alışdan sonrakı xərclər üçün ehtiyatda saxlayın.
2. MAŞININ TARİXÇƏSİNİ VƏ VIN KODUNU YOXLAYIN
İndi ölkəmizə gətirilən maşınların böyük əksəriyyəti Amerika, Koreya, Avropa və ya Dubay mənşəlidir.
- Avtomobilin VIN kodunu (şassi nömrəsini) alaraq Carfax, AutoCheck və ya aidiyyəti açıq internet resurslarından mütləq yoxlayın.
- Yürüşün (probeqin) geri çəkilib-çəkilmədiyini, maşının suda batıb-batmadığını və ya ağır qəza keçirib-keçirmədiyini dərhal görəcəksiniz.
- Ölkə daxilində uzun müddət sürülmüş maşındırsa, sahibindən servis kitabçasını və ya görülən işlərin qəbzlərini tələb edin.
3. TEXNİKİ VƏ KUZOV YOXLANIŞI
"Satıcının tanıdığı ustaya aparmaq" tələsinə heç vaxt düşməyin! Maşını öz etibar etdiyiniz texniki servisə və ya neytral diaqnostika mərkəzinə aparın.
- Mühərrik və Sürətlər Qutusu (Karobka): Mühərrikdə yağ sızmaları, yad səslər və ya tüstüləmə olmamalıdır. Avtomat karobka keçidlərdə "vurmamalı" və yubanmamalıdır.
- Kuzov və Boya: Xüsusi boya ölçən cihazla (tolşinomor) maşının hər bir detalını yoxlatdırın. Şpaktlyovka qatı, detalı dəyişdirilmiş yerlər və ən əsası təhlükəsizlik yastıqlarının (airbag) yerində olub-olmaması həyati əhəmiyyət kəsb edir.
- Asqı Sistemi (Xodovoy): Alt hissədə pas, çürük, amortizator sızmaları olmamalıdır.
4. MÜTLƏQ TEST SÜRÜŞÜ EDİN
Maşını yalnız dayandığı yerdə xodlayıb baxmaq yetərli deyil. Sükan arxasına keçin və fərqli yol şəraitində sınayın.
- Sükanı buraxdıqda maşın sağa-sola çəkirmi?
- Əyləcə basdıqda titrəmə və ya kənar səs varmi?
- Salonda həddindən artıq kənar səslər gəlirmi?
- Bütün elektronika (kondisioner, şüşəqaldıranlar, monitor, peç) tam işlək vəziyyətdədirmi?
5. HÜQUQİ MƏSƏLƏLƏR VƏ SƏNƏDLƏŞMƏ
Texniki tərəfi həll etdikdən sonra hüquqi tərəfi mütləq dəqiqləşdirin.
- DYP bazasında maşının üzərində ödənilməmiş cərimələr, həbs və ya girov şərti olub-olmadığını yoxlayın.
- Mümkün qədər baş etibarnamə (doverennost) ilə maşın sürməyin. Avtomobili dərhal öz adınıza rəsmiləşdirin. Bu, gələcəkdə satıcının borclarına görə maşınınızın tutulması kimi hüquqi risklərin qarşısını alar.
Yekunda demək istəyirəm ki, tələsməyin. Bəyəndiyiniz ilk maşını almaq məcburiyyətində deyilsiniz, bazarda alternativ çoxdur. Soyuqqanlı olun və hər bir detalı incələyin.
Sizin də əlavə etmək istədiyiniz məsləhətlər və ya başınıza gələn maraqlı əhvalatlar varsa, rəylərdə bölüşməyi unutmayın!