Hər kəsə salam! Son zamanlar forumda sağlam həyat tərzi və qidalanma ilə bağlı mövzuların artdığını görüb çox sevinirəm. Çünki günümüzdə sağlam qidalanmaq sadəcə bir trend deyil, həm fiziki, həm də mənəvi baxımdan özümüzə verə biləcəyimiz ən gözəl hədiyyədir. Ancaq etiraf edək ki, "sabahdan sağlam qidalanmağa başlayıram" demək asan olsa da, o ilk addımı atmaq və bunu vərdişə çevirmək bəzən gözümüzü qorxudur.
İnternetdə o qədər ziddiyyətli məlumatlar var ki, insan hansı pəhrizin, hansı qaydanın düzgün olduğunu çaşdırır. Amma sizə yaxşı bir xəbərim var: sağlam qidalanmaq özünüzü aclıqla imtahana çəkmək və ya sevdiyiniz hər şeydən imtina etmək deyil. Gəlin, bu yola necə rahat, stressiz və davamlı şəkildə başlaya biləcəyimizə birlikdə baxaq.
1. RADİKAL DƏYİŞİKLİKLƏRDƏN QAÇIN VƏ KİÇİK ADDIMLARLA BAŞLAYIN
Ən çox edilən səhv bir günün içində soyuducudakı hər şeyi atıb sadəcə göyərti və su ilə bəslənməyə çalışmaqdır. Bu, bədəni də, ruhu da yorur və bir neçə gün sonra böyük bir "diet krizi" ilə nəticələnir. Radikal dəyişikliklər əvəzinə hər həftə özünüzə bir kiçik hədəf qoyun. Məsələn, bu həftə qazlı içkiləri həyatınızdan çıxarın, gələn həftə yeməklərin yanında mütləq salat yeməyə başlayın. Bu kiçik addımlar zamanla böyük və qalıcı vərdişlərə çevriləcək.
2. SU İÇMƏYİ HƏYATINIZIN MƏRKƏZİNƏ QOYUN
Bəzən bədənimiz susuzlaşdıqda bunu aclıq siqnalı kimi qəbul edirik. Gün ərzində kifayət qədər su içmək metabolizmanı sürətləndirir, həzm sistemini rahatladır və lüzumsuz qəlyanaltı istəyini azaldır. Səhər oyanan kimi bir stəkan ilıq su içməyi vərdiş halına gətirin. Yanınızda həmişə bir su qabı gəzdirin və gün ərzində ən az 2-2.5 litr su içməyə çalışın.
3. İŞLƏNMİŞ QİDALARI AZALDIN, TƏBİİ QİDALARA ÜSTÜNLÜK VERİN
Sağlam qidalanmanın ən qızıl qaydası budur: tərkibində anlamağınız kimyəvi adlar olan, paketi bəzəkli işlənmiş qidalardan uzaq durun. Mağazadan nəsə alanda etiketini oxumaq vərdişiniz olsun. Şəkər, ağ un və trans yağlarla zəngin olan məhsullar əvəzinə:
- Mövsümünə uyğun təzə tərəvəzlər və meyvələr
- Yumurta, toyuq, balıq və qırmızı ət kimi keyfiyyətli zülallar
- Mərci, noxud, lobya kimi paxlalılar
- Qoz, badam, fındıq və zeytun yağı kimi sağlam yağlar seçin.
4. BOŞQABINIZI DÜZGÜN BÖLÜŞDÜRÜN
Hər dəfə süfrəyə əyləşəndə boşqabınıza diqqətlə baxın. İdeal bir sağlam boşqabın görünüşü necə olmalıdır?
- Boşqabın yarısını tərəvəzlər və salat təşkil etməlidir.
- Dörddə birini keyfiyyətli zülal (ət, balıq, yumurta, kəsmik) tutmalıdır.
- Qalan dörddə birini isə mürəkkəb karbohidratlar (qarabaşaq, qəhvəyi düyü, tam buğda çörəyi) təşkil etməlidir.
Bu nisbət sizin həm uzun müddət tox qalmağınızı təmin edəcək, həm də qan şəkərinizi balansda saxlayacaq.
5. YEMƏK YEYƏRKƏN DİQQƏTİNİZİ BOŞQABINIZA VERİN
Televizorun, telefonun qarşısında və ya tələsik yemək yemək neçə tikə yediyimizi anlamamağımıza səbəb olur. Yeməyi yavaş-yavaş, yaxşıca çeynəyərək və dadını çıxararaq yeyin. Bədəninizin "toxam" siqnalını verməsi üçün təxminən 20 dəqiqə vaxt lazımdır. Odur ki, tələsməyin.
6. PLANLI OLUN VƏ HAZIRLIQSIZ YAXALANMAYIN
Aclıq krizləri gələndə əlimizin altında nə varsa onu yeməyə meylli oluruq. Bunun qarşısını almaq üçün həftəlik yemək planı hazırlayın. Yanınızda xırda, sağlam qəlyanaltılar gəzdirin: bir ovuc çiy badam, bir ədəd alma və ya az yağlı qatıq. Bu, kənardan hazır və zərərli qidalar almağınızın qarşısını alacaq.
Unutmayın ki, sağlam qidalanma müvəqqəti bir pəhriz deyil, bir yaşam tərzidir. Bəzən qaydaları pozub tort yeyə və ya fast-food həzzini yaşaya bilərsiniz – bu tamamilə normaldır! Əsas məsələ bunu vərdişə çevirməmək və növbəti öynədən etibarən yenidən sağlam seçimlərinizə qayıtmaqdır. Özünüzə qarşı səbirli olun və bədəninizin sizə təşəkkür edəcəyi bu gözəl dəyişiklikdən həzz alın.
Bəs siz sağlam qidalanmağa başlamaq üçün hansı addımları atmısınız? Qarşılaşdığınız ən böyük çətinlik nədir? Təcrübələrinizi və suallarınızı şərh bölməsində bölüşməyi unutmayın!