Sinekkapan Bitkisi Avını Yakalarken Nasıl Sayı Sayar
Son güncelleme:
-
Bitkilerin sinir sistemi veya beyin dokusu bulunmamasına rağmen, çabuk hareket edebilen etçil bitkilerin mekanik uyarıları işleme biçimi oldukça şaşırtıcıdır. Özellikle Dionaea muscipula olarak bilinen sinekkapan bitkisi, tuzağına düşen nesnenin cansız bir çöp mü yoksa besleyici bir av mı olduğunu ayırt etmek için adeta mantıksal bir sayma mekanizması kullanır.
Bitki, yaprağının iç yüzeyindeki hassas tetik tüylerine yapılan ilk temasta tuzağı kapatmaz; çünkü tek bir rastgele temas nedeniyle tuzağı kapatmak büyük bir enerji kaybına yol açar. İlk temas gerçekleştiğinde hücresel düzeyde bir aksiyon potansiyeli tetiklenir ve dokudaki kalsiyum iyonu derişimi yükselerek geçici bir elektrokimyasal iz bırakır. Eğer yaklaşık 20 saniyelik kritik süre içinde ikinci bir temas daha gerçekleşirse, biriken kalsiyum seviyesi belirlenen eşik değerini aşar ve tuzağın turgor basıncı değişimiyle saliseler içinde kapanmasını sağlar.
Süreç kapanmayla da son bulmaz; tuzağın içinde hapsolan av çırpındıkça gerçekleşen üçüncü, dördüncü ve beşinci temaslar, bitkiye avın boyutunu haber verir ve sindirici hidrolitik enzimlerin salgılanma miktarını belirler. Herhangi bir nöronal yapısı bulunmayan bir organizmanın, iyon geçişlerini bir tür kısa süreli hafıza ve sayısal karar mekanizması olarak kullanması biyofizik açısından son derece etkileyicidir. Bitkisel dokulardaki bu elektriksel sinyal iletiminin evrimsel kökeni ve sınırları hakkında sizlerin teknik değerlendirmeleri nelerdir?