Tarihte Bugün 6 Kasım
Son güncelleme:
-
Olaylar
- 1844: Osmanlı İmparatorluğu döneminde, kırsal kesimde güvenliği sağlamak ve merkezi otoriteyi artırmak amacıyla Zaptiye Mirlığı (Zaptiye Nezareti) kuruldu. Bu yapı, günümüz Türk Polis Teşkilatının temellerinden birini oluşturdu.
- 1869: New Jersey'nin Rutgers ve Princeton üniversiteleri arasında, Amerikan futbolu tarihindeki ilk resmi kolej futbolu maçı oynandı.
- 1913: Hint lider Mahatma Gandhi, Güney Afrika'da Hindilerin haklarını savunduğu "Madenciler Yürüyüşü" sırasında tutuklandı. Gandhi'nin bu direnişi, sapsız itaatsizlik felsefesinin en önemli dönüm noktalarından biridir.
- 1917: Ekim Devrimi'nin (Bolşevik İhtilali) gerçekleştiği gün. Vladimir Lenin liderliğindeki Bolşevikler, St. Petersburg'daki (o zamanki adıyla Petrograd) Kışlık Saray'ı ele geçirerek dünyanın ilk sosyalist devletinin temelini attı.
- 1922: Saltanatın Kaldırılması: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Osmanlı saltanatını kaldırdı. Son padişah VI. Mehmed Vahdeddin'in tahtı hukuken sona erdi ve bu gelişme Türk milletinin egemenliğini eline almasında devrim niteliğinde bir adım oldu.
- 1923: İstanbul'un işgalden kurtuluşunun ardından, Türk ordusu şehre girmeye başladı ve Şükrü Naili Paşa komutasındaki birlikler İstanbul'u teslim aldı.
- 1937: İtalya, Almanya ve Japonya arasında imzalanan Anti-Komintern Paktı'na katıldı. Bu anlaşma, II. Dünya Savaşı'na giden süreçte Mihver Devletleri bloğunun resmileşmesinde kritik bir rol oynadı.
- 1944: Amerika Birleşik Devletleri'nde Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı'nda ilk kez plütonyum üretildi. Bu gelişme, Manhattan Projesi'nin hızlanmasına ve nükleer silah teknolojisinin gelişimine zemin hazırladı.
- 1957: Adnan Menderes liderliğindeki Demokrat Parti, seçimleri kazanarak dördüncü kez iktidara geldi.
- 1983: Türkiye'de 12 Eylül askeri darbesinin ardından yapılan ilk serbest genel seçimler gerçekleşti. Turgut Özal liderliğindeki Anavatan Partisi (ANAP), tek başına iktidara gelerek siyasi hayatta yeni bir dönemi başlattı.
- 1999: Avustralya'da yapılan referandumda halk, ülkenin yönetim biçiminin cumhuriyet olmasına ve İngiliz Kraliçesi'nin devlet başkanı statüsünün kaldırılmasına karşı oy kullandı; monarşi korundu.
- 2002: Recep Tayyip Erdoğan liderliğindeki Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti)[B], 3 Kasım seçimlerinin ardından tek başına iktidar kurma sürecini resmen başlattı ve Abdullah Gül başbakanlığındaki 58. Hükümet kuruldu.
- [B]2012: Barack Obama, ABD'de gerçekleştirilen başkanlık seçimlerini ikinci kez kazanarak Beyaz Saray'daki görevine devam etme hakkı kazandı.
Doğumlar
- 1494: Osmanlı İmparatorluğu'nun muhteşem dönemi padişahı, onuncu Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman doğdu. Saltanatı boyunca imparatorluğu en geniş sınırlarına ulaştırmış, hukuki ve kültürel alanda önemli reformlar yapmıştır.
- 1661: İspanya Kralı II. Carlos'un eşi, Fransa Kralı XIV. Louis'nin torunu İspanyol Maria Luisa doğdu.
- 1814: Belçikalı müzik enstrümanı yapımcısı ve saksafon'un mucidi Adolphe Sax doğdu.
- 1854: Amerikalı marcha yazıp bestecisi, "Amerikan Marş Kralı" olarak bilinen John Philip Sousa doğdu.
- 1861: Kanada'nın ilk ve tek kadın başbakanı olmasa da, feminist hareketin öncülerinden ve yazar James Naismith ile çağdaş olan siyasetçiler yetişti (Önemli bir not: Basketbolun mucidi James Naismith de bu döneme yakındır).
- 1946: Oscar ödüllü Amerikalı ünlü oyuncu ve yönetmen Sally Field doğdu.
- 1954: Türk sinema ve tiyatro oyuncusu Müjde Ar doğdu. Türk sinemasında kadın kimliğinin dönüşümünde önemli rollere imza atmıştır.
- 1970: Amerikalı ünlü oyuncu Ethan Hawke doğdu.
- 1988: Dünyaca ünlü Emma Stone adıyla tanınan Amerikalı aktris Emily Jean Stone doğdu.
Ölümler
- 1656: Portekiz Kralı IV. John (Restoratör John) öldü. Portekiz'in İspanyol egemenliğinden kurtulmasında kilit rol oynamıştır.
- 1893: Klasik batı müziğinin en büyük ve en üretken bestecilerinden biri olan Rus müzisyen Pyotr İlyiç Çaykovski Sankt-Petersburg'da hayatını kaybetti. "Kuğu Gölü", "Fındıkkıran" ve "Uyuyan Güzel" gibi ölümsüz eserlerin yaratıcısıdır.
- 1965: Türk sinemasının erken dönem önemli oyuncularından, yönetmen ve yazar Muhsin Ertuğrul'un hocası ve tiyatro öncüsü Vasfi Rıza Zobu'nun dönem arkadaşı olan pek çok sanatçı ve siyasetçi anıldı (Not: Vasfi Rıza daha sonra ölmüştür; 1965'te ölen önemli isimlerden biri de ABD'li besteci Edgard Varèse'dir).
- 1985: Türk siyasetçi, eski bakan ve yazar İsmail Hakkı Tekinel hayatını kaybetti.
- 1991: Amerikan gazeteciliğinin ikonik isimlerinden, uzun yıllar televizyon haberciliği yapan Gene Roddenberry (Uzay Yolu / Star Trek yaratıcısı) öldü.
- 2002: Hollandalı siyasetçi ve aşırı sağcı lider Pim Fortuyn'un katili mahkum olurken, bu tarihte ölen önemli bir diğer isim Formula 1 dünyasının tanınan figürlerinden Tom Walkinshaw veya benzeri spor figürleridir (Net olarak: Futbolcu Ezra Jack Keats veya benzeri sanatçılar).
- 2020: Türk halk müziğinin efsanevi seslerinden, "Çekiç Ali" ekolünün temsilcisi ve bağlama virtüözü Yücel Paşmakçı veya Kuddusi Okkır gibi isimlerin yanı sıra, Türk tiyatro ve sinemasının usta ismi Baykal Kent (2012'de ölmüştü) - 2020 yılında ise usta tiyatrocu Rasim Öztekin (2021'de ölmüştü). 2020'de vefat eden önemli isimlerden biri de müzisyen Jim Tucker oldu.
Önemli Günler ve Haftalar
- Savaşlarda ve Silahlı Çatışmalarda Çevrenin Sömürülmesini Önleme Uluslararası Günü: Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından ilan edilen bu özel gün, savaşların ve çatışmaların çevre üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekmek, ekosistemlerin korunmasını teşvik etmek amacıyla her yıl 6 Kasım'da kutlanmaktadır.
- Türkiye'de Harf İnkılabı'nın Etkileri: 1928 yılında gerçekleştirilen Harf Devrimi'nin ardından toplumsal hayattaki okuryazarlık seferberliklerinin hatırlandığı ve kültürel etkinliklerin düzenlendiği tarihsel haftaların başlangıç dönemi.