Kreatin nədir və kimlər istifadə edə bilər?
Son güncelleme:
-
Hər kəsə salam! İdmanla məşğul olanların, hətta sağlam həyat tərzinə yeni başlayanların tez-tez qarşılaşdığı, haqqında ən çox mif olan qida əlavələrindən biri haqqında danışmaq istəyirəm: Kreatin. Bu gün bu məqalədə kreatinin nə olduğunu, necə təsir etdiyini və ən əsası, kimlərin istifadə edə biləcəyini tam təfərrüatı ilə təhlil edəcəyik.
KREATİN NƏDİR VƏ BƏDƏNDƏ NƏ BAŞ VERİR?
Kreatin, əslində bədənimizdə (əsasən qaraciyər, böyrək və mədəaltı vəzidə) təbii olaraq sintez edilən və əzələlərimizdə toplanan bir amin turşusu törəməsidir. Biz onu həm də qırmızı ət və balıq kimi qidalardan alırıq. Lakin gündəlik qidalanma ilə aldığımız miqdar əzələlərin tam doyması üçün kifayət etmir.
Kreatinin əsas vəzifəsi hüceyrələrimizə, xüsusən də əzələlərə ani enerji ötürməkdir. Ağır bir çəki qaldıranda və ya sürətlə qaçanda bədən ilk olaraq "ATP" dediyimiz enerji mənbəyindən istifadə edir. Kreatin bu ATP depolarını çox sürətlə bərpa edərək bizə daha çox güc, dözümlülük və yüksək performans qazandırır.
KİMLƏR KREATİN İSTİFADƏ EDƏ BİLƏR?
Cəmiyyətdə belə bir yanlış təsəvvür var ki, kreatin ancaq peşəkar bodibilderlər üçündür. Əslində isə bu maddənin istifadə dairəsi çox genişdir:
- Ağırlıq qaldıranlar və fitnesslə məşğul olanlar: Güc artımı, əzələ kütləsinin inkişafı və məşqdən sonra daha sürətli bərpa olunmaq üçün ideal bir vasitədir.
- Sürət və partlayıcı güc tələb edən idmançılar: Futbolçular, basketbolçular, qaçışçılar və döyüş idman növləri ilə məşğul olanlar üçün performans artırıcıdır.
- Veqan və vegetarianlar: Ət yemədikləri üçün bu şəxslərin bədənində təbii kreatin səviyyəsi daha aşağı olur. Çöldən alacaqları kreatin əlavəsi onlarda həm fiziki, həm də zehni enerjini ciddi şəkildə artıra bilər.
- Yaşlı şəxslər: Yaşlaşdıqca əzələ kütləsinin itirilməsi (sarkopeniya) baş verir. Mütəxəssis nəzarəti altında kreatin istifadəsi yaşlılarda əzələ gücünü və gündəlik hərəkətliliyi qorumağa kömək edir.
- Zehni fəaliyyətlə məşğul olanlar: Son araşdırmalar göstərir ki, kreatin təkcə əzələlərə deyil, beynin enerji metabolizmasına da müsbət təsir edir, diqqəti və yaddaşı gücləndirir.
KREATİN HAQQINDA MİFLƏR VƏ DƏQİQ BİLİNMƏLİ OLANLAR
Kreatin haqqında internetdə bir çox yanlış məlumat var. Gəlin ən çox verilən suallara aydınlıq gətirək:
Böyrək sağlamlığı: Əgər hər hansı bir xroniki böyrək xəstəliyiniz yoxdursa, normada istifadə olunan kreatin böyrəklərə zərər vurmur. Lakin kreatin istifadə edərkən gün ərzində bol su içmək mütləqdir.
Saç tökülməsi: Bu iddia cəmi bir neçə kiçik araşdırmaya əsaslanır və elmi olaraq tam sübuta yetirilməyib. Genetik olaraq saç tökülməsinə meyliniz yoxdursa, kreatin saçınızı tökməyəcək.
Əzələdə su tutulması: Kreatin əzələ hüceyrələrinin daxilinə su çəkir. Bu, dəri altında piy və ya şişkinlik yaratmır, əksinə əzələləri daha dolu və həcmli göstərir.
NECƏ VƏ NƏ QƏDƏR İSTİFADƏ EDİLMƏLİDİR?
Bazardakı ən çox sınanmış, elmi olaraq effektivliyi təsdiqlənmiş və büdcəyə uyğun olan növ Kreatin Monohidrat formasıdır. Başqa bahalı formalarını almağa heç bir ehtiyac yoxdur.
İstifadə qaydası çox sadədir: Gündə 3-5 qram (təxminən bir çay qaşığı) alaraq su, şirə və ya protein tozu ilə qarışdırıb içə bilərsiniz. Vaxtın çox böyük önəmi yoxdur, əsas məsələ hər gün müntəzəm olaraq qəbul etməkdir.
Ümid edirəm ki, kreatin haqqında ağlınızdakı sual işarələrini az da olsa silə bildim. Sizin bu əlavə ilə bağlı təcrübələriniz necədir? İstifadə edirsinizmi və ya istifadə etməyi düşünürsünüz? Fikirlərinizi və suallarınızı aşağıda bölüşməyi unutmayın, gəlin birlikdə müzakirə edək!