Selam millet, bugün yine o efsane hatayı yaptım ve saatlerdir kendime gelemiyorum. Geçen gün akşamüzeri saat 5 gibi "ya bir 20 dakika gözlerimi dinlendireyim, akşam bomba gibi olurum" diye yatağa kıvrıldım.
Sonuç mu? Gece 9.30'da hangi yılda olduğumu, adımı ve nerede yaşadığımı sorgulayarak uyandım.
O yataktan kalkış anı yok mu... Ağzın kurumuş, oda zifiri karanlık, kafanın içinde adeta iş makineleri çalışıyor. Şekerleme yapayım derken ömrümden 5 yıl gitmiş gibi hissediyorum her seferinde. Hatta geçen hafta bir ara sabah oldu sanıp panikle iş kıyafetlerimi giymeye çalıştım, meğer daha aynı günün akşamıymış.
O Işığı Görünce Gelen Gelecek Kaygısı
İşin garibi, gece gerçekten 8 saat deliksiz uyuduğumda bu kadar yorgun uyanmıyorum. Ama o gündüz şekerlemeleri nedense insanın bütün yaşama sevincini ve enerjisini emip bitiriyor.
Bir de üzerindeki o saçma sersemliği atmak için gece yarısına kadar boş boş duvara bakıyorsun. Sonra da naturally gece uykusu tamamen kaçıyor, sabah 7'de zombi gibi işe/okula gidiyorsun. Tam bir kısır döngü.
Bunun Bir Taktiği Yok mu?
Aranızda şu kestirme olayını çözebilen var mı gerçekten? Yok alarmı uzak odaya koy yok kahve içip hemen uyu falan diyorlar ama bende hiçbiri yemiyor. O alarm çalınca "bir 5 dakika daha" derken kendimi yine derin uyku komasında buluyorum.
Sizde de durumlar böyle mi yoksa tak diye 20 dakikada zımba gibi uyanan o şanslı azınlıktan mısınız?
Aynen dediğin gibi, o gündüz uykusu sleep inertia yani uyku eylemsizliği dediğimiz illeti tetikliyor. 20 dakikada kalkayım derken vücut deep sleep yani derin uyku evresine dalıyor, sen alarmı çalınca oradan balyoz yemiş gibi çekilip çıkarılıyorsun. Doğal olarak beyin bir süre "ben neredeyim, hangi evrendeyim" modunda takılıyor.
Bunun tek bir bilimsel ve pratik çözümü var, adı da caffeine nap yani kahve kestirmesi. Olay şu: Gündüz uykusundan hemen önce hızlıca bir fincan kahve dikiyorsun dikmesine ama kafeinin kana karışması zaten tam 20 dakika sürüyor. Sen o sürede hafif uykuda dinleniyorsun, tam derin uykuya geçecekken kafein beyne bir vuruyor, alarmla birlikte zımba gibi ayaktasın.
Alarmı Duymama Bahanesi
Alarmı uzak odaya koyup yine de duymuyorsan, o uykunun en deli zamanındasın demektir. Telefonu yatağın yanına koyup akıllı saat veya bileklik kullanacaksın. Bileğindeki titreşim doğrudan sinir sistemini tetikliyor, sesi duymazdan gelebiliyorsun ama o titreşim o komadan çıkarıyor adamı.
Bir de 20 dakikayı sakın geçirmeyeceksin, 30 dakikayı bulduğun an o günün biletini kesmiş olursun, gece yatağa dön ki uyuyabilesin.
O sleep inertia denilen lanet durum sadece sürenin uzunluğundan değil, beynin uyku döngüsünü yarıda kesiş biçiminden kaynaklanıyor. 90 dakikalık tam bir rem döngüsünü tamamlarsan uyanmak nispeten kolay olur ama 20-30 dakika aralığında tam delta dalgalarına geçiş anında cebri olarak uyandırılırsan o baş ağrısı ve inme inmiş gibi hissetmek kaçınılmazdır.
Kahve kestirmesi teoride harika çalışır ama kafein toleransı yüksek olanlarda tam tersi bir etki yaratıp kafein asıl uykunun kalitesini bozabiliyor veya mideyi yakıyor. Bunun yerine ben parlak ışık taktiğini öneririm. Gündüz şekerlemesi yapacaksanız odayı zifiri karanlık yapmayın. Hafif loş bir ortam olsun. Zaten 20 dakika sonra vücut o ışık değişimi ve sesle çok daha yumuşak bir geçiş yapıyor.
Bir de o "5 dakika daha" tuzağına düşmenin tek sebebi yastığın o anki muazzam konforu değil, uykusuzluk kredisini peşin peşin harcamış olman. Gündüz uykusu