Sektörün mutfağında yıllardır bulunan biri olarak şu reyting meselesinin nasıl döndüğünü artık hepimiz anlamışızdır. Sabah kalktığımızda önümüze düşen o rakamlar, aslında sadece izlenme oranlarını değil, hangi yapım şirketinin hangi kanalda daha güçlü lobi yaptığını da gösteriyor. Bir dizinin AB grubu ile Total arasındaki o uçurum farkı, tamamen yapımcıların kanallara dayattığı stratejik yayın politikalarından kaynaklanıyor. Eğer bir dizinin sosyal medyada sesi çok çıkıyor ama reytinglerde yerlerde sürünüyorsa, bilin ki o yapım reklamvereni ikna edememiştir.
Kurgu Yarismalarin Kamera Arkasi
Son dönemde izlediğimiz o iddialı yarışma programlarına bakıyorum da, senaryo artık neredeyse bir dizi senaryosu titizliğiyle yazılıyor. "Acun Ilıcalı tarzı" dediğimiz o montaj teknikleri, aslında izleyiciyi ekrana kilitlemek için kullanılan en eski numaralardan biri. Yarışmacıların kavgaları, ağlamaları veya birbirlerine attıkları bakışlar; çoğu zaman yönetmenin 'aksiyon' demesiyle başlayan kurgusal süreçler. Eskiden gerçeklik vardı, şimdi sadece show işi var. Kimin birinci olacağı bazen final gününden çok önce, sosyal medyadaki etkileşim verilerine bakılarak karar bağlanıyor.
Dizi Sektoru Nereye Gidiyor?
Eskiden Arka Sokaklar gibi bir fenomenle büyüdük, şimdi ise her sezon 20 yeni dizi başlıyor ve 18'i 5. bölümü göremeden final yapıyor. Bu kadar yüksek bütçeli prodüksiyonların bu kadar kısa sürede iptal edilmesinin tek sebebi, dizilerin 'uzatılmış olması'. İki saatlik dizi mi olur? Hikayeyi sakız gibi uzatıyorlar, sonra da 'reytingler düştü' diye apar topar bitiriyorlar. Oyuncu sendikaları ve kamera arkası ekiplerinin maruz kaldığı o uzun çalışma saatleri ise başka bir tartışma konusu. Ekranda izlediğiniz o pürüzsüz görüntülerin altında, 20 saati bulan bir set yorgunluğu yatıyor.
Sosyal Medya Reytingi Mi Belirliyor?
Artık kanallar sadece TNS ölçümlerine bakmıyor. Twitter gündemi o anlık reytingden daha değerli hale geldi. Bir dizi yayındayken insanların ne kadar çok hashtag kullandığı, reklam verenlerin o diziye ne kadar bütçe ayıracağını belirliyor. Yani artık iyi senaryo değil, viral olma potansiyeli yüksek olan diziler ayakta kalıyor. Haftaya yeni başlayacak olan dizilerde de aynı stratejiyi göreceğiz; olay örgüsünü değil, kavga potansiyeli olan karakterleri öne çıkaracaklar. Sektörün tozunu yutmuş biri olarak tavsiyem; reytinglere bakıp dizinin kalitesini ölçmeyin, o rakamların arkasında çok daha derin ticari hesaplar var.