insanda sindirim sistemi hakkında - insanlarda sindirim sistemi - sindirim sistemi hakkında
İNSANDA SİNDİRİM SİSTEMİ
-Ağız-Yutak:İnsanda sindirim ağızda başlar.Ağızda sindirimi sağlayan organlar dişler,dil ve tükrük bezleridir.
Dişler,taç boyun ve kök olmak üzere üç kısımdan oluşur.Dişin en sert ve dayanıklı kısmına mine denir.Dişler besinleri tutmaya,koparmaya,parçalamaya ve öğütmeye yarar.
Dil,besinlerin ağız içerisinde dolaştırılmasında,yutağa gönderilmesinde ayrıca besinlerin tatlarının alınmasında ve konuşmada görev yapar.
Tükürük Bezi,dil çene ve kulak altında olmak üzere üç çift bulunur.Dil altı tükrük bezinden mukus salgılanır.Mukus içerisinde Na,Ca iyonları,su ve glikoprotein bulunur.Çene altı tükrük bezlerinden seröz salgılanır.Seröz besinlerin çözünmesini ve tatlarının alınmasını sağlar.Kulak altı tükrük bezleri ise pityalin(amilaz) enzimi salgılar.
-Mide:Mide iç çeperinde mide özsuyu salgılayan bezler bulunur.Mide özsuyunda Hidroklorik asit (HCl) ve pepsinojen bulunur.HCl midede çok asitli bir ortam oluşturur.Bu ortamın,mideye zarar vermesini mukus engeller.Mide kaslarının hareketiyle besinler mekanik sindirime uğrarken,mide özsuyu ve enzimler ile de kimyasal sindirim gerçekleşir.
-İnce Bağırsak:Yaklaşık 7 ile 8 metre uzunluğundadır.İlk 22 cm'i onikiparmak bağırsağı adını alır.Koledok kanalı ile karaciğer safra salgısını,virsüng kanalı ile de pankreas sindirimle ilgili enzimlerini onikiparmak bağırsağındaki vater kabarcığına bırakırlar.
İnce bağırsağın iç yüzeyinde villus adı verilen parmak şekilli çıkıntılar yer alır.Villuslar bağırsak iç yüzeyini genişleterek emilim yüzeyini arttırılar.Emilen besinler epitel hücreleri ile villus kılcallarına veya villus lenf kılcallarına verilir.
-Karaciğerin Görevleri:
1.Karaciğer safra sentezler ve koledok kanalı ile oniki parmak bağırsağına aktarır.
2.Zehirli olan amonyağı (NH3) daha az zehirli olan üreye ve zehirsiz olan ürik asite dönüştürür.
3.Kansızlık durumunda alyuvar üretir.
4.A,D,K vitaminlerini depo eder.
5.Zehirli ilaçları ve alkolü parçalar.
6.Proteinlerin gerktiğinde karbonhidrat ve yağa dönüşümünde görev alır.
7.Kan basıncını ve vücut sıcaklığını düzenler.
8.Fazla glikozu glikojene dönüştürerek depo eder.
9.Ömrünü tamamlamış alyuvarları kupfer hücreleriyle parçalar.
10.B12 vitamin üretir,kansızlığı önler.
11.Heparin ve Histamin salgılar.
12.Kana ,pıhtılaşmada görev alan protombin ve fibrinojen salgılar.
13.Lenf yapımını sağlayarak bağışıklıkta görev alır.
14.Akyuvar üretir.
Karaciğer aort ve dalaktan temiz kan alır.İnce bağırsakta emilen besinler, kana geçtikten sonra kapı toplar damarı ile karaciğere gelir.
Pankreasın Görevleri:
Onikiparmak bağırsağına bağlı yaprak şeklinde bir organdır.Pankreas günde 1-1,5lt sindirim özsuyu salgılar.Özsuyun içerisinde amilaz,lipaz,tripsinojen bulunur.Bu sindirim enzimlerini onikiparmak bağırsağının vater kabarcığı denilen bölgesine boşaltır.Langerhans adı verilen özel bölümünde alfa hücrelerinde glukagon,beta hücrelerinde insülin üretir ve kana salgılar.
Kalın Bağırsak:
Kalın bağırsağın iç epitelinde villus bulunmaz,ancak mukus salgılayan goblet hücresi bulunur.
Kalın bağırsakta simbiyotik yaşayan bakteriler B ve K vitamini sentezlerler.Burada su,mineral,B ve K vitaminleri emilir.Kalın bağırsakta fiziksel ve kimyasal sindirim olmaz.