Prostatta Tanı Yöntemleri
Son güncelleme:
-
prostat tanısı nasıl konur - prostat kanseri taraması - prostat kanserinde yapılan testlerProstat kanseri için hiçbir belirtisi olmayan sağlıklı erkeklerin test olup olmamasının gerekliliği tartışılmalıdır. Tıbbi kuruluşlar tarama konusunda, faydası olup olmadığı konusunda aynı fikirde değil. Bazı sağlık kuruluşları erkeklerde 40′lı yaşlarda ya da daha sonraki yıllarda prostat kanseri için risk faktörleri taşıyan kişilerin prostat kanseri taraması yapması gerektiğini düşünmektedir.
1. Dijital rektal muayene (PRM). Bir PRM sırasında, doktorunuz eline yağlı eldiven giyerek rektum ile bitişik olan prostatı inceler. Doktorunuz doku, şekil ya da bezin büyüklüğü ile ilgili herhangi bir anormallik bulursa, daha fazla test gerekebilir.
2. Prostat Spesifik Antijen (PSA) testi. Kolunuzdaki damardan alınan bir kan örneğinde prostat bezinin ürettiği PSA değerlerine bakılır. Eğer değer normal değerlerde ise sorun yok, ancak olması gereken değerlerin üstünde çıkmışsa bu durum prostatta enfeksiyon, iltihap, prostat büyümesi veya bir kanser belirtisi olabilir.
PRM ile birlikte PSA testi erken aşamalarında prostat kanserlerini belirlemenize yardımcı olur, ancak çalışmalar bu testlerin hayat kurtarmada yetersiz kaldığını göstermektedir. Bu nedenle, prostat kanseri taramasını çevreleyen birçok tartışma vardır.
Prostat kanseri tanısı
PRM veya PSA testinde bir anormallik tespit edilirse, doktorunuz sizde prostat kanserinin var olup olmadığını belirlemek için aşağıdaki testleri isteyebilir:
1. Ultrason: Diğer testler ile ilgili kaygılarınız varsa, doktorunuz prostatı daha ayrıntılı bir değerlendirme için “transrektal ultrason” kullanabilir. Sigara boyut ve şeklinde küçük bir cihaz rektum içine yerleştirilir. Bu cihaz ile prostat bezine ses dalgaları gönderilerek resimler çekilir.
2. Prostat doku örnekleri toplama: Eğer ilk testlerinin sizde bir prostat kanseri bulgusunu desteklediyse, doktorunuz şüpheli prostat hücrelerinden örnekler almak için bazı işlemler yapacaktır (prostat biyopsisi). Prostat biyopsisinde doku toplamak için genellikle ucuna küçük bir iğne takılı olan bir cihaz kullanılır. Doku örneğinde kanser hücreleri mevcut olup olmadığını belirlemek için laboratuarda analiz edilir.
3. Prostat kanserinin agresif olup olmadığını belirleme: Biyopsi sonucu kanser varlığı onayladığı zaman, bir sonraki aşamada prostatın derecelendirilmesine geçilir. Derecelendirmede mevcut kanserin ne kadar agresif olduğu belirlenmektedir. Doku örnekleri sağlıklı prostat hücreleri ile karşılaştırılarak incelenir. Kanserli prostat hücreleri normal hücrelere göre daha agresif ve daha hızlı yayılım gösterirler. Daha fazla kanser hücrelerinin sağlıklı hücrelere farklı, kanser daha agresif ve daha büyük olasılıkla hızla yaymak. Daha agresif kanser hücreleri daha yüksek dereceli demektir..
Prostat kanseri hücrelerini değerlendirmek için kullanılan en yaygın ölçeklerden biri “Gleason Skoru” dur. Puanlama 2 (agresif olmayan kanser) ile 10 (çok agresif kanser) arasında yapılır.
4. Kanserin ne kadar yayıldığını tespit etme: Bir kanser tanısı konduktan sonra, doktorunuz kanserin yayılımını (hangi evrede olduğunu) belirlemek için bazı ek testler isteyecektir. Birçok erkekte bu testler gerekmez. Fakat doktorunuz kanserin prostat dışına yayılmış olabileceğinden şüphelenirse aşağıdaki testleri gerekli görebilir:
1. Kemik taraması
2. Ultrason
3. Bilgisayarlı tomografi (BT)
4. Manyetik rezonans görüntüleme (MRG)
Testleri tamamlandıktan sonra, doktorunuz kanseriniz için bir evre belirler. Bu, tedavi seçeneklerini belirlemeye yardımcı olur. Prostat kanserinin aşamaları şunlardır:
1. Evre : Bu evre, küçük bir alanda sınırlı prostat anlamına gelir. Mikroskop altında bakıldığında, kanser hücreleri saldırgan olarak kabul edilmez.
2.Evre: Bu aşamada kanser hala küçük olabilir, ama kanser hücrelerini mikroskop altında incelediği zaman agresif olarak kabul edilebilir. İkinci evrede kanser daha büyük olabilir ve prostat bezinin her iki tarafında da görülebilir.
3.Evre: Kanser seminal keseye ve diğer yakın organlara yayılmıştır bu evrede.
4.Evre: Bu evrede kanser hücreleri mesane gibi yakın organları ya da lenf bezleri, kemikler, akciğer gibi diğer organları istila etmiştir.
alıntı