Böbrek Taşı Kırma Yöntemleri
Son güncelleme:
-
böbrek taşı tedavisi - böbrek taşı nasıl kırılır - laporoskopik taş ameliyatıa) (Dışarıdan ses dalgaları ile taşın parçalanması)
1980'li yılların başından beri uygulanmakta olan dışarıdan ses dalgaları ile taşın parçalanması (ESWL) günümüzde 2 cm'den küçük üst üreter ve böbrek içindeki taşlar için temel tedavi kabul edilmektedir.
Tedavi genellikle anestezi gerektirmez. Hastalarda tedavi sırasında oluşacak rahatsızlığın azaltılması için yaygın olarak ağrı kesici kullanılmaktadır.
Tedavi sırasında hasta özel bir yatakta yatar ve su dolu bir yastık cildine dayanır. Su dolu yastık içinde oluşturulan ses dalgaları insan vücudundan geçerek yeri ultrason veya X-ışınları ile tespit edilmiş taşa odaklanır. Oluşan ses dalgaları taşta parçalanmalara yol açar ve hasta parçalanmış taş parçalarını bol su içip hareket ederek idrar yolu ile düşürür.
Seyrek olarak kanala düşecek taş parçaları tıkanmaya yol açabilir ve bu durumda idrar akışının tekrar sağlanması için DJ kateter adı verilen özel bir stentin yerleştirilmesi gerekebilir.
Tedavi sırasında kaçınılmaz olarak böbrek dokusu da darbe almaktadır ve bu kanlı idrara yol açmaktadır. Bu nedenle kan sulandırıcı ilaçların kullanımına ESWL tedavisi süresince ara verilmesi kuraldır.
Ufak taşlar tek seansta kırılabilmesine rağmen taş boyutu ve sertliği arttıkça taşın tamamen temizlenmesi için her biri arasında 5 ila 14 gün olmak üzere birden fazla seans gerekebilmektedir. Seans sayısı taşın tedaviye cevabı ve böbreğin durumu göz önüne alınarak hastaya zarar vermemek için makul bir sayıda sınırlandırılmalıdır.
b) Üreteroskopik Litotripsi (İdrar yolu ile yapılan kapalı ameliyat)
İdrar kanalının herhangi bir noktasında takılarak idrar akımına engel olan taşların üreteroskop adı verilen özel cihazlarla tedavi edilmesine URS adı verilmektedir. Ucunda kamera ve ışık bulunan üreteroskoplar ile idrar yapılan delikten girilerek idrar kanalı boyunca ilerlemek ve herhangi bir kesi yapmadan tıkanıklığa yol açan taşa ulaşmak mümkün olmaktadır. Taş görüntülendiğinde lazer veya mekanik bir enerji kaynağı ile parçalanmakta ve parçalar özel taş yakalayıcılar ile tutularak vücut dışına alınmaktadır. İşlem sonunda cerrah idrar kanalının daha rahat iyileşebilmesi için idrar kanalında DJ kateter adı verilen bir stent bırakabilmektedir. Bu stentlerin cerrahın belirlediği süre sonunda mutlaka çıkarılmaları gerekir. Hasta bu işlem sonunda aynı gün taburcu edilmekte ve ertesi gün normal hayatına geri dönmektedir. Son yıllardaki teknolojik gelişmeler ile üreteroskopların bükülebilir olan modelleri yaygın kullanım bulmuştur.
Bükülebilir modeller rijit modellerin aksine herhangi bir anatomik engelden veya idrar kanalının aşırı açılanmasından etkilenmeksizin böbrek içine kadar ulaşabilir ve gebelik gibi ESWL'nin kullanılamadığı hastalarda böbrek ve üst üreter taşlarının tedavisinde başarı ile kullanılabilmektedir.
c) Perkütan Nefrolitotripsi (PNL) (Ciltten açılan deliklerle yapılan kapalı ameliyat)
Böbrek içinde yerleşmiş 2 cm.den büyük veya 2 cm.den küçük olmasına rağmen ESWL'ye dirençli taşların tedavisinde tercih edilen yöntem Perkütan Nefrolitotripsidir. Bu yöntemde sırtta yapılan 1,5 cm.lik bir kesiden böbreğin toplayıcı kanallarına ulaşan bir boru yerleştirilmektedir. Bu boru içinden ilerletilen nefroskop adı verilen ucunda kamera ve ışık kaynağı olan bir cihaz ile taş görüntülenmekte ve URS yöntemine benzer bir şekilde lazer, ultrasonik veya mekanik bir enerji kaynağı kullanılarak kırılmaktadır. Kırılan parçalar borudan alınmakta ve boru çıkarılırken deliğin olduğu noktadan böbrek içine uzanan bir idrar drenaj kateteri (nefrostomi) bırakılmaktadır. Ertesi sabah yapılan kontrollerde böbrek içinde taş kalmadığı gösterildikten sonra bu drenaj kateteri kapatılmakta ve böbrekten idrar kesesine akımda bir sorun olmazsa çekilmektedir. Hasta bu cerrahiden sonra yaklaşık 3 gün hastanede kalmakta ve taburcu olduktan 7 ila 10 gün sonra gündelik aktivitesine geri dönebilmektedir.
d) Laporoskopik Taş Ameliyatları
Laporoskopinin taş tedavisindeki yeri çok kısıtlıdır. Böbrek pelvisinde yer alan çok büyük taşlarda açık ameliyatın alternatifi olarak kullanılabilir.
e) Açık Taş Ameliyatları
1980'lerden önce tek taş tedavi yöntemi olan açık cerrahi günümüzde artık neredeyse tamamen terk edilmiştir. Anatomik bozuklukların eşlik ettiği veya minimal invazif yöntemlerle tedavisi çok uzun sürecek olgularda hala bazı kliniklerde tercih edilmektedir.
Böbrek Taşı Tedavisinden Sonra Ek Önlem Gerekir mi?
İlk taş atağından sonra hastaların temel bazı kurallara uymak dışında yapmaları gereken ileri tetkik ve tedavi yoktur. Bu hastaların uymaları gereken temel ilkeleri sıralarsak:
Bol su için
İçilen miktar değil çıkarılan idrarın konsantrasyonu önelidir. İdrar renginiz koyulaşmasın.
Eğer ihtiyacınız varsa kilo verin
Kilo problemi olan insanlarda taş daha sık görülür
Kalsiyumlu gıda tüketin
Kalsiyumdan zengin beslenme taş sıklığını azaltır. Ekstra alınan kalsiyum desteği ise etkisizdir.
Çay içimini kısıtlayın
Çay oksalat açısından çok zengin bir içecektir.
Greyfurt suyu ve gazlı içeceklerden uzak durun
Aşırı protein alımından kaçının
o Beslenmenizde oksalat alınımını kısıtlayın ve oksalattan fakir sebze ve meyvelere bol yer verin
İki seferden fazla taş düşürmüş veya taş tedavisi sonucunda tam temizlenme sağlanamamışsa bu hastalarda daha kapsamlı bir değerlendirme gerekir. Bu hastaların 24 saatlik idrar ve kan testlerinde taşın sık oluşum nedeni araştırılmakta ve bu nedene yönelik diyet veya ilaç tedavisi yapılmaktadır.
alıntı
https://www.main-board.com/hastaliklar/785708-idrar-yollari-tas-hastaligi.html#post5167348