kaplıca nedir kaplicalar içi kaplıcaların kimyasal tıbbi faktörleri nedir jet duş nedir nerelerde kullanılır çoğrafyada kaplıcalarımız boyun fıtığı kaplıca kaplıca havuz nedir kaplıca sularında bulunan mineraller kaplıcalardan hangi alanlarda yararlanılır kaplıca bel egzersiz hangı kaplıca bel fıtıgına yararlı boyun fıtığı kaplıca tedavisi kaplıcalar nedir kaplica kükürt suyunun faydalari boyun fıtığında kaplıca tedavisi nasıl yapılır
Kaplıca Nedir?
Mineralize termal suların ve bunlara ait çamurların, banyo, içme, solunum yolu ile kullanılması, ayrıca iklim kürü, fizik tedavi, rehabilitasyon, mekanoterapi, beden eğitimi, masaj, psikoterapi, diyet vb. yan tedavilerle birleştirilmesi ile oluşturulan kür uygulamalarının uzman hekim denetiminde yapıldığı sağlık tesislerine kaplıca denilmektedir.
Madensuyunun yer yüzüne çıktığı kaynağa kaynarca, madensularından yararlanmak üzere kaynarcaların çevresinde kurulan tesislere de genel olarak kaplıca ya da ılıca denmektedir. Kaplıca sularından banyo ve içme kürleriyle yaralanılmaktadır. İçme kürü olarak yararlanılan kaplıcalara içmece de denilmektedir.
Kaplıca teriminin kökeni kaynarcanın üzerine hamam yapılması nedeniyle türetilen "kaplı ılıca" terimidir
Kaplıcalarda Dikkat Edilmesi Gereken Kurallar
Eleman sayısının tesisin büyüklüğü ve sunulan hizmetin boyutuyla orantılı olası gerekir.
Sağlık uygulamasına öncelik verilen tüm kaplıcaların sağlıkla ilgili her türlü uygulamaları, bu alanda yetişmiş sağlık personelinin denetiminde olmalıdır. Eğitim görmemiş personelin bu uygulamaları yapması engellenmelidir.
Kaplıcalarda kullanılan her türlü havlu, peştamal gibi malzemeler klorla dezenfekte edilmeli, kaynar suda yıkanmalı, tersinden ve düz ütülenmelidir.
Kaplıca havuzlarının ve özellikle yüzülebilir büyüklükteki havuzların boşaltma ve drenaj güvenliği sağlanmalıdır. Her türlü emici boru sisteminin ağzında güvenlik ızgaraları bulunmalıdır.
Kaplıca sularına girmeden önce tüketicilerin banyo yapması veya duş alması sağlanmalıdır.
Kaplıca tesisatına ek bağlantılar ve onarımlar kaplıca tesisatının teknik planları göz önüne alınarak yetkili uzman kişilerce yapılmalıdır.
Kaplıca sularında flokülasyon, filtrasyon dezenfeksiyon aşamalarının ve kimyasal dengenin hatalı uygulanması sonucu meydana gelebilecek bulanıklık derin olmayan havuzlarda bile boğulma riskini arttırabilir.Bu amaçla kullanılan kaplıca biriminde kurtarma ve boğulmaya müdahale konusunda ilkyardım eğitimi almış elemanlar bulunmalıdır.
Kaplıcalarda tuvalet birimleri, fiziki alt yapısı, sayısı, kullanıcı kişi sayısına göre standartlara uygun olmalıdır.
Tedavi Mevsimi
Genel olarak ifade etmek gerekirse, kaplıca tedavisinin mevsimi yoktur. Ancak gelenekler, bu konuda bir mevsim yaratmıştır. Daha doğrusu, kişi, kendine uygun bir zaman seçmekle birlikte en uygun mevsim ve zaman İLKBAHAR ve SONBAHAR'dır.
Romatizmalılar, nevraljiler, ve şeker hastaları için yaz ayları, mide, bağırsak, karaciğer ve sinirle ilgili hastalıklar için de ilkbahar ve sonbahar ayları daha uygun mevsimdir.Bir yılda iki kez kaplıca tedavisinde, mayıs ve eylül ayları seçilebilir.Kaplıca bir hamam değildir. Şifa gücüne sahip yeraltı su kaynağı ve birer sağlık yurdudur. Bu nedenle, o kaynaktan fışkıran suların nasıl ve nerelerde kullanıldığını oralara gidenlerin biraz olsun bilip öğrenmelerinde her zaman yarar vardır.Ülkemiz ikliminin sertliği nedeniyle, ayrıca her kaplıcada kaloriferli otellerin olmayışı yüzünden insanlarımız, kaplıcalara çoğunlukla yaz aylarında gitmeyi tercih etmektedir. Kaplıcada sabun ve benzeri temizleyici kullanmayınız. Tedavinin etkisini azaltır. Sıcak havuza yavaş yavaş girmeli, su içinde olabildiğince hareketsiz kalmalıdır.
Tedavi Süresi
Kaplıca tedavisinin önemli konularından biri de, kaplıcada kaç gün kalınacağıdır. Bu süre 21 gün olmakla birlikte halkımız genellikle kaplıca tedavisini 15 gün olarak uygular. İçme tedavisi de öteden beri 3 gün olarak yapılır. Genellikle üç haftalık ve 21 banyoluk kürlerin tedavi edici etkisi olduğu, uzmanların ortak görüşüdür. Öte yandan, özel durumları dikkate alınırsa, her kişiyi 21 gün kaplıcada tutmanın mümkün olmadığı da düşünülmelidir. Kaplıca tedavisinin çok uzun süre devam etmesi de sakıncalıdır. Hastanın alıştığı bir çevreden ayrı, disiplinli ve yorucu tedavilerle geçen bir hayat tarzı, hastalarda ruhi bunalımlar yaratabilir. Hastalar, içme ve kaplıcalara karşı bir tiksinti ve isteksizlik duymaya başlar. Önemli görülen hastalıklarda, tedavi süresini, çoğunlukla kaplıca hekimi ayarlayabilir. Her hastanın durumu değişik olduğundan, tüm hastalara aynı süre ve aynı çeşit tedavinin uygulanamayacağı açıktır. Mayıs ve Eylül ayları kaplıca için uygun zamanlardır.
Kaplıca Tedavisinda Banyoların Süresi :
Kaplıcada ilk banyonun, on dakikalık bir süreyi kapsaması genellikle kabul edilmiştir. İkinci günden itibaren bu süre arttırılır ve yarım saate kadar uzatılır görüşü ağırlıktadır.
KAPLICA ve KÜR MERKEZLERI
Kaplıca tedavisinin temel unsuru olan "termomineralli sular'' sıcaklıkları ve içerdikleri mineral özellikleri ile şifa kaynağıdırlar... Türkiyedeki Termal; şifalı sularının kullanımıyla çağdaş ve bilimsel uygulamaların sizlerin hizmetine sunulduğu Türkiye'mizin birçok yerinde kaplıca merkezleri bulunmaktadır. Günlük çevresel ve ruhsal streslerden uzaklaşacağınız termal kür merkezlerinde; anti-stres, zayıflama, estetik ve güzellik programları ile kendinizi zinde hissedecek; sağlıklı, neşeli ve eğlenceli vakitler geçireceksiniz.
1-TERMOMİNERALLİ SU ÖZELLİKLERİ:
Havuz ve küvetlerde 38 - 41 °C'lerde kullanılan kaplıca suyu ; 2374 mg./ litre mineral içermekte olup, sodyum bikarbonat, klorürlü ve florürlü geçiş karakterinde karışık termomineral su niteliğini taşımaktadır.
2- TERMAL UYGULAMA BİRİMLERİ:
Kür Merkezlerindeki Uygulamaların tamamı.
BALNEOTERAPİ UYGULAMALARI
• Genel Termal Havuzlar,
• Aile Termal Havuzları,
• Termal Küvet,
• Özel Ekstremite (el - ayak) Küvetleri
HİDROTERAPİ UYGULAMALARI
Crystal Bath ("Renk, Ses ve Manyetik Alan Terapisi" küveti) Renk, müzik ve suyun ahenkle dans ettiği oldukça farklı bir atmosferde uygulanan terapidir.
* Aqua 33 Pro Capsul
Afüzyon duş, hidroterapi, vibrasyon masajı, su buharı, kızılötesi sauna, aromaterapi ve jakuzi uygulamaları bulunan bu terapi kapsülü teknoloji
ve sağlığın bütünleşmesini sağlar.
* Jet Duş
Sıcak suların belirli bir basınçla vücut yüzeyine uygulanmasıdır. Deri kan dolaşımını arttırıcı,ağrıyı azaltıcı ve spazm çözücü etkileri ile vücudunuzu rahatlatır.
3-TIBBİ FAYDALARI:
• Kireçlenmelere bağlı eklem hastalıkları, (Osteoartrit , Osteoartroz)
• İnflamatuar romatizmal hastalıklar, (Ankilozan spondilit, Romatoid artrit)
• Yumuşak doku romatizmaları, ( Fibromiyalji sendromu, diğer kas ağrıları)
• Boyun, sırt, bel ağrıları ve diğer eklem ağrıları,
• Boyun ve bel fıtığı ağrıları,
• Siyatalji,
• Omurga hastalıkları,
• Spor yaralanmaları sonrası,
• Sağlıklı zayıflama programları.
4- MERAK EDİLENLER :
KAPLICA TEDAVİSİ NEDİR?
Termal ve mineralli sular ve çamurların, bulundukları yöredeki iklim faktörleriyle birlikte değerlendirilerek kür tarzında yapılan uygulamalara "kaplıca tedavisi" denir.
BALNEOTERAPİ NEDİR?
Toprak, su ve iklim kaynaklı (şifalı) etkenlerin banyo, içme ve inhalasyon şeklinde, seri halde uygulanmaları ile yapılan, ortam değişimi de sağlayarak, bu yörenin iklim ve biyolojik ortamının da etkisi altında ve kür tarzında gerçekleştirilen bir tedavi yöntemidir. Balneoterapi uygulamaları "kaplıca tedavisi" kapsamında yer alır.
KLİMATERAPİ NEDİR?
Bir kür merkezinin bölgesel iklim faktörlerinin ( hava sıcaklığı, hava basıncı, nem, rüzgar, oksijen, aerosoller, ultraviyole, iyonlar, elektrik ve manyetik alanlar v.b ) yararlı ve olumlu etkilerinin tedavi
amaçlı kullanılmasıdır. Klimaterapi uygulamaları da "kaplıca tedavisi" kapsamında yer alır. Klimaterapi uygulamaları kaplıca tedavisi kapsamında yer alır.
BALNEOLOJİK SULARIN SINIFLANDIRILMASI NASILDIR?
Termal sular : Doğal sıcaklıkları 20ºC üzerinde olan sular.
Mineralli sular :Litrelerinde 1 gr.'ın üzerinde çözünmüş mineral içeren sular.
Termomineral sular : Hem doğal sıcaklıkları 20ºC üzerinde olan hem de litrelerinde 1 gr.'ın üzerinde çözünmüş mineral içeren sular.
Ayrıca, bazı mineralleri en az ( eşik ) değerlerin üzerinde içeren özel balneolojik sular da tanımlanmıştır :
Karbondioksitli sular : 1 gr./L üzerinde çözünmüş serbest CO2 içeren sular.
Tuzlu sular : 1 gr./L üzerinde tuz ( Nacl ) içeren sular
Tuzlalar : 14 gr./ L üzerinde tuz ( Nacl ) içeren sular
Radonlu sular : 666 Bq/L veya 18 nanocurie/L üzerinde radon ışınımı içeren sular.
Radyumlu sular : 10¯7 mg./L üzerinde radyum ışınımı içeren sular.
Kükürtlü sular : 1 mg./L üzerinde -2 değerlikli kükürt içeren sular.
İyotlu sular : 1 mg./L üzerinde iyot içeren sular.
Florürlü sular : 1 mg./L üzerinde florür içeren sular.
Demirli sular : 20 mg./L üzerinde +2 değerlikli demir içeren sular.
Yukarıdaki sınıflandırmada herhangi bir özel su grubuna girmeyen termomineral sular miks sular diye sınıflandırılırlar.Bu sularda en sık bulunan anyonlar şunlardır; klorür (Cl), sülfat (SO4) ve bikarbonat (HCO3), katyonlar ise; sodyum (Na), kalsiyum(Ca) ve magnezyum(Mg). Miks balneolojik sular içerdikleri iyonlardan baskın olanlarına göre isimlendirilirler; % 20 milivalin üzerindeki düzeylerde taşıdığı anyon ve katyonlar, o suya adını verir.
Bütün bu tanımlanan suların dışında kalan sular ise şunlardır:
Akratotermal sular: Toplam mineralizasyonu 1 gr./L altında,ancak doğal sıcaklıkları 20ºC üzerinde olan balneolojik sular.
Akratopegal sular: Toplam mineralizasyonu 1 gr./L altında ve doğal sıcaklıkları 20ºC altında olan sular.
KAPLICA SULARI İLE YAPILAN BANYONUN ETKİ MEKANİZMALARI NELERDİR?
A) Özel Etkiler;
1- Mekanik (fiziksel) Etkiler;
a) Kaldırma kuvveti,
b) Hidrostatik (suyun vücut yüzeyine yaptığı) basınç
c) Viskozite (Su içi yapılan harekete suyun relatif direnci)
2- Termik (Sıcaklık) Etkiler,
3- Kimyasal (Mineral) Etkiler.
B) Genel etkiler
Genel etki; belli aralıklarla tekrarlanan uyaranlarla organizmanın kendi güçlerinin harekete geçirilmesi temeline dayanır. Burada hem çevresel iklim değişikliklerinin ve diğer tedavilerin hem de termomineralli kaplıca suyu ve çamurlarının fiziksel, kimyasal ve termik etkilerinin rolü vardır.
Kaplıca tedavisinden sonraki genel etkiler; hem uzun yıllara dayalı gözlem ve deneyimlerin hem de klinik çalışmaların ortaya koyduğu gibi 6-12 ay sürebilmektedir.
KAPLICA TEDAVİSİNDE ETKİLİ OLAN FAKTÖRLER NELERDİR?
• Uygulanan tedavi yöntemleri,
• Ortam değişimi,
• İklimsel etkenler,
• Plasebo etki,
• Psikolojik etkenler,
• Günlük yaşantının düzenli olması,
• Olumsuz çevresel etkenlerin bulunmaması,
• Destek yöntemler(Sağlık eğitimi, psikolojik destek, diyet düzenlenmesi, günlük yaşantının üzenlenmesi).
KAPLICA TEDAVİSİNE İLAVE EDİLEBİLEN EK TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?
• Fizik tedavi,
• İlaç tedavisi,
• Masaj,
• Egzersiz,
• Aromaterapi,
• Fitoterapi,
• Akupunktur,
• Sağlık eğitimi,
• Psikolojik destek,
• Diyet düzenlenmesi,
• Günlük yaşantının düzenlenmesi.
KAPLICA TEDAVİSİNİN AVANTAJLARI NELERDİR?
• Kişi günlük iş ve aile yaşantısının oluşturduğu fiziksel ve ruhsal streslerden uzaklaşır.
• Kişi yaşadığı ortamda var olan ve hastalığını kötüleştirici etki gösteren bir çok faktörün etkisinden uzaklaşır.
• Kaplıca yöresinin ve ikliminin olumlu ve yararlı faktörleri devreye girer.
• Kişinin günlük yaşantısı (diyet, egzersiz, uyku, dinlenme) düzene sokulabilir.
• Kişinin hastalığı ile günlük iş ve aile yaşantısını aktif sürdürebilmesi için rehabilitasyon çalışması yapılabilir.
• Kişi hastalığı konusunda etkin bir sağlık eğitiminden geçirilebilir.
• DIŞ UYGULAMALAR
A) Banyolar
a) Tam banyo (havuzda veya küvette omuz hizasına kadar suya girme şeklinde)
b) Dörtte üç banyo(sekizinci kaburga hizasına kadar suya girme şeklinde)
c) Yarım banyo ( göbek hizasına kadar suya girme şeklinde)
d) Lokal banyo (kol veya bacaklara lokal olarak uygulama şeklinde).
B) Duşlar .
• İÇ UYGULAMALAR
a) İrrigasyonlar (ağız, burun, boğaz, bağırsak yıkamaları şeklinde),
b) Mineralli suların içilmesi
c) İnhalasyon (Minerali suların buhar ve aerosol haline getirilerek solunum yollarına uygulanması şeklinde).
KAPLICA SULARI İLE BANYO UYGULAMALARININ YAN ETKİLERİ NELERDİR?
Yan etkiler oldukça seyrek görülür. Yan etkiler arasında tansiyon düşmesi, çarpıntı, tok karnına girilirse kusma, kişinin kendini kötü hissetmesi sayılabilir.
KAPLICA KÜR KRİZİ NEDİR VE NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Kişinin kaplıca tedavisine uyum süreci sırasında tedavinin 7 - 10 ' uncu günleri arsında ortaya çıkan, var olan şikayetlerde artma, halsizlik,
bitkinlik gibi bulgularla karakterize tabloya kür krizi veya termal kriz
adı verilmekte ve bir tür uyumda zorlanma ile açıklanmaktadır.
Genellikle tedavi gerektirmemesine, kendiliğinden düzelmesine karşın, şiddetli olduğunda tedaviye bir süre ara verilmesini veya nadiren kesilmesini gerektirebilir.
KAPLICA TEDAVİSİ HANGİ HASTALIKLARDA KESİNLİKLE YASAKTIR?
• Ateşli veya infeksiyöz hastalıklar,
• Kalp, böbrek, karaciğer gibi organ yetersizlikleri,
• Aktif tümör varlığı,
• Herhangi bir iç organın infeksiyöz hastalığı (sarılık, plörezi, nefrit vb.)
• Aktif ülser,
• Kanama ile seyreden hastalıklar,
• Hastalıkların akut (alevlenme) dönemleri.
KAPLICA TEDAVİSİ VERİLMESİ UYGUN GÖRÜLMEYEN HASTALIKLAR NELERDİR?
• Kalp krizi geçirenler ve / veya kalp operasyonu geçirenler,
• Aşırı yüksek veya düşük tansiyonu olanlar,
• Derin anemi (kansızlık) ve genel durum bozukluğu,
• Vaskülit (damar iltihapları),
• Akut tromboflebit,
• Epilepsi (sara hastalığı),
• Akut ya da kronik idrar yolları, safra yolları ve barsak tıkanıklıkları,
• Açık yaralar.
KİMLERE KAPLICA TEDAVİSİ UYGULANMAZ?
• 70 yaş üstü kişiler,
• Kadınlarda menstrüasyon dönemleri, gebelik ve doğum sonrası dönemler.
KAPLICA TEDAVİSİ UYGULAMA ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
• Kaplıca kür tedavisi mutlaka kaplıca ve kür tıbbı uzmanı hekim veya yoksa başka bir uzman hekim tarafından düzenlenmeli ve takip
edilmelidir.
• Banyo suyunun sıcaklığı tercihe göre 36 ºC-40 º C arasında olmalıdır.
• Banyo sayısı haftada 3-6 gün arasında değişebilir
• Banyo süresi ortalama 15-20 dakikadır. Tercihen bazı sularda 30-40 dakikaya kadar uzatılabilir.
• Günde tek veya iki banyo uygulanabilir.
• Kürde toplam banyo sayısı ortalama 15-20'dir. Banyo kürünün süresi en az 2, en çok 6 hafta sürer.
• Yeterli sıvı desteği sağlanmalıdır.
• Termal havuz içinde yüzülmemeli, fazla hareket etmeden dik veya oturur pozisyonda durulmalıdır.
• Su içi egzersiz yapılacaksa vücudun ne sıcak ne de soğuk hissettiği 34-35 º C veya daha düşük sıcaklıklarda sular kullanılmalıdır. Kesinlikle
daha sıcak sularda egzersiz yapılmamalıdır.
• Kişi banyodan sonra mutlaka iyice kurulanmalı ve termal konfor koşullarına uygun ısıtılmış (24-25 º C sıcaklıkta) bir odada yarım ile bir
saat kadar dinlenmelidir.
• Dinlenmeden sonra kişi, masaj veya egzersize alınabilir veya sportif aktivitelere katılabilir. Yine bu arada kişiye gerekirse fizik tedavi de uygulanabilir.