Çocuk Edebiyatı

Son güncelleme:
  • okul öncesi çocuk edebiyatı - çocuk edebiyatı nasıl olmalıdır - çocuk edebiyatının özellikleriBütün bu açıklamalardan sonra çocuk edebiyatının ne olduğu, nasıl olması gerektiği konusunda daha sağlıklı saptamalar yapılabilir. Çocuk edebiyatı, yetişkinler için üretilen edebiyat ürünleri gibi öncelikle edebiyattır. Ne var ki, hedef kitlesi öteki grup edebiyatlarınkinden çok daha farklı ve özel olduğundan özel bir ilgiye ve titizliğe de gereksinim duyar.

    Şimdi bu konuyu biraz açalım: Yetişkin edebiyatı kitaplarında nasıl bir nitelik sorunu varsa, aynı sorun çocuk kitapları için de vardır. Yani her kitabın edebiyat ve sanat değeri aynı değildir. Her edebiyat metni gibi çocuk edebiyatı metinleri de kendi edebiyat niteliğinden ödün veremez. Ne var ki, çocuk edebiyatı ile çocukça yapılmış edebiyat sıkça birbirine karıştırıldığından, ortaya çıkan basit, okur kitlesini küçümseyen, edebiyat adına hor gören ve deyiş yerindeyse, ona keçi boynuzu yediren çocuk edebiyatı metinlerini hemen her yerde görmek olasıdır.

    Zaten dünyada olduğu gibi, ülkemizde de çocuk edebiyatımn olup olmaması gerektiği konusundaki tartışmaların temel kaynağım bu sorunsal oluşturmaktadır. Bu konuda şaşırtıcı biçimde ülkemizin önde gelen yazarları bile, çocuk edebiyatı ayrımına karşı koyarlar. Çünkü çoğu yazar, çocuğu küçümseyerek, dahası, çocuğun gerçekliğine inebilmek için ço-cuklaşarak ve bu çocuklaşmayı rapor haline getirerek çocuk edebiyatı yazdığına inanır. Bu gibi durumlarda karşımıza, çocuk gibi konuşan, dünya gerçeği karşısında çaresiz ve bilgisiz olan tipler ortaya çıkar.

    Hem yetişkinler, hem de çocuklar için yazan çoğu yazarın paylaştığı düşünceye göre, çocuklar için yazmak, tıpkı yetişkinler için yazmak kadar zordur; tek farkı çocuklar için yazmanın biraz daha zor olduğudur. Bu düşünce kendi içinde birçok haklı neden içeriyor.

    Edebiyat yapıtı oluşturmak zaten başlı başına iddialı ve güç bir uğraştır. Çocuklar için yazmak ise özel gerçekleri olan bir kitleye yazmak demektir; bu da hiç kolay değildir. Çünkü hem o kitlenin gerçekliğini çok iyi bilmek, anlamak gerekiyor; hem de yazılan metin ile kitlenin dikkatini çekmek, onu sıkmadan belli bir kurgu içinde düşündürmek, eğlendirmek gerekiyor. Bütün bunlardan şöyle bir sonuç çıkmaktadır: Çocuk edebiyatı, bir edebiyat türüdür ve çocuk gerçekliği veya çocuğa görelik ilkesi göz önüne alınarak yapılmalıdır.

    Şimdi temelde birbirinin benzeri olan bu iki kavramın ne ifade ettiğine bakalım. Göreceksiniz ki söz konusu kavramları açıklarken çocuk edebiyatımn da nasıl olması gerektiği, temel ilkeleri ortaya çıkmış olmaktadır.

    Çocuk gerçekliği için Dilidüzgün, ".....çocukların gerçekmiş gibi alımladıkları, fakat hiç de nesnel olmayan alımlama farklarının yakalanmasıdır" demektedir. Yazınsal niteliği olan her çocuk kitabında bulunması gereken çocuğa görelik için ise Yurttaş'ın deyimiyle, "çocuğun düşlem gücüne seslenen, onun rahatça ve tat alarak okuyup anlayabileceği dili ve anlatımı içinde barındıran, ilgi duyabileceği konuları işleyen, onu duygu ve düşünce yönünden besleyen, kurgusu ve olay örgüsü karmaşık olmayıp onun kavrayabileceği bir düzeyde olan, dikkat dağıtıcı ayrıntılardan arıtılmış olan....." denmektedir.

    Yazarlar
    Editör: Yard. Doç. Dr. Zeliha GÜNEŞ
    Doç. Dr. Selahattin DİLİDÜZGÜN
    Doç. Dr. Sedat SEVER
    Yard. Doç. Dr. Ali ÖZTÜRK
    Dr. Ömer ADIGÜZEL

    alıntı

    https://www.main-board.com/lise/690563-cocuk-edebiyati-kavrami.html#post4952140
0 0 0
```[cite: 10]