throne
Üye
04.02.2013
Acemi Er
29
Acemi Er
29
Hakkında
-
Konu: Darbuka ÇeşitleriDarbuka Çeşitleri
Döküm Darbuka
Adını hammadesinden alan döküm darbukanın gövdesi dökme demirden yapılmaktadır. Demir dışında kalan kısımlarda ise plastik veya sıcaklık farkına dayanabilen sentetik deri kullanılmaktadır. Döküm darbuka, çömlek darbukadan esinlenerek yapılmıştır ve belli standartlar dahilinde üretilmektedir. Boyu 44 cm, çember çapı 29 cm ve deri ölçüsü ise 22 cm’dir. Darbukanın akordu ise, çemberin etrafında ve birbilerine eşit uzaklıklarda bulunan vidalar yardımı ile yapılmaktadır. Kullanıldığı eserlerde tek usul sazı olarak yer alması ve solo olarak çalınmasından dolayı solo darbuka olarak da adlandırılmıştır.
Çömlek Darbuka
Çömlek darbuka, günümüzde bazı standartlar doğrultusunda imal edilmektedir. Boyu 44 cm, çember çapı 29 cm ve deri ölçüsü ise 22 cm’dir. Adından da anlaşılabileceği gibi darbukanın gövdesi topraktan yapılmaktadır. Deri kısmında ise keçi, sığır veya balık dersi gibi doğal deriler kullanılmaktadır. Çömlek darbukanın kaynağı ise Mısır’dır. Kullanıldığı eserlerde tek usul sazı olarak yer alması ve solo olarak çalınmasından dolayı solo darbuka olarak da adlandırılmıştır. Çömlek darbuka, topraktan yapıldığından ve derisi de doğal deriler kullanılarak yapılmış olamasından dolayı elde edilen sesin doğal olmasını sağlar.
Çömlek darbukada doğal deri kullanılmasının sonucunda nemli havadan ve sıcaklık farkından etkilenme miktarı oldukça yüksektir. Bu nedenle çömlek darbukanın akordu sık sık bozulmaktadır. Günümüzde bu soruna çözüm olması için bazı yöntemler geliştirilmiştir. Çömlek darbukanın içine monte edilen üçlü sacayağı ve bu sacayağının üzerine yerleştirilen duy sayesinde, darbuka içine bir ampül yerleştirilir. Bu ampül sayesinde darbukanın içerisi ve darbukanın derisi ısıtılarak darbuka içindeki nem sorunu giderilmiş olur. Böylece darbukanın akordu da korunmuş olur.
Bas Döküm Darbuka
Bas döküm darbukanın temelde döküm darbukadan farkı yoktur. Döküm darbukada kullanılan demir gövde ve sentetik deri bas döküm darbukada da kullanılmıştır. Fakat bas döküm darbuka ölçüleri itibariyle farklılık göstermektedir. Boyu 57 cm, çember çapı 35 cm ve deri ölçüsü ise 28,5 cm’dir. Bas döküm darbukanın sesi, bas çömlek darbukanın sesine nazaran metalimsi bir karakter taşımaktadır. Bas döküm darbuka; bendir, solo darbuka, tef gibi sazlardan meydana gelen usul gurubunda bulunabilir, usule de eşlik edebilir. Ritim kompozisyonlarında yer alabilir ve diğer vurmalı sazlar sololarını destekleyebilir. Deri seçiminde sentetik deri kullanılmasından dolayı bas döküm darbuka canlı performanslarda bas çömlek darbukaya nazaran daha çok tercih edilmektedir. Bunu nedeni ise sentetik derinin akord problemi yaratmamasıdır.
Bas Çömlek Darbuka
Çömlek darbukaya göre bas karakterli olan bir darbuka türüdür. Boyu 57 cm, çember çapı 35 cm ve deri ölçüsü ise 28 cm’dir. Ağırlığı ise altı kilogram ile sekiz kilogram arasında değişmektedir. Deri olarak doğal deriler kullanılmaktır. Bu deriler ise keçi derisi ve sığır derisi olmaktadır. Bas çömlek darbukanın baş bölümü ile kuyruk bölümünün ağırlıkları birbirine çok yakın olmalıdır. Bu ağırlık dengesi sağlanmadığı taktirde darbuka kucakta dengeli bir biçimde durmayacaktır.
Mısır kaynaklı olan bas çömlek darbuka, solo darbukanın sesine nazaran daha kalın bir tınıya sahiptir. Diğer vurmalı sazlarla birlikte çalınırken ritime derin ve güçlü bir ses katar. Çalınan ölçülerde görevi, ana usulü güçlü bir şekilde duyurmaktır.
Bas çömlek darbuka toprak ve doğal deri gibi bileşenlerden oluştuğu için oldukça doğal bir sese sahiptir. Akordunun havadaki nemden etkilenmemesi için çömlek darbukalarda olduğu gibi içerisine lamba konularak ısıtılmaktadır.
Bakır Darbuka
Bakır darbuka, gövdesi ile çemberinin değişik olmasıyla mısır kaynaklı darbukalardan ayrılmaktadır. Fakat mısır kaynaklı darbukalardan esinlenerek üretilmiştir. Hammadde olarak bakır dışında alaşımlı metaller de kullanılmakta olan bakır darbukanın çapı, genellikle 22 cm’dir. Deri bölümde keçi derisi ve oğlak derisi gibi doğal derilerin kullanılmasının yanında hava şartlarından etkilenmeyen sentetik deriler de kullanılmaktadır.
Sol el kullanılarak fiske tekniği uygulanılarak çalınan bakır darbukanın baş bölümü ile kuyruk bölümü arasında ağırlık dengesi dikkate alınmadan üretilmektedir. Bunun nedeni ise, sol elin fiske tekniği ile çalarken bakır darbukaya hakim olması ve kucakta hareketli olmasını ya da düşmesini engellemesidir.
Kaynak: darbukam.com/darbuka-cesitleri.html
- hayali referans çizgiler her zaman önemlidir
-
400-450 yaşında olduğu tahmin edilen bir bağlama, Sivas'ta bir bağlama ustasının eline ulaştı. Bilinen en eski bağlama olduğu tahmin edilen bu bağlama, balta ile oyularak yapılmış olduğundan "balta saz" da deniyor. Bu bağlamanın yapıldığı dönemde, köylerde imkanlar yeterli olmadığından balta ile oyularak yapılıyordu.
Bağlamayı elinde bulunduran bağlama ustası Şentürk İyidoğan, eski sazlara ilgisi bulunduğunu ifade ediyor. Elinde aynı zamanda Aşık Veysel'in olduğu iddia edilen bir bağlama ve Dersim'den ilk göç eden insanlardan kalma dut oyma, tam perde düzeninde, düz saplı ve şimdiki delik sisteminden farklı deliklere sahip 300 yıllık bir bağlama daha bulunuyor.
Hiç yapıştırıcı kullanmadan bağlama üreten ilk usta olan İyidoğan, bağlama yapımında yörede yetişen dut, ardıç ve diken ardıcı gibi ağaçları kullanıyor. Aşırı yumuşak ve aşırı sert ağaçları kullanmadıklarını söylüyor.
Bağlama, 7.000 Yıllık Tarihe Sahip Bir Enstrüman
Bağlamanın tarihinin kaynaklara göre yaklaşık 7 bin yıl önce Hititler dönemine kadar dayandığını belirten Şentürk İyidoğan, ''Ben de şimdilerde 7 bin yıllık bu geleneği sürdürmeye çalışıyorum. İmalat konusunda sıkıntı çekiyoruz. Fakat bu geleneği sürdürmek isteyen kişiler de var. Büyük ustalarımızın da bu yolu güzel bir şekilde takip etmeleri ve desteği bağlamayı bugüne kadar getirdi. Ben de güzel bir şekilde devam ettirmeye çalışıyorum'' diyor.
Kaynak: www.sazbaglama.com/400-yillik-baglama-bulundu