Kürtçe Alfabe
Son güncelleme:
-
Kürtçe'de 31 harf vardır. Bunlar:
Büyük harfler:
A B C Ç D E Ê F G H I Î J K L M N O P Q R S Ş T U Û V W X Y Z
Küçük harfler:
a b c ç d e ê f g h i î j k l m n o p q r s ş t u û v w x y z
Kürtçe'de 8 sesli harf vardır:
A E Ê I Î O U Û (a e ê i î o u û)
Kürtçe'de 23 sessiz harf vardır:
B C Ç D F G H J K L M N P Q R S Ş T V W X Y Z (b c ç d f g h j k l m n p q r s ş t v w x y z)
Kürtçe'de yazılış itibariyle büyük ve küçük harfler arasında 'ı' harfi hariç fark yoktur. Büyük 'ı' harfi, 'I' şeklinde küçüğü 'i' şeklinde yazılır.
Kürtçe'deki harflerin hem telaffuzları bakımından hem de çıkış yerleri (mahreç) bakımından Türkçe'den birçok farklılığı vardır. Biz dersimizde fazla ayrıntısına girmeden önemli gördüğümüz bazı farklılıkların üzerinde duracağız.
1-Kürtçe'deki sesli harfler Türkçe'dekinden farklı olarak biraz daha uzun okunur.
2-Kürtçe'de bulunup da Türkçe'de bulunmayan harfler, Ê, Q, U, W, X harfleridir.
'Ê', 'E' harfiyle hemen hemen aynı yerden çıkar. Sadece dilin ortası yukarı doğru kavis alır.
êzing: odun êriş: saldırı
êvar: akşam bêwar: yurtsuz
bêr: kürek
'Q' için, 'K' harfinin kalın hali diyebiliriz. Boğazdan telaffuz edilir.
qam: boy qelî: kavurma
qels: güçsüz beq: kurbağa
feqî: medrese öğrencisi
'W' harfi dudakların büzülerek ileriye doğru uzatılması suretiyle çıkar.
wate: anlam werîs: urgan
welat: vatan ciwan: genç
wir: sert bakış
'X' harfi 'H' harfinin kalın hali diyebiliriz.
xurt: kuvvetli xanî: ev
xort: delikanlı berx: kuzu
baxçe: bahçe
'U' harfi Türkçe'de bu harfin karşılığı yoktur. "WI" şekline yakın okunur.
uskere: tas Kurd: Kürt
kuştin:öldürmek
guman: şüphe
gul: gül
Kürtçe'de ayrıca 'XW' diftong sesi de vardır. Kendi başına okunamaz. Ancak kelime içinde kullanılabilir. 'X' ile 'W' arasında 'I' varmış gibi değil, tek bir ses gibi okunur.
Xweda: Allah xwestin: istemek xweydan: ter
berxwedan: direniş dilxweş: memnun
Ezberlenmesi Gereken Kelimeler
bav: baba dê: anne bira: erkek kardeş xwişk: kız kardeş
ap, mam: amca met,bîbî: hala xal: dayı xaltî: Teyze
pismam: amca oğlu kal:dede dotmam:amca kızı pîrik: nine
firîn: uçmak hatin: gelmek çûndin: gitmek kirin: yapmak
vexwarin: içmek xwarin: yemek xwendin: okumak nivîsandin: yazmak
pênûs: kalem lênûsk: defter pirtûk: kitap pirtûkxane: kütüphane