Çocuklarda çalma nasıl başlar ana-baba davranışları nelerdir
Son güncelleme:
-
''Çalma, kendine açıkça ait olmayan bir eşyayı izinsiz olarak alıp ona sahip
olmasıdır. Çocuğun dönem özelliklerini iyi bilmemiz gerekir.
Ör; 2yaşındaki bir çocukta sahip olma kavramı gelişmediği için, herşeyin
kendisinin olduğunu düşünür. Senin, benim,onun kavramlarını ayırt edemez.Çocuk
zamanla kendisinin olanla olmayanı ayırt etmeye başlar, ama bencil tutumu uzun
süre devam eder.3-4 yaşlarında çocuk sormadan birşeyin alınmayacağını bilir, ama
karşı koyamaz.ilkokulun1.-2. Sınıflarında çocukların birbirlerinin renkli kalem,
silgi vb. Gözü kalır.Bu yaşlardaki diğerlerinin eşyalarını alma davranışını
çalma olarak kabul etmiyoruz.
Okul çağlarında görülen ve sık tekrarlayan çalmalar üzerinde önemle durmak
gerekir. 10 yaşından sonra sürekli olarak devam ederse bu çocukta ciddi bir
duygusal bozukluğun göstergesidir ve profesyonel yardım almak gerekir.
NEDENLERI
1-Çocuğa yeterli harçlık verilmemesi:Çocuğun temel ihtiyaçlarının karşılanmaması
2-Çocuğun hayatında önemli bir yoksunluk:Böylece çalma sembolik olarak
ana-babanın sevgi, ilgi eksikliğinin yerini tutar. Sevilmediğini düşünen çocuk,
ilgi çekmek için çalabilir. Bazen ana- baba kaybından sonrada ortaya çıkabilir.
Genellikle çalma davranışı gösteren çocukların, alkolik veya suçlu ana-babalar
tarafından yetiştirildiği ve ihmal edildiği belirlenmiştir.
3-Çocukta mülkiyet fikrinin gelişmemiş olması:
4-Intikam almak:Ör; başarılı bir çocukla kıyaslanan bir çocuk, ondan intikam
almak için eşyalarını alabilir. Çocuk otoriter ana-baba yada öğretmenden intikam
almak için de çalabilir.
5-Ana-babanın çocuğun yaptığı bu davranıştan bilinç altı zevk alması: Çocuk bunu
hisseder ve çalmaya devam eder.
6-Çocuk özdeşleşmek için kendine kötü örnek seçmiş olabilir:Çocuk bir grubun
onayını almak için yapabilir.Amaç çalmak değil, başkalarını yaranmaktır.
7-Özgüvenini artırmak için:Bazı çocuklar kendi güçlerini, erkekliklerini
kanıtlamak için yaparlar.
8-Çocuğun anne-baba ile hesaplaşmasının bir yolu olabilir:
9-Depresyon,yeni doğan kardeşe duyulan kıskançlık veya öfkenin çocukta yarattığı
stresin göstergesi olabilir.Ör; eşine kızan bir annenin çocuğa bağırması
NASIL ÖNLENIR?
1-Değerleri Öğrenmek:Çocuğa dürüstlük ve başkalarının mülküne önem verme
öğretilmelidir.Anne-baba örnek olmalıdır.
2-Örnek oluşturma: Önce anne-baba çocuğa örnek olmalıdır. Başkasına ait eşyalar
alınmamalı, bulunmuş eşyalar geri götürülmeli, diğer insanlar kandırılmamalıdır.
Otelden havlu alan baba örneği ver.
3-ıletişimi güçlendirmek:Eğer evde çocuk yakın ilişkiden yoksunsa, yeterli zaman
ayrılmıyorsa, aile bireyleri arasındaki ilişki güçlendirilmelidir
4-Çocuğa belirli bir miktarda harçlık verilmelidir.Çocuğun gereksinimlerini
karşılayabilecek belirli bir harçlık mutlaka verilmelidir.Çocuk ihtiyacı
olduğunda tekrar alabileceğini bilmelidir.Kumbara anlat.
5-Mülkiyet hakları:Çocuğa ihtiyacı olduğunda , kendisine ait olmayan bir eşyayı
nasıl ödünç alabileceği ve bunu nasıl geri vereceği öğretilmelidir.
6-Etrafta bozuk para gibi cezbedici eşyalar bırakılmamalıdır.
7-Çocuğun kendisine ait eşyaları olmalıdır.Çocuğun en azından bir kaç eşyası
olmalıdır.Anne-baba çocuğun eşyalarını kullanacağı zaman ondan izin almalıdır.
ANA-BABA TUTUMLARI
Çocuklarda görülen davranış bozuklukları arasında ana-babaları en çok
endişelendiren çalmadır. Çünkü, bu davranışı tipik suçlu davranışı olarak
görürler ve korku duyarlar.Ana-babalar genellikle Şu tepkileri gösterirler.
-Çocuğu cezalandırma, dayak
-polisle korkutma
-Çözüme yönelik birşey yapmama.
Peki çalma davranışı gösteren çocuğa nasıl davranalım?
NASIL DAVRANILIR?
1-aşırı tepki göstermemek gerekir.Kesinlikle fiziksel ceza verilmemelidir.
Ana-baba bağırıp çağırmadan, olayı onaylamadığını göstermelidir,
2-Çocuğu kötü olarak damgalamamak gerekir.Çocuğun sadece o andaki yaptığı
davranış eleştirilmelidir.
3-Çocuğun aldığı eşyayı geri vermesi sağlanmalıdır.Çocuk aldığı eşyayı kendisi
özür dileyerek geri vermelidir. Eğer eşya kırılmış yada bozulmuşsa yenisi
alınmalı ve parası çocuğun harçlığından ödetilmelidir.Çocuğun harçlığı tamamen
kesilmemelidir.
4-Çocukla konuşarak, sorun çözme yöntemi denenebilir.Çocuktan bu durumu net bir
Şekilde tanımlaması istenir.Ör; "eşyayı alırken aklından neler geçiyordu?" Diye
sorabilirsiniz.
5-Çocuğunuzun hatalı davranışı iş yaparak ödemesini sağlayın."Ali arkadaşının
kalemini almana çok üzüldüm. Kuralı biliyorsun. Yalnızca sana ait eşyalara sahip
olabilirsin. Şimdi arkadaşına kalemini geri vereceksin. Kuralı bozduğun için
bazı işler yapmanı istiyorum.Balkonu yıkayacaksın" Eğer çocuk yapmak istemezse o
zaman sinirlenmeden "ya söylediklerimi yaparsın yada istediklerini yapma
hakkını kaybedersin "diyebilirsiniz.
6-Şüphelenilen durumlarda çocukla konuşmak gerekir."Benim cüzdanımdan para alıp
almadığından emin değilim, fakat sana çok gerektiği için aldıysan ve eğer geri
verirsen seninle gurur duyacağım. Benim seninle gurur duymamdan daha önemlisi
senin kendinle gurur duyman."Şeklinde bir konuşma aldığı eşyayı geri vermesini
sağlayabilir.''
(ÇOCUK PSİKOLOJİSİNDEN)