1. Ana Sayfa
  2. Azərbaycan
  3. Azərbaycan və Ermənistan

Azərbaycan və Ermənistan

Son güncelleme: 12.03.2011 17:15
Leyl-i Lal Leyl-i Lal foto
  • Azərbaycan və Ermənistan haqqda

    Ermenistanin Tebiyeti

    Azerbaycan Respublikasi Cenubi Qafqazin sherq hissesinde, Xezer denizinin sahilinde yerleshir ve sahesi 86,6 min kv. km-dir. 2004-cu ilin evveline Azerbaycan Respublikasinin ehalisi 8 milyon 265 min nefer, o cumleden 4 milyon 254 min nefer ve ya 51,5 faizini sheher ve 4 milyon 11 min nefer ve ya 48,5 faizini kend sakinleri teshkil etmishdir. Olke ehalisinin umumi sayindan 4 milyon 58 min neferi, yaxud 49 faizi kishi, 4 milyon 207 min neferi ve ya 51 faizi qadinlardir. Ehalinin yash strukturu ashaghidaki kimi seciyyelenir: ehalinin umumi sayindan 26 faizi 0 - 14 yashda, 67 faizi 15-64 yashda, 7 faizi ise 65 ve yuxari yashda olanlardir. Ehalinin 29 faizi 18-34 yashda olan genclerdir, onlarin yaridan bir qeder choxu sheher yerlerinde yashayir. Ehalinin orta yashi 31 yash teshkil edir. Son 5 il erzinde olkede her il orta hesabla 114 min korpe ve ya her gun texminen 312 yeni vetendash dunyaya gelir.
    2003-cu ilde olkede doghum seviyyesi ehalinin her 1000 neferine hesabi ile 14 nefer teshkil etmishdir. Respublikada olumun seviyyesi nisbeten ashaghi ve sabit seviyye ile seciyyelenir. Lakin choxsayli insan telefatina sebeb olmush Ermenistanin herbi tecavuzu neticesinde 1992-94-cu illerde olum seviyyesinin gostericisi xeyli artmishdir. Azerbaycan ile Ermenistan arasinda ateshkes rejimi tetbiq edildikden sonra olumun seviyyesi azalmish ve kechen il ehalinin her 1000 neferine hesabi ile 6 nefer teshkil etmishdir. Olumun seviyyesi gozlenilen omur uzunlughu gostericisinde de oz eksini tapir. Oten il bu gosterici 72,3 yash, o cumleden kishiler uchun - 69,5 yash qadinlar uchun ise - 75,1 yash teshkil etmishdir. Doghumun seviyyesine nigah da ehemiyyetli derecede tesir gosterir. Oten il olkede 56,1 min nigah baghlanmish ve 6,7 min nigah pozulmushdur.
    Hazirda 16 ve yuxari yashda olan qadinlarin texminen 43 faizi nigahdadir. 2003-cu il erzinde daimi yashamaq uchun respublikadan 3,8 min nefer getmish, 2,5 min nefer ise olkeye gelmishdir. Bu gostericiler evvelki illerle muqayisede xeyli azalib. Ehalinin son siyahiya alinmasinin neticelerine gore olke ehalisinin 90,6 faizi azerbaycanlilar, 2,2 faizi lezgiler, 1,8 faizi ruslar, 1,5 faizi ermeniler, 1,0 faizi talishlar, 0,6 faizi avarlar, 0,5 faizi turkler, 0,4 faizi tatarlar, 0,4 faizi ukraynalilar, 0,2 faizi saxurlar, 0,2 faizi gurculer, 0,2 faizi kurdler, 0,13 faizi tatlar, 0,1 faizi yehudiler, 0,05 faizi udinler, 0,12 faizi ise diger milletlerdir. Oz milletinin dilinde serbest danisha bilen ehalinin butovlukde olke uzre xususi chekisi 99,2 faiz olmushdur. Azerbaycanlilar arasinda bu gosterici 99,8 faiz teshkil etmishdir. Ehalinin sayi (01.01.2005-ci il) - 8347.3 min nefer o cumleden: kishiler - 4103,7 min nefer qadinlar - 4243,6 min nefer 18 yashina qeder olan ehali - 2936,2 min nefera catir.


    Azerbaycanin Erazisi Azerbaycan Respublikasinin erazi - 86,6 min km2 (11,5% mesheler, 1,6% su hovzeleri, 50,0% becerilen torpaqlar, o cumleden 27,0% otaqlar, 36,9% sair torpaqlar) teshkil edir. Olke 39Вє 24', 41Вє 54' shimal en daireleri arasinda ve 44Вє 46', 50Вє 45' sherq uzunlugunda, Baki 40Вє paralel uzerindedir. Cenubdan Iranla 765 km ve Turkiye ile 15 km, shimaldan Rusiya ile 390 km, shimali-qerbden Gurcustan ile 480 km, qerbden Ermenistan ile 1007 km hemserheddir. Sahil xettinin uzunlughu - 713 km, Bakidan shimal qutbune qeder olan mesafe 5550 km, ekvatora qeder olan mesafe ise 4440 km-dir. Dunyada en boyuk gol - Xezer denizi sahesi 400000 km2, en derin yeri - 1025 m. En yuksek dagh zirvesi - Bazarduzu - 4466 m.
#05.01.2010 13:34 0 0 0
ada5 ada5 foto
  • bu nadir yazmisan
#12.03.2011 17:15 0 0 0