Övliyanın xüsusiyyətlərindən bəziləri belə bildirilmişdir:
1- Övliyanın kəraməti olar. Qeybi tək övliya deyil, mələklər və hətta Peyğəmbərlər belə bilməz. Ancaq Allahu təala, diləsə, hər hansı bir quluna da bildirər. Peyğəmbər əfəndimizin qeybi bildirən çox möcüzəsi vardır. Övliyanın da qeybi bildirən çox kəramətləri görülmüşdür.
2- Övliyanı görən kimsənin könülü ona mail olar. Övliyanın hər sözü, hər hərəkəti İslama uyğundur. Yanında olan kəslərin ürəklərində Allah qorxusu və Allah sevgisi hasil olar. Başqa şeylərdən soyuyar. Övliya, ölü ürəkləri dirildər. Ürəklərdəki pası təmizləyər. Onun yanında dayananın günah işləmə arzusu yox olmağa başlar.
3- Etiqadında pozuqluq olan övliya ola bilməz. Əməldə və etiqadda bidətin zülməti, övliyalıq nurunun ürəyə girməsinə mane olar. Ürək, bidətlərdən təmizlənmədikcə və doğru etiqad ilə bəzənmədikcə, həqiqət günəşinin işıqları oraya girə bilməz.
4- Övliya bütün pis xasiyyətlərdən uzaqdır. Yaxşı xasiyyətlərlə bəzənmişdir. Ona zülm edəni bağışlayar, incinənə yaxşılıq və ehsan edir. Onda mal, mövqe və şöhrət ehtirası olmaz. Təriflənməyi sevməz. Tənqid edilməkdən qorxmaz. Təvazö sahibidir. Özünü kimsədən üstün görməz. Heç kimi alçaltmaz. Elm sahibidir, ixlasla əməl edər. Kimsənin zərərini istəməz. Hər kəsə mərhəmət edər, acıyar. İnsanların səadəti üçün çalışar. Sözündə durar. Əmanətə riayət edər. Kimsəyə xəyanət etməz. Sui-zənn, qeybət və fitnədən qaçar. Haqlı olsa da münaqişə etməz. Bəlalara, çətinliklərə sinə gərər. Nemətlərə şükr edər. Əhliylə məsləhətləşərək iş görər. Günah işləməkdən və xüsusilə imansız getməkdən çox qorxar. Çox istiğfar edər.
Qısacası övliya ən yaxşı insan deməkdir. Məhəmməd Salam həzrətlərinə, (Bir kimsənin övliya olduğu necə aydın olar?) dediklərində, (Şirin dili, gözəl əxlaqı, gülər üzü, comərdliyi, münaqişə etməməsi, üzrləri qəbul etməsi və hər kəsə mərhəmət etməsi ilə bir kimsənin vəli olduğu aydın olar) buyurdu.
Həzrəti Ömər, Mədinədə xütbə oxuyarkən, İrana göndərdiyi ordu məğlub olmaq üzrəykən, bu halı görüb, komandirə, (Ya Sariye, arxanı dağa ver) buyurdu. O da dağa yanaşdı və zəfərə qovuşdu. (Cami-ul-keramat, Kısası ənbiya, Şevahid, İrşad-üt-talibin)
Həzrəti Osman, yanına gələn birinə, (Gözündə zina əsəri var. Bir qadına baxmısan) buyurdu. O kimsə, (Haradan bildin?) dedi. Həzrəti Osman da, (Möminin fərasətindən qorxun, o, Allahın nuru ilə baxar) hədisi şərifini bildirdi. (Buxari, Məscid-ul-keramat)
Həzrəti Ömərin oğulu Abdullah, insanların yolunu kəsən aslana, (Dərhal uzaqlaş) deyər deməz, aslan, quyruğunu yelləyərək uzaqlaşdı. İbni Ömər həzrətləri, "Rəsulullah əlbəttə doğru söyləyər" deyərək, (Allahdan qorxandan hər şey qorxar) hədisi şərifini bildirdi. (Hakim)
Həzrəti Həsən, Abdullah bin Zübeyr ilə yola çıxmışdı. Ağacları qurumuş bir xurmalıqda istirahət etdilər. Abdullah bin Zübeyr, (Ağacda xurma olsaydı, yeyərdik) dedi. Həzrəti Həsən, dua etdi. Bir ağac dərhal yaşıllaşıb xurma ilə doldu. (Şevahid-ün-nübüvve)
Həzrəti Hubeyb, əsir edilincə, yanına gələnlər, onun qarşısında təzə üzüm görərdilər. (Buxari)
Avn bin Abdullah günəşdə yatarkən, bir bulud ona kölgə salardı. (Əbu Nuaym).
Səkkizinci və doqquzuncu əsrlərdə Xorasansanın Merv şəhərində və Bağdadda yaşamış olan böyük vəlilərdən. Adı, Bişr bin Həris Əbdürrəhman, ləqəbi Əbu Nəsrdir. Yalınayak gəzdiyi üçün "Hafi" ləqəbiylə bilinir. Bişri Hafi deyə məşhur olmuşdur. 767 (H. 150) ilində Xorasansanın Merv şəhərində doğuldu. 841 (H. 227) ilində Bağdadda vəfat etdi. Qəbiri orada olub ziyarət yeridir.
Etibarlı bir ailəyə mənsub olan Bişri Hafi, Merv rəislərindən birinin oğuludur. Bu səbəblə uşaqlığı və gəncliyinin bir qisimi bolluq, rifah içində keçdi. Gəncliyində özünü oyun və əyləncəyə verdi. Dünyanın cazibəsinə qapıldığı və nəfsin, şeytanın və pis yoldaşların təşviqlərinə qapılaraq oyun və əyləncə aləmlərinə daldığı gənclik illərində, bir gün qapısı döyüldü. Xidmətçisi qapıya çıxaraq gələn kimsədən kimi axtardığını soruşdu. Qapıdakı adam; "Bu evin sahibi azadmı, qulmu?" deyə soruşdu. Xidmətçi, "Azaddır." deyə cavab verdi. Adam; "Aydındır!.. Əgər qul olsaydı, qulluğun ədəbinə riayət edəcək oyun və əyləncə ilə məşğul olmayacaqdı." deyərək çıxıb getdi. Xidmətçi içəri girib qapıda olanları Bişri Hafiyə izah etdi. Bişri Hafi, ayaqyalın adamın arxasından qaçdı. Ona çataraq söylədiklərini təkrarlatdı. O kimsənin sözlərindən təsirləndi, etdiklərinə peşman olub tövbə etdi. Bir müddət sözündə durub oyun və əyləncə aləmlərinə getmədisə də, pis yoldaşların təsiriylə təkrar köhnə həyatına döndü. Atasından qalan sərvəti üçün özündən ayrılmayan yoldaşları onu heç cür buraxmadılar.
Bir gün əyləncə aləmlərindən sonra sərxoş və əldən düşmüş olaraq evinə dönərkən yolda üstündə Bəsmələ yazılı bir kağız tapdı. İçi sızlayıb yerdən götürdü. Öpüb, palçıqlarını silərək, təmizlədikdən sonra, gözəl qoxular sürüb, evinin divarına asdı. O gecə alim və vəli bir şəxsə, yuxuda; "Get Bişrə söylə! Adımı təmizlədiyin kimi səni təmizləyərəm. Adımı böyük tutduğun kimi, səni böyüdərəm. Adımı gözəl qoxulu etdiyin kimi, səni gözəl edərəm. İzzətimə and içərəm ki, sənin adını dünyada və axirətdə təmiz və gözəl edərəm." deyildi. Bu yuxu üç dəfə təkrar oldu. O şəxs səhər Bişri Hafini axtarıb meyxanada (ichki ichilen yerde) tapdı. Mühüm xəbərim var deyə içəridən çağırdı. Bişr gəldiyində; "Kimdən xəbər verəcəksən?" dedi. "Sənə Allahu təaladan xəbər verəcəyəm." dəyincə, ağlamaya başladı. "Mənə qəzəblidirmi, şiddətli əzabmı edəcək?" dedi. Yuxunu dinləyincə yoldaşlarına; "Ey yoldaşlarım! Məni çağırdılar, bundan sonra bir daha məni buralarda görə bilməyəcəksiniz." dedi. O şəxsin yanında dərhal tövbə etdi. Bu anda ayağında ayaqqabı olmadığı üçün, heç ayaqqabı geymədi. Səbəbini soruşanlara, "Allahu təalaya tövbə etdiyim, günah işləməməyə söz verdiyim zaman ayaqyalındım. O zaman geymədiyim ayaqqabını indi geyməyə həya edərəm. Allahu təala Beqere surəsi iyirmi ikinci ayəsində tərcümə olaraq; "Biz yer üzünü sizin üçün təfriş etdik, döşədik." buyurur. Padşahların məfruşatı üzərində ayaqqabı ilə getmək ədəbə uyğun gəlməz. Ayağım ilə yer arasında bir vasitə olduğu halda onun sərgisinə basmağı caiz görmürəm." deyərdi. Bu zamandan sonra ayaqqabı geymədiyi üçün ona ayaqyalın mənasında "Hafi" ləqəbi verildi.