ülkemizde binalarda ısı yalıtımı - enerji tasarrufu ve Türkiye - enerjinin önemi - ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu - isi yalitimi
Bu çalışmada;
Enerjinin ve enerji tasarrufunun önemi,
Ülkemizin mevcut enerji durumu,
Binalarda ısı yalıtımının faydaları,
Ülkemizdeki binaların ısı yalıtımı durumu,
Örnek uygulamalar
Sivas'ta değişik binalardan elde edilen termal kamera
görüntüleri
Alınması gereken önlemler vurgulanmaktadır.
... ENERJİ ...
Enerji denince aklımıza gelenler;
Enerjinin değişik biçimlerde depolandığı kömür,
petrol, doğalgaz gibi fosil yakıtlar
Toryum ve uranyum gibi nükleer enerjiye dönüşebilen
yataklar
Güneş, rüzgar, jeotermal gibi temiz ve yenilenebilir
gibi kaynaklar gelmektedir.
... ENERJİNİN ÖNEMİ ...
Günümüzde, enerji günlük yaşantımızın ve sanayinin
vazgeçilmez bir unsurudur.
Hızla gelişen teknoloji ve nüfus artışı ülkelerin enerji
gereksinimini de artırmaktadır.
Kişi başına verimli olarak tüketilen enerji miktarı bir
ülkenin gelişmişlik düzeyinin bir ölçüsüdür.
Enerji problemini halletmiş ülkelerin teknoloji ve sanayi
alanlarında büyük gelişmeler kaydettikleri görülmektedir.
... ENERJİ TASARRUFU ...
Dünya üzerindeki birincil enerji kaynaklarının hızla
tükenmesi gelişmiş ülkeleri giderek artan enerji
ihtiyaçlarını karşılamak için yeni enerji politikaları
oluşturmanın yanı sıra varolan enerji kaynaklarını daha
verimli biçimde kullanmaya itmiştir.
1970'li yıllarda baş gösteren büyük petrol krizi sonrasında
enerji fiyatlarında meydana gelen ani artış, birçok ülkede
enerji tasarrufu politikalarının başlatılmasına neden
olmuştur.
... ÜLKEMİZİN ENERJİ DURUMU ...
Ülkemizdeki enerji tüketim dağılımı incelenecek olursa
Enerjinin,
%35'inin konutlarda
%36'sının sanayide
%21'inin ulaşımda
%5'inin tarımda
%3'ünün ise diğer alanlarda tüketildiği
belirtilmektedir.
Binalardaki enerji tüketiminin %80'i ısıtma amaçlı,
%10'u mutfak ve banyolarda, %10'u ise elektrikli ev aletleridir.
Ülkemizin enerji gereksinimini kendi öz kaynaklarından
karşılama oranı oldukça düşük olup, bu oran yıllar geçtikçe
azalmaya devam etmektedir.
Ülkemiz enerji ihtiyacının;
1950 yılında %100'ünü
1970 yılında %77'sini
1993 yılında %44'ünü kendi imkanlarıyla karşılayabilmiştir.
Yapılan hesaplara göre 2010 yılında bu oranın %38'lere
düşmesi beklenmektedir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre yıllara
göre ithal edilen ham petrol miktarları ve tahmini miktarlar
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre yıllara
göre ithal edilen doğal gaz miktarları ve tahmini miktarlar
Görüldüğü gibi ülkemizin enerji ihtiyacını karşılama
konusundaki dışa bağımlılığı günden güne artmaktadır.
Enerji fiyatlarındaki artışlar da göz önüne alınırsa
ülkemizin yeni enerji politikaları oluşturmasının yanı sıra
etkili bir biçimde enerji tasarrufu politikasının hayata
geçirilmesi gerekmektedir.
... ENERJİ TASARRUFU ve TÜRKİYE ...
Halk arasında enerji tasarrufu, enerjinin az kullanılması
olarak algılanmaktadır.
Enerji verimliliğinin artırılarak, mevcut enerji kayıplarının
önlenmesi yoluyla tüketilen enerji miktarlarının ekonomik
kalkınmayı ve sosyal refahı engellemeden, kalite ve
performansı düşürmeden en aza indirilmesi olarak
tanımlanmaktadır.
Ülkemizde enerji tasarrufu konusunda bilinçsizce
davranılarak, enerji savurganlığına devam edilmektedir.
Ülkemizin enerji yoğunluğu, yani bir birim iş veya hizmeti
üretmek için harcanması gereken enerji miktarı, gelişmiş
ülkelerin 2 katıdır.
Ülkemizde enerji tasarrufuna gereken önemin verilmemesi;
-2.5-3 milyar dolar döviz kaybına neden olmaktadır
-Odun, kömür gibi yerli kaynaklar hızla tükenmektedir
-Ayrıca petrol, doğal gaz gibi enerji kaynaklarının
gereğinden fazla kullanılması çevre kirliliğine neden
olmaktadır.
Enerji tasarrufu denince akla gelen ilk yöntemlerden
birisi ısı yalıtımıdır.
Türkiye'de enerjinin %35'inin binalarda tüketildiği ve
binalarda tüketilen enerjinin de büyük kısmının ısıtma
amaçlı olduğu gözönüne alınırsa, binalarda uygulanacak
uygun ısı yalıtımları ile büyük enerji tasarrufu
... BİNALARDA ISI YALITIMI ...
Binaların iç ve dış etkenlerden korunarak ömrünün
uzatılması amacıyla farklı sıcaklıktaki dış hava ve iç ortam
arasındaki ısı geçişini azaltmak için döşemeler, tavan/çatı,
duvar pencere, kapılar gibi yapı bileşenleri üzerinde yapılan
işlemlere ısı yalıtımı adı verilir.
Binalarda ısı kayıpları her yönden olmaktadır. Dört katlı bir
bina için ısı kayıplarının %25'i çatıdan, %60'ı duvarlardan,
%15'i döşemelerden olmaktadır.
... BİNALARDA ISI YALITIMININ FAYDALARI ...
Genel olarak binalarda ısı yalıtımının faydaları üç yönlü
olarak ele alınabilir.
Enerji tasarrufu
Hava kirliliğinin azaltılması
Isıl konfor şartlarının elde edilmesi
... ENERJİ TASARRUFU ...
Binalarda ısı yalıtımı önlemleriyle, çevre ortamın ve
binanın durumuna bağlı olarak %20-70 arasında ısı
tasarrufu yapılabilmektedir.
Isı Tasarrufu ------ Yakıt Tasarrufu ------- Döviz Tasarrufu
Binalarda başlangıç aşamasında yalıtıma yapılan yatırım
(bina maliyetinin %2-5) ısı kaybının azaltılmasına bağlı
olarak,daha düşük kapasiteli kazan, radyatör,pompa vs
kullanılmasına neden olarak ilk tesisat maliyetini de
azaltacaktır. (Yapılan hesaplamalar yalıtıma yapılan
giderlerin 3-4 yılda geri ödendiğini göstermektedir)
Bununla birlikte yakıt tasarrufu dolayısıyla işletme
giderleri de büyük oranda azaltılacak ve uzun yıllar boyu
büyük enerji tasarrufu sağlanacaktır.
... HAVA KİRLİLİĞİNİN AZALTILMASI ...
Kömür, petrol, doğalgaz gibi fosil yakıtların aşırı
tüketilmesi sonucunda karbondioksit CO2 ve kükürtdioksit
SO2 gibi atık gazlar çevreye yayılmaktadır.Bu gazlar
dünyanın yansıttığı güneş ışınlarını tutarak sıcaklık artışına
neden olmaktadırlar.
Kükürt esaslı gazlarla, havadaki suyun birleşmesi ile
oluşan sülfürik asit, asit yağmurları olarak bitki örtüsüne ve
binalara zarar vermektedir. Yeşil alanların giderek azalması
CO2 miktarında artışa neden olmaktadır.
Bu durumda, uygulanacak ısı yalıtımı ile zararlı emiyonlar
azaltılarak hava kirliliği de azaltılacaktır.
... ISIL KONFOR ŞARTLARININ ELDE EDİLMESİ ...
Isıl konforu etkileyen faktörler: ortam sıcaklığı, duvar
yüzey sıcaklığı, hava hızı ve nemdir.
Ortam sıcaklığı ile duvar iç yüzey sıcaklığı arasındaki
ısıl konfor açısından oldukça önemlidir.
Yapılan araştırmalara göre ortam sıcaklığı ve iç duvar
sıcaklığı arasındaki fark 30C'yi geçmemelidir.
Hava hızı ise pencerelerin ve kapıların yeterince sızdı
olmamalarından ve ortam-iç duvar yüzey sıcaklığı
arasındaki farkın 3C'den fazla olmasından
kaynaklanmaktadır.
Ortam sıcaklığının, duvar iç yüzey sıcaklığının,hava h
konfor sınırları içerisinde tutulabilmesi duvarlarda
... ÜLKEMİZDE BİNALARDA ISI YALITIMI ...
Ülkemizdeki mevcut ısı yalıtım yönetmeliğinin, gelişmiş
ülkelerin yönetmelikleriyle karşılaştırıldığında oldukça
eksik olduğu görülmektedir.
Mevcut yönetmelik eksik haliyle 100m2 konut için
uygulanması halinde
Fransa'ya göre %46
Almanya'ya göre %25
İngiltere'ye göre %27
İsveç'e göre %230
daha az yarar sağlayacaktır.
... Makine Mühendisleri Odası'nın İstanbulda ruhsatlı binalarda yaptığı bir araştırma
Buna ek olarak ülkemizde ruhsatsız binaların fazlalığı
gözönüne alınırsa ülkemizdeki mevcut bina yalıtımı durumu
hakkında fikir sahibi olabiliriz
Isı yalıtımı kullanımını yaygınlaştırmak için 1985 yılında TS
825 ısı yalıtım standardı çıkarılmış, daha sonra tekrar
güncellenerek 14 Haziran 2000'de zorunlu uygulamaya
girmiştir.
TS 825 sadece yeni binaları kapsamına almaktadır.
Ülkemizde 2000 yılından bugüne 250.000 adet bina inşa
edilmiştir. DİE'nin 2000 yılında yapmış olduğu bina
sayımına göre ise yaklaşık 8.000.000 adet bina
bulunmaktadır.
Ülkemizde 2000 yılından sonra yapılan tüm binaların TS
825'e göre yapıldığını kabul etmemiz durumunda
binalarımızın %3'ünün standarda uygun olduğu
söylenebilir.
... ÖRNEK UYGULAMA ...
Yalıtımlı ve yalıtımsız binaların karşılaştırılmasına yöne
örnek;
32 derslikli, 960 öğrenci kapasiteli 3 katlı bir okulun
yalıtımlı ve yalıtımsız durumlarının karşılaştırılması için
... TERMAL KAMERA ...
Termal kameralar, görüntüleme yöntemi olarak ısıyı esa
alan ve görüntünün genel yapısını ısıya göre oluşmuş
renklerin belirlediği kızılötesi bir ölçümleme sistemidir.
Termal kameralar uygulama kolaylığı ve sağladığı yarar
açısından bir işletme için önemli bir denetim ve kontrol
cihazıdır.
Başlıca kullanım alanları;
1-Enerji hatları, gerilim panolarında çıplak gözle görülemeyen problemli elemanların tespiti
2-Mekanik bozulma ve aşınmaların tespiti,
3- Buhar ve ısıtma hatlarındaki ısı kaçaklarının belirlenmesi,
4-Binalarda ısı kayıplarının tespiti,
5-Tıp alanında hasta sıcaklığının izlenmesi.
... BULGULAR ve DEĞERLENDİRMELER ...
Sivas'ta bulunan değişik binaların iç ve dış cephelerinden,
termal kamera çekimleri yapılmıştır.
Termal kamera çekimleri özellikle binalarda ısı kayıplarının
gerçekleşebileceği bölgeler üzerine yoğunlaştırılmıştır.
Elde edilen görüntülerin bilgisayar ortamında analizi
yapılarak yüzey sıcaklık haritaları elde edilmiştir.
Kolon ve kirişlerde ciddi anlamda ısı kayıpları olduğu görülmektedir.
Binalarda ısı kaybının büyük bir bölümünün duvarlardan
gerçekleştiği gözönüne alınırsa, kolon ve kirişler öncelikli
olmak üzere tüm duvarlarda uygun yalıtım uygulamaları
duvarın ısı geçiş direncini artırarak ısı kaybını azaltacağı söylenebilir.
Binalarda yapılan ısı yalıtımının yanında, tesisatta yapılacak yalıtımda önemli miktarlarda enerji tasarrufu yapılmasını sağlayacaktır.
Tesisat borularının ve vanaların yalıtılmasıyla %2-5 civarında yakıt tasarrufu sağlanmaktadır.
... SONUÇ ve ÖNERİLER ...
Yalıtım konusunda alınması gereken önlemler;
1-EĞİTİM
Etkili bir eğitim politikası
Son kullanıcıların, uygulayıcıların, kontrolörlerin, profesyonellerin bilinçlenmesi
Medya desteği
2-STANDART ve YÖNETMELİKLERİN GÜNCELLENMESİ
Yeni binalarda olduğu gibi eski binalarda da ısı yalıtımı uygulamasının zorunlu tutulması ve teşvik edilmesi
Mekanik tesisatlardaki ısı kayıplarının ısı yalıtımı ile
3-ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN TEŞVİKİ
Isı yalıtımı uygulamaları içi ucuz finansal kredilerin sağlanması
İyi yalıtımlı binalar için ucuz enerji temini
Standart dışı binalardan veya endüstriyel tesislerden
karbondioksit vergisi alınması
4-KONTROL ve DENETİM
Bağımsız denetim ve onaylama kuruluşları oluşturulması
Binalara enerji verimliliği durumunu gösteren bir sertifika verilmesi